Πρόταση για περιορισμένη χαλάρωση των επενδυτικών κανόνων του κρατικού ταμείου της Νορβηγίας περιλαμβάνει έκθεση επιτροπής που εξετάζει το δεοντολογικό πλαίσιο. Η πρόταση δεν έχει οριστικοποιηθεί και θα τεθεί σε δημόσια διαβούλευση.
Το κρατικό επενδυτικό ταμείο της Νορβηγίας θα μπορούσε, βάσει εισήγησης κυβερνητικής επιτροπής, να επενδύει ξανά σε εταιρείες που κατασκευάζουν πυρηνικά όπλα. Η αλλαγή θα αφορά επιχειρήσεις με έδρα σε κράτη που αναγνωρίζονται ως πυρηνικές δυνάμεις βάσει της Συνθήκης για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων (NPT), εφόσον είναι σύμμαχοι της Νορβηγίας στο ΝΑΤΟ.
Ποιες εταιρείες αφορά η πρόταση
Με τους ισχύοντες κανόνες, το ταμείο δεν επενδύει σε 14 εταιρείες που αναπτύσσουν ή παράγουν πυρηνικά όπλα ή εξαρτήματα γι’ αυτά. Στη λίστα περιλαμβάνονται οι Airbus, BAE Systems, Boeing, Lockheed Martin και Safran. Ο επικεφαλής της επιτροπής, πρώην διοικητής της κεντρικής τράπεζας Σβέιν Γκέντρεμ, ανέφερε κατά την παρουσίαση της έκθεσης ότι η προτεινόμενη εξαίρεση θα μπορούσε να οδηγήσει στην επιστροφή βρετανικών, γαλλικών και αμερικανικών αμυντικών εταιρειών στο χαρτοφυλάκιο.
Η αναθεώρηση των κανόνων ξεκίνησε μετά από εντολή της νορβηγικής κυβέρνησης τον Νοέμβριο του 2025. Η επιτροπή συνέδεσε την εξέταση του πλαισίου με τις σημερινές συνθήκες ασφάλειας. Ο υπουργός Οικονομικών Γενς Στόλτενμπεργκ χαρακτήρισε «παράδοξο» το ότι το ταμείο αποκλείεται από επιχειρήσεις που, όπως είπε, ενδέχεται να έχουν καθοριστική σημασία για την ασφάλεια της χώρας. Αναφέρθηκε επίσης στις ρωσικές απειλές για χρήση πυρηνικών όπλων και στην ενίσχυση του πυρηνικού οπλοστασίου της Κίνας.
Παραμένουν άλλοι αποκλεισμοί
Η επιτροπή εισηγείται να διατηρηθούν οι υπόλοιποι δεοντολογικοί περιορισμοί. Αυτοί καλύπτουν εταιρείες που συνδέονται με την παραγωγή βιολογικών ή χημικών όπλων, ναρκών κατά προσωπικού και βομβών διασποράς, καθώς και περιορισμούς που αφορούν τον άνθρακα, τον καπνό και την κάνναβη.
Η έκθεση προτείνει επίσης αλλαγές στον ρόλο του Συμβουλίου Δεοντολογίας, το οποίο αξιολογεί τη συμπεριφορά εταιρειών στις οποίες επενδύει το ταμείο και υποβάλλει εισηγήσεις στην κεντρική τράπεζα της Νορβηγίας. Το Συμβούλιο θα συνεχίσει να εξετάζει τον κίνδυνο σοβαρών παραβιάσεων των κανόνων, αλλά δεν θα μπορεί πλέον να εισηγείται απευθείας τον αποκλεισμό εταιρειών από το χαρτοφυλάκιο. Η σχετική αρμοδιότητα έχει ανασταλεί προσωρινά όσο διαρκεί η επανεξέταση.
Ακολουθεί δημόσια διαβούλευση
Η έκθεση, έκτασης 434 σελίδων, θα τεθεί σε δημόσια διαβούλευση έως τις 15 Ιανουαρίου. Η νορβηγική κυβέρνηση αναμένεται να παρουσιάσει την αξιολόγησή της στο κοινοβούλιο την ερχόμενη άνοιξη. Στέλεχος των Πρασίνων επέκρινε την πρόταση, χαρακτηρίζοντάς την «εντελώς παράλογη».
Το ταμείο, με περιουσιακά στοιχεία άνω των 2 τρισ. ευρώ, επενδύει σε περισσότερες από 7.000 εταιρείες και κατέχει περίπου το 1,5% των εισηγμένων μετοχών παγκοσμίως.
