Ο νέος εθνικός υπερυπολογιστής, προϋπολογισμού 58,9 εκατ. ευρώ, λειτουργεί στο Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου και προορίζεται να υποστηρίξει έρευνα, επιχειρήσεις και δημόσιους φορείς.
Ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ», το ισχυρότερο υπολογιστικό σύστημα που έχει αποκτήσει μέχρι σήμερα η Ελλάδα, εγκαινιάστηκε στο Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου τη Δευτέρα 10 Οκτωβρίου. Η μετρημένη επίδοσή του είναι 85,69 PetaFlops, ενώ κατατάσσεται στην 31η θέση της TOP500 και στην 23η της Green500, η οποία αξιολογεί την ενεργειακή αποδοτικότητα υπερυπολογιστών.
Η υποδομή απευθύνεται, μέσω των προβλεπόμενων διαδικασιών πρόσβασης, σε ερευνητικές ομάδες, νεοφυείς και μικρομεσαίες επιχειρήσεις, βιομηχανίες και δημόσιους οργανισμούς. Η αξιοποίησή της θα μπορούσε να δώσει σε φορείς υπολογιστικούς πόρους που θα ήταν δαπανηρό να αναπτύξουν και να συντηρήσουν μόνοι τους. Το αν αυτό θα οδηγήσει σε νέα προϊόντα, παραγωγικές εφαρμογές ή οικονομικό όφελος θα εξαρτηθεί από τα έργα που θα υλοποιηθούν και την πρόσβαση των χρηστών.
Εφαρμογές στην έρευνα και στην παραγωγή
Στη βιομηχανία, η υπολογιστική ισχύς μπορεί να αξιοποιηθεί για προσομοιώσεις μηχανών, σχεδιασμό υλικών και βελτιστοποίηση παραγωγικών διαδικασιών. Η ψηφιακή δοκιμή μοντέλων μπορεί επίσης να βοηθήσει στον εντοπισμό πιθανών αστοχιών πριν προκαλέσουν διακοπές ή πρόσθετο κόστος.
Για τις νεοφυείς επιχειρήσεις, η πρόσβαση σε τέτοιους πόρους μπορεί να υποστηρίξει εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης, την επεξεργασία μεγάλων συνόλων δεδομένων και την εκπαίδευση εξειδικευμένων μοντέλων. Η ύπαρξη της υποδομής, ωστόσο, δεν εγγυάται από μόνη της αύξηση της παραγωγικότητας ή δημιουργία θέσεων εργασίας.
Στην Υγεία, ερευνητικές ομάδες θα μπορούν, με τις αναγκαίες εγγυήσεις προστασίας προσωπικών δεδομένων, να επεξεργάζονται ανωνυμοποιημένα ιατρικά δεδομένα και να μελετούν εφαρμογές για την αναγνώριση ασθενειών ή την ανάπτυξη διαγνωστικών εργαλείων. Για να περάσουν τέτοιες εφαρμογές στην περίθαλψη απαιτούνται επιστημονική τεκμηρίωση, κλινική αξιολόγηση και οι σχετικές εγκρίσεις.
Δυνατές χρήσεις περιλαμβάνουν επίσης την επεξεργασία δεδομένων για προβλέψεις παραγωγής ανανεώσιμης ενέργειας, τη διαχείριση δικτύων και την κυκλοφορία. Στην Πολιτική Προστασία, η ανάλυση μετεωρολογικών και γεωχωρικών δεδομένων μπορεί να συμβάλει στην εκτίμηση κινδύνων από ακραία καιρικά φαινόμενα, πλημμύρες και πυρκαγιές.
Η σύνδεση με το PHAROS και ο ενεργειακός σχεδιασμός
Ο ΔΑΙΔΑΛΟΣ συνδέεται με το PHAROS AI Factory, το ελληνικό Εργοστάσιο Τεχνητής Νοημοσύνης. Ο υπερυπολογιστής παρέχει την υπολογιστική ισχύ, ενώ το PHAROS αποσκοπεί να τη συνδυάσει με δεδομένα, εργαλεία, κατάρτιση και εξειδικευμένη υποστήριξη. Οι τομείς προτεραιότητάς του είναι η Υγεία, η Γλώσσα και ο Πολιτισμός, καθώς και η Βιωσιμότητα.
Το σύστημα βασίζεται σε υποδομή της Hewlett Packard Enterprise και επιταχυντές NVIDIA GH200. Για την ψύξη του χρησιμοποιείται τεχνολογία άμεσης υγρής ψύξης, ενώ αξιοποιούνται και οι κλιματικές συνθήκες της περιοχής για ελεύθερη ψύξη μεγάλο μέρος του έτους. Στο Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο λειτουργεί φωτοβολταϊκό πάρκο ισχύος 2 MWp για ιδιοκατανάλωση, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι καλύπτει πλήρως τις ανάγκες του υπερυπολογιστή.
Προϋπολογισμός και εγκατάσταση στο Λαύριο
Ο προϋπολογισμός ανέρχεται σε 58,9 εκατ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ. Η ΕΔΥΤΕ υλοποίησε το έργο σε δύο σκέλη. Η Hewlett Packard Enterprise ανέλαβε τον υπολογιστικό εξοπλισμό, τις υποδομές αποθήκευσης και το λογισμικό, καθώς και εκπαιδευτικές υπηρεσίες, με προϋπολογισμό 41 εκατ. ευρώ. Η MainSys ανέλαβε τις ηλεκτρομηχανολογικές υποδομές και τη διαμόρφωση του Κέντρου Δεδομένων, με προϋπολογισμό 17,9 εκατ. ευρώ.
Η χρηματοδότηση εντάχθηκε στο Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0», με πόρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέσω του NextGenerationEU και της Κοινής Επιχείρησης EuroHPC.
Το Κέντρο Δεδομένων στεγάζεται στο πρώην κτίριο του Ηλεκτρικού Σταθμού του Πάρκου, το οποίο έχει αναγνωριστεί ως μνημείο βιομηχανικής κληρονομιάς. Το κτίριο, έκτασης περίπου 1.500 τετραγωνικών μέτρων, μετατράπηκε σε Data Center με ισχύ 6,3 MVA. Κατά την τελετή, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης και ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης Δημήτρης Παπαστεργίου αναφέρθηκαν στη σημασία ανάπτυξης εγχώριων υποδομών για την Τεχνητή Νοημοσύνη και την αξιοποίηση δεδομένων.
Η απόδοση της επένδυσης θα εξαρτηθεί από το πόσοι φορείς θα αποκτήσουν πρόσβαση και από το κατά πόσο η ερευνητική εργασία θα οδηγήσει σε εφαρμογές. Πιθανά οφέλη για τους πολίτες, όπως καλύτερα εργαλεία πρόγνωσης κινδύνων ή νέες ψηφιακές υπηρεσίες, προϋποθέτουν την ανάπτυξη και αξιοποίηση συγκεκριμένων έργων.
