Κοινή έρευνα των BBC και NPR αναφέρει ότι ο πρώην Σύρος αξιωματούχος λαμβάνει προστασία και οικονομική στήριξη στον Λίβανο, ενώ συνεργάζεται με αμερικανικές αρχές για την υπόθεση του αγνοούμενου δημοσιογράφου Όστιν Τάις.
Ο Μπασάμ αλ Χασάν, πρώην ανώτερος σύμβουλος του Μπασάρ αλ Άσαντ και επικεφαλής του συριακού προγράμματος χημικών όπλων, έχει παραμείνει στον Λίβανο μετά την πτώση του καθεστώτος, σύμφωνα με κοινή έρευνα του BBC και του NPR. Η έρευνα αναφέρει ότι η παραμονή του συνδέεται με συμφωνία συνεργασίας με αμερικανικές και λιβανέζικες αρχές, με επίκεντρο πληροφορίες για την εξαφάνιση του Αμερικανού δημοσιογράφου Όστιν Τάις.
Διαμονή και οικονομική στήριξη
Σε πρακτικό συνάντησης του Χασάν με εκπροσώπους του FBI και της CIA, καθώς και με στελέχη λιβανέζικων υπηρεσιών ασφαλείας, γίνεται λόγος για άδεια διαμονής, προστασία και κάλυψη βασικών αναγκών του με αντάλλαγμα πληροφορίες. Πηγές που γνωρίζουν τη συμφωνία ανέφεραν στην έρευνα ότι ο Χασάν λαμβάνει χρήματα από τις αμερικανικές αρχές μέσω μεσάζοντα. Ο ίδιος τελεί υπό αμερικανικές κυρώσεις.
Η συμφωνία φέρεται να ξεκίνησε την άνοιξη του 2025. Άτομα που συνδέονται με την έρευνα για τον Τάις δήλωσαν ότι δεν έχουν δει σημαντική πρόοδο μετά την έναρξη της συνεργασίας, ενώ πηγές εξέφρασαν ανησυχία ότι οι πληρωμές μπορεί να συνεχιστούν για μεγάλο διάστημα χωρίς ανάλογα αποτελέσματα.
Το FBI αρνήθηκε να σχολιάσει τα ευρήματα και παρέπεμψε σε προηγούμενη ανακοίνωσή του. Σε αυτήν ανέφερε ότι προτεραιότητά του παραμένει η εξακρίβωση των γεγονότων γύρω από την υπόθεση Τάις και η επιστροφή του.
Αμφισβητήσεις για τις πληροφορίες σχετικά με τον Τάις
Ο Χασάν φέρεται να είπε πέρυσι σε Αμερικανούς ερευνητές ότι ο Τάις εκτελέστηκε με εντολή του Άσαντ και να υπέδειξε σημείο όπου ενδέχεται να βρίσκονταν τα λείψανά του. Σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν την έρευνα, στην ανασκαφή δεν εντοπίστηκε κάτι. Η εξέλιξη αυτή έθεσε υπό αμφισβήτηση ορισμένα από τα στοιχεία που έδωσε, αν και παραμένουν ερωτήματα για το κατά πόσο ολοκληρώθηκε η έρευνα στο σημείο. Δύο πηγές ανέφεραν ότι οι αμερικανικές αρχές σταμάτησαν τις εργασίες πριν τελειώσουν, πιθανόν για λόγους ασφαλείας.
Σε προηγούμενο ρεπορτάζ του BBC, ο Χασάν είχε συνδεθεί με την αλυσίδα διοίκησης της επιχείρησης απαγωγής του Τάις το 2012. Ο Φιλ Έλγουντ, εκπρόσωπος της οικογένειας του δημοσιογράφου, χαρακτήρισε προσβλητικό, εφόσον επιβεβαιωθούν τα ευρήματα, το ενδεχόμενο αμερικανικά χρήματα να εξασφαλίζουν άνετη διαβίωση σε πρόσωπο που, όπως είπε, συνδέεται με εγκλήματα πολέμου και την υπόθεση Τάις. Ζήτησε να επιστρέψει ο Χασάν στη Συρία για να δικαστεί.
Αξιωματούχοι δύο υπηρεσιών της νέας συριακής κυβέρνησης δήλωσαν στο BBC ότι επιθυμούν την επιστροφή του Χασάν στη χώρα για να δικαστεί. Σύμφωνα με τους ίδιους, οι ΗΠΑ θέλουν να παραμείνει στον Λίβανο και η Δαμασκός έχει περιορισμένη δυνατότητα παρέμβασης.
Αναφορές για άλλους πρώην αξιωματούχους
Η έρευνα αναφέρει επίσης περιπτώσεις άλλων πρώην στελεχών του καθεστώτος Άσαντ που φέρονται να έλαβαν χρήματα ή βοήθεια για διαμονή στο εξωτερικό σε σχέση με την υπόθεση Τάις. Ένα πρώην μέλος του καθεστώτος είπε ότι πληρώθηκε επανειλημμένα από το FBI και ότι δεν είχε συμφέρον να παραδώσει όλες τις πληροφορίες μονομιάς, ώστε να συνεχιστούν οι πληρωμές. Άλλο πρώην στέλεχος ισχυρίστηκε ότι ζει στον Λίβανο υπό αμερικανική προστασία.
Πρώην υψηλόβαθμος αξιωματούχος των λιβανέζικων υπηρεσιών πληροφοριών επιβεβαίωσε ότι υπάρχουν συμφωνίες συνεργασίας με τις ΗΠΑ και ότι πραγματοποιούνται πληρωμές σε κοινές υποθέσεις. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι δεν γνώριζε αν είχαν γίνει πληρωμές ειδικά για την υπόθεση Τάις.
Μετά την πτώση του καθεστώτος, τον Δεκέμβριο του 2024, ο Χασάν φέρεται να κατέφυγε αρχικά στο Ιράν. Σύρος επιχειρηματίας, που ζήτησε να μην κατονομαστεί, υποστήριξε ότι ακολούθησαν διαπραγματεύσεις μεταξύ ΗΠΑ, Λιβάνου και Ιράν για τη μεταφορά του στον Λίβανο. Κατά τον ίδιο, οι αμερικανικές υπηρεσίες ενδιαφέρονταν και για τις γνώσεις του Χασάν σχετικά με το πρόγραμμα χημικών όπλων της Συρίας και τη στρατιωτική συνεργασία της με το Ιράν.
