Η ΕΛ.Α.Σ. προτείνει αναβάθμιση του Λυκείου, κατάργηση της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής και νέο μοντέλο εισαγωγής στα πανεπιστήμια, με σταδιακή κατάργηση των επιπλέον εξετάσεων.
Την αναμόρφωση του Λυκείου και αλλαγές στην πρόσβαση στα πανεπιστήμια προτείνει η ΕΛ.Α.Σ., με αφορμή τις προτάσεις που συζητήθηκαν στην 1η Προσύνοδο των Πρυτάνεων. Η οργάνωση αναγνωρίζει θετικά σημεία στην ανακοίνωση, όπως την ενίσχυση του αυτοδιοίκητου των Πανεπιστημίων και τη συμμετοχή των Α.Ε.Ι. στον καθορισμό των εισακτέων, αλλά διαφωνεί με τη διατήρηση της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής (ΕΒΕ).
Ο Τομέας Παιδείας της ΕΛΑΣ υποστηρίζει ότι η ΕΒΕ αποκλείει κάθε χρόνο χιλιάδες υποψηφίους και αφήνει σχεδόν 10.000 διαθέσιμες θέσεις κενές στα δημόσια Πανεπιστήμια. Κατά την εκτίμησή του, δεν λειτουργεί ως πιστοποίηση γνώσεων, αλλά ως εμπόδιο στην εισαγωγή νέων στα Α.Ε.Ι.
Η ΕΛ.Α.Σ. εκφράζει επίσης προβληματισμό επειδή, όπως αναφέρει, οι προτάσεις που θα υποβληθούν στην 113η Σύνοδο Πρυτάνεων τον Φεβρουάριο του 2027 επικεντρώνονται στις εξετάσεις και δεν εξετάζουν συνολικά τον τρόπο εισαγωγής. Υποστηρίζει ότι η συζήτηση πρέπει να περιλαμβάνει το περιεχόμενο της μάθησης στο Λύκειο και τον ρόλο της δημόσιας εκπαίδευσης στην κοινωνική κινητικότητα.
Το μοντέλο πρόσβασης που προτείνει
Η πρόταση της ΕΛ.Α.Σ. προβλέπει αλλαγή των προγραμμάτων σπουδών στην Α΄ και Β΄ Λυκείου, με νέα γνωστικά αντικείμενα και μεθόδους που ενισχύουν τη συμμετοχή των μαθητών. Η Γ΄ Λυκείου θα λειτουργεί ως τάξη εμβάθυνσης και προετοιμασίας για την τριτοβάθμια εκπαίδευση. Τα μαθήματα κατεύθυνσης θα διδάσκονται επτά ώρες την εβδομάδα: έξι ώρες διδασκαλίας και μία ώρα για απορίες και περαιτέρω εμβάθυνση με εκπαιδευτικό ειδικότητας.
Οι απολυτήριες εξετάσεις της Γ΄ Λυκείου θα διατηρήσουν, σύμφωνα με την πρόταση, ανώνυμη βαθμολόγηση από εκπαιδευτικούς άλλων σχολείων. Ο τελικός βαθμός του απολυτηρίου θα συνυπολογίζει την προφορική επίδοση, με μηχανισμό διαχείρισης των διαφορών αντίστοιχο με τον ισχύοντα.
Η πρόσβαση στα Α.Ε.Ι. θα βασίζεται στις προτιμήσεις των μαθητών, τις οποίες θα δηλώνουν στο τέλος της Β΄ Λυκείου. Με βάση αυτές, τα τμήματα θα διακρίνονται σε Τμήματα Ελεύθερης Πρόσβασης (ΤΕΠ), όπου οι διαθέσιμες θέσεις καλύπτουν τις επιλογές, και Τμήματα Πρόσβασης μέσω Εξετάσεων Κατάταξης (ΤΠΕΚ), όπου οι προτιμήσεις υπερβαίνουν τις θέσεις.
Στα ΤΕΠ θα εισάγονται όσοι ολοκληρώνουν επιτυχώς τη Γ΄ Λυκείου και λαμβάνουν απολυτήριο. Για τα ΤΠΕΚ, η πρόταση προβλέπει σε μεταβατικό στάδιο πανελλαδικές εξετάσεις κατάταξης. Μετά την ολοκλήρωση της μεταρρύθμισης του Λυκείου, η εισαγωγή σε όλα τα τμήματα θα γίνεται με βάση τον βαθμό του απολυτηρίου, χωρίς πρόσθετες εξετάσεις.
Προτάσεις για φοιτητική στήριξη και χρηματοδότηση
Στο πρόγραμμα Παιδείας της, η ΕΛ.Α.Σ. περιλαμβάνει μηνιαίο φοιτητικό επίδομα διαβίωσης 500 ευρώ για δέκα μήνες για όσους σπουδάζουν μακριά από τον τόπο κατοικίας τους, καθώς και διεύρυνση του στεγαστικού επιδόματος. Προτείνει ακόμη ενίσχυση της φοιτητικής μέριμνας, με φοιτητικές εστίες, συγγράμματα, πρόσβαση στη σίτιση και υπηρεσίες ψυχολογικής και συμβουλευτικής υποστήριξης.
Οι προτάσεις περιλαμβάνουν αλλαγή του πλαισίου για το ανώτατο όριο φοίτησης και τις διαγραφές, αύξηση της χρηματοδότησης των δημόσιων Α.Ε.Ι. και επαρκή στελέχωσή τους με διοικητικό, διδακτικό, ερευνητικό και τεχνικό προσωπικό. Η ΕΛ.Α.Σ. ζητά επίσης μισθολογική αναβάθμιση των μελών ΔΕΠ, ΕΔΙΠ, ΕΕΠ και ΕΤΕΠ, καθώς και διετή προγράμματα τεχνικής και επαγγελματικής εκπαίδευσης εντός των Α.Ε.Ι., με εισαγωγή αποφοίτων ΕΠΑΛ χωρίς εξετάσεις.
