Ορισμένες σκέψεις αναφορικά με συγκεκριμένη άποψη – παρατήρηση (είμαι σίγουρος ότι θα βρουν τον αποδέκτη τους)
Περικλής Παυλίδης * / αναδημοσίευση από παρέμβαση στο Facebook
Σκεπτόμενος γενικά, είμαι οπωσδήποτε κατά της βίας. Δεν μπορώ να φανταστώ κοινωνία πραγματικά ανεπτυγμένων ανθρώπινων σχέσεων που να ενέχει και να ανέχεται τη βία. Εν τέλει, οι αγώνες για κοινωνική χειραφέτηση θεωρώ ότι αφορούν στην ουσία τους την υπέρβαση της βίας ως κανόνα του ανθρώπινου βίου.
Όμως με το να καταδικάζουμε γενικά τη βία, δεν λέμε και πολλά -αν λέμε κάτι- για την ύπαρξή της, τα αίτια που τη γεννούν και τον κοινωνικό της ρόλο. Και είναι σημαντικό στα μεγάλα κοινωνικά ζητήματα, στις σφοδρές κοινωνικές συγκρούσεις, να ελέγχουμε τι ακριβώς προσέχουμε και τι αφήνουμε εκτός προσοχής. Διότι αυτό που προσέχουν αρκετές φορές οι άνθρωποι είναι συχνά ότι τους δείχνουν καλά οργανωμένοι και άκρως ιδιοτελείς μηχανισμοί προπαγάνδας.
Στο μείζον θέμα των μαζικών και συγκρουσιακών διαδηλώσεων στη Γαλλία, πληθώρα δεξιοφιλελεύθερων και ακροδεξιών μέσων (τηλεοπτικών και διαδικτυακών) μας δείχνουν πεισματικά τις λεηλασίες καταστημάτων, την πυρπόληση οχημάτων και κτιρίων. Όμως το δάκτυλο που μας δείχνει αυτά τα φαινόμενα προσπαθεί επιμόνως να αποκρύψει το ουσιώδες: γιατί χιλιάδες νέων και εργαζομένων βγαίνουν στους δρόμους τόσες ημέρες, αψηφώντας την άγρια καταστολή εκ μέρους της αστυνομίας; Τι τους αναγκάζει να το κάνουν αυτό; Τι διεκδικούν;
Διότι δεν είναι οι κακές συνθήκες στη δημόσια εκπαίδευση και το υψηλό κόστος ζωής τα προβλήματα που απασχολούν την δεξιά/ακροδεξιά, τους κάθε λογής εθνικιστές-φασίστες. Δεν αγωνίστηκαν ποτέ για τέτοια ζητήματα οι δυνάμεις αυτές. Αυτό που τους απασχολεί είναι οι μετανάστες που μολύνουν τον «λευκό», «χριστιανικό» πολιτισμό και οι διαδηλωτές που διασαλεύουν τον νόμο και την τάξη των αφεντικών.
Μιλώντας γενικά μπορώ με άνεση να πω ότι θεωρώ άσκοπο και πολιτικά επιζήμιο σε συγκυρία μαζικής λαϊκής κινητοποίησης να λεηλατούνται καταστήματα και να καίγονται αυτοκίνητα. Σε τελευταία ανάλυση, πόσο θα αλλάξει η ζωή ενός ανθρώπου, αν βουτήξει από κάποιο κατάστημα μια ηλεκτρική συσκευή ή ένα ζευγάρι ακριβών αθλητικών παπουτσιών; (Επί του ζητήματος αυτού είμαι πάντα υπέρ της κοινωνικά οργανωμένης απαλλοτρίωσης των απαλλοτριωτών του πλούτου, διότι μόνο αυτή αλλάζει πραγματικά τους όρους της ύπαρξής μας).
Μιλώντας όμως συγκεκριμένα για το φαινόμενο των λεηλασιών, από πού και ως πού θα πρέπει να το θεωρήσουμε βασικό χαρακτηριστικό της λαϊκής διαμαρτυρίας, πεμπτουσία της μεγάλης κοινωνικής σύγκρουσης που συντελείται αυτές τις ημέρες στη Γαλλία;
Αλλά ας γίνω ακόμη πιο συγκεκριμένος αναφορικά με την ηθική αγανάκτηση ορισμένων απέναντι στις πράξεις λεηλασίας και βίας μέρους των διαδηλωτών. Τη θεωρώ, τουλάχιστον ελλειμματική, για να μην πω ανειλικρινή. Διότι, πώς μπορείς να αγανακτείς με αυτές τις σκηνές βίας και αρπαγής (πράξεις καταδικαστέες, όμως περιορισμένης υλικής σημασίας σε σύγκριση με τις κοινωνικές συνέπειες των θεσμοποιημένων μορφών ιδιοποίησης του πλούτου), τη στιγμή που οι ιδεολογικοπολιτικές σου αρχές στηρίζουν ένα καθεστώς θεμελιωμένο στη βία και στην αρπαγή; Πώς μπορείς να ενοχλείσαι όταν οι φουκαράδες (διότι για φουκαράδες πρόκειται) αρπάζουν φανταχτερά και μοδάτα αντικείμενα από καταστήματα εταιριών όπως η Louis Vuitton, η Hermès, η Hugo Boss ή η Apple και να ξεχνάς ότι η οικονομία την οποία αποδέχεσαι ως φυσική –ακριβώς η οικονομία της ελεύθερης καπιταλιστικής αγοράς- στηρίζεται στη συστηματική (με χρήση ποικίλων μέσων, έως και της πιο μεγάλης και ακραίας βίας) αρπαγή της γης, των πρώτων υλών, των κοινωνικών αγαθών, της μικρής επιχείρησης από τη μεγάλη, αλλά και του ίδιου του σπιτιού σου από τις τράπεζες ή τα funds που στο έχουν υποθηκευμένο;
Ειδικά οι άνθρωποι που επαγγελματικά ασχολούνται με τον στοχασμό των κοινωνικών ζητημάτων δεν είναι δυνατόν να μιλούν με ηθική αγανάκτηση για τις συγκεκριμένες συμπεριφορές των φουκαράδων και να αγνοούν τους γενικούς κανόνες του κοινωνικού παιχνιδιού που θέλουν την αρπαγή και τη βία -λέγεται ανταγωνισμός στην ελεύθερη αγορά- να ρυθμίζουν όλους τους όρους της ανθρώπινης ζωής και να ωθούν τελικά κάποιους φουκαράδες σε πράξεις … ατομικής ιδιοποίησης ασήμαντων, από κοινωνική σκοπιά, αντικειμένων.
Κι ακόμη περισσότερο, είναι απαράδεκτο να ταυτίζουν τη βία και τη λεηλασία με την καταγωγή, το χρώμα του δέρματος ή το θρήσκευμα ορισμένων ανθρώπων. Μια τέτοια στάση υπηρετεί την άκρως χειραγωγική προσπάθεια της ακροδεξιάς –του συρφετού των εθνικιστικών-φασιστικών δυνάμεων της αμερικανοευρωπαϊκής Δύσης να χρεώσουν λεηλασίες και εμπρησμούς σε Αφρικανούς, Άραβες ή μουσουλμάνους.
Όταν όμως το ακροδεξιό-φασιστικό χέρι μας δείχνει ενοχοποιητικά τους Αφρικανούς, τους Άραβες ή τους μουσουλμάνους, δηλαδή τους μετανάστες (σε πολλές περιπτώσεις δεύτερης και τρίτης γενιάς) που συγκροτούν τον βυθό της εργασίας (της κατεξοχήν κουραστικής, βρώμικης, ανθυγιεινής, επικίνδυνης, κακοπληρωμένης εργασίας https://tinyurl.com/2cz5fecf ) και της κοινωνίας, που έρχονται δήθεν να μας αλλοιώσουν τον λευκό, χριστιανικό και «οπωσδήποτε ανώτερο πολιτισμό μας», συνάμα αυτό το χέρι μας αποκρύπτει με κυνικό και χυδαίο τρόπο την αθλιότητα των συνθηκών ζωής αυτών ανθρώπων, τη βία και βαρβαρότητα που υφίστανται από τα λευκά και χριστιανικά αφεντικά, την απίστευτη βία και βαρβαρότητα που έχει υποστεί η Αφρική, ο αραβικός και μουσουλμανικός κόσμος από τη λευκή, χριστιανική και «βεβαίως πολιτισμικά ανώτερη» Δύση.
Δεν νοιάστηκε ποτέ η ακροδεξιά για την εργασία σε διακινδύνευση και τη ζωή σε επισφάλεια των ανθρώπων του μόχθου! Δεν την απασχόλησαν ποτέ οι τραγωδίες που προκάλεσαν η αποικιοκρατία και οι πολεμικές επεμβάσεις της ιμπεριαλιστικής Δύσης! Άλλωστε ο κατακτητικός πόλεμος και η καταλήστευση λαών υπήρξαν πάντα λατρεμένη επιδίωξή της!
Αν, λοιπόν, τώρα πρέπει να δώσουμε στη βία συγκεκριμένο χρώμα και θρήσκευμα (δεν θεωρώ αποδεκτή μια τέτοια αντίληψη), τι συμπεράσματα θα πρέπει να βγάλουμε για τη «λευκή» και «χριστιανική» υπερδύναμη του πλανήτη, η οποία έχει εισβάλει σε πληθώρα χωρών και μόλις πριν λίγους μήνες απήγαγε τον πρόεδρο της Βενεζουέλας και τελικά άρπαξε το πετρέλαιό της και μετά επιτέθηκε εκ νέου στο Ιράν, δολοφόνησε τον ηγέτη του, βομβάρδισε υποδομές και αμάχους με διακηρυγμένο στόχο -διά στόματος Τραμπ- να αρπάξει και το ιρανικό πετρέλαιο;
Τι συμπεράσματα θα πρέπει να βγάλουμε για τα αποικιοκρατικά «κατορθώματα» στις εσχατιές του πλανήτη της «λευκής» και «χριστιανικής» Γαλλίας, της Μ. Βρετανίας ή της Ισπανίας καθώς και των άλλων ευρωπαϊκών αποικιοκρατικών δυνάμεων;
Εν κατακλείδι, θεωρώ απλοϊκή την αντίληψη ότι είναι οι μεγάλες διαδηλώσεις στη Γαλλία και τα έκτροπα που τις συνοδεύουν αυτές που ανοίγουν τον δρόμο για την εξουσία στην ακροδεξιά και στη Λεπέν. Τον δρόμο για την εξουσία ανοίγει στην ακροδεξιά η πολιτική δεξιοφιλελεύθερων και σοσιαλδημοκρατικών κυβερνήσεων, οι οποίες, εφαρμόζοντας, για χρόνια πλέον, μέτρα ιδιωτικοποίησης και εμπορευματοποίησης όλων των όρων της ανθρώπινης ζωής, οδήγησαν εκατομμύρια εργαζομένων στη διαρκή επισφάλεια και αβεβαιότητα, ενώ την ίδια στιγμή ασκώντας καταστολή απέναντι στις λαϊκές κινητοποιήσεις ενίσχυσαν τον αυταρχικό χαρακτήρα των κρατικών μηχανισμών. Τον δρόμο για την εξουσία ανοίγει στην ακροδεξιά η αντιμεταναστευτική πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σε συνάρτηση με τη συμμετοχή ουκ ολίγων χωρών της σε οικονομικούς και στρατιωτικούς πολέμους (με την αντίστοιχη ιδεολογική τους συνιστώσα) εναντίον άλλων χωρών (Ιράκ, Αφγανιστάν, Λιβύη, Συρία, Ιράν, Υεμένη, Ρωσία). Τον δρόμο για την εξουσία ανοίγει στην ακροδεξιά η εγκληματική στήριξη από τις περισσότερες κυβερνήσεις και το μεγαλύτερο μέρος των συστημικών πολιτικών δυνάμεων της Ε.Ε. της γενοκτονικής πολιτικής εναντίον των Παλαιστινίων του Ισραήλ-λατρεμένου κράτους της ακροδεξιάς, στην πολιτική του οποίου αναγνωρίζει το ιδανικό της.
Η ακροδεξιά μισεί θανάσιμα τη λαϊκή διαμαρτυρία στη Γαλλία, διότι ως δύναμη των αφεντικών και για τα συμφέροντα των αφεντικών μισεί θανάσιμα τον λαό που αγωνίζεται και εξεγείρεται για τα δίκαιά του. Και είναι ακριβώς ο λαός που ξεπερνά τον φόβο και υψώνει το ανάστημά του στα αφεντικά ο λαμπερός ήλιος που μετατρέπει σε σκόνη κάθε λογής ακροδεξιά-φασιστικά φαντάσματα.
Το να εξεγείρεσαι σημαίνει σαφώς να παραβιάζεις τους κανόνες αυτών που διαφεντεύουν τη ζωή σου. Η πολιτική ανυπακοή, η απεργία, η κατάληψη χώρων, η μαζική διαδήλωση μπορούν κάλλιστα να θεωρηθούν πράξεις βίας από τη σκοπιά των ιδεολογικών και κατασταλτικών μηχανισμών που υπερασπίζονται τα κυρίαρχα συμφέροντα.
Όμως όταν περιχαρακώνουν τη ζωή σου με αδιέξοδα, όταν σου πατάνε τον σβέρκο, το να εξεγείρεσαι είναι όχι μόνο δίκαιο, αλλά και θεμελιωδώς ανθρώπινο, απολύτως ανθρώπινο. Ό,τι πιο αναγκαίο για να υπάρξεις ως άνθρωπος.
* Ο Περικλής Παυλίδης είναι καθηγητής στο ΠΤΔΕ στο ΑΠΘ
