Η Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης, με έδρα τη Βεγγάζη, επικύρωσε τη συμφωνία για τις θαλάσσιες ζώνες με την Τουρκία, παρά τις προσπάθειες της Αθήνας να εξασφαλίσει τη στήριξη της Αιγύπτου, του Ισραήλ και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων.
Η επικύρωση από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης στην ανατολική χώρα αποτελεί εξέλιξη που, σύμφωνα με ανάλυση του Middle East Eye, ενισχύει τη θέση της Τουρκίας στη Λιβύη και δυσχεραίνει την προσπάθεια της Ελλάδας να περιορίσει την επιρροή της στην Ανατολική Μεσόγειο.
Τις ημέρες πριν από την ψηφοφορία, η Αθήνα επιδίωξε να συντονίσει τις κινήσεις της με την Αίγυπτο, το Ισραήλ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, σύμφωνα με αξιωματούχους της περιοχής που επικαλείται το δημοσίευμα. Η προσπάθεια δεν απέτρεψε την επικύρωση.
Μεταβαλλόμενες περιφερειακές σχέσεις
Η ανάλυση συνδέει την έκβαση με τις αλλαγές στις συμμαχίες της Μέσης Ανατολής και τις διαφορετικές προτεραιότητες των χωρών της περιοχής. Η Αίγυπτος και η Τουρκία έχουν προχωρήσει στην αποκατάσταση των σχέσεών τους, ενώ τα κράτη του Κόλπου αναζητούν νέες συνεργασίες στον τομέα της ασφάλειας. Παράλληλα, σύμφωνα με το δημοσίευμα, οι ΗΠΑ έχουν περιορίσει τον παραδοσιακό τους ρόλο στην περιοχή.
Η Αθήνα είχε επιδιώξει να ενισχύσει τους δεσμούς της με το Κάιρο και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ως αντίβαρο στην τουρκική επιρροή. Μετά την αρχική συμφωνία της Τουρκίας με την κυβέρνηση της Τρίπολης, η Ελλάδα υπέγραψε συμφωνία για θαλάσσιες ζώνες με την Αίγυπτο. Τα ΗΑΕ είχαν στείλει μαχητικά αεροσκάφη στην Κρήτη το 2020, όταν είχαν κορυφωθεί οι εντάσεις Ελλάδας και Τουρκίας.
Ωστόσο, η προσέγγιση της Αιγύπτου με την Άγκυρα και η διαχείριση των διαφορών Τουρκίας και ΗΑΕ περιορίζουν, σύμφωνα με την ανάλυση, τη δυνατότητα της Αθήνας να βασίζεται σε αυτές τις σχέσεις για να ανατρέψει τις εξελίξεις στη Λιβύη. Αιγυπτιακή αντιπροσωπεία είχε επισκεφθεί την Αθήνα πέντε ημέρες πριν από την επικύρωση, ενώ ο υπουργός Εξωτερικών της Αιγύπτου, Μπαντρ Αμπντελάτι, επικοινώνησε την Τρίτη με τον Έλληνα ομόλογό του. Το δημοσίευμα αναφέρει ότι οι δύο πλευρές επιβεβαίωσαν τα κοινά τους συμφέροντα.
Ο Κωνσταντίνος Φίλης, διευθυντής του Ινστιτούτου Διεθνών Υποθέσεων, δήλωσε στο Middle East Eye ότι η Ελλάδα δεν θα έπρεπε να θεωρεί δεδομένη τη στήριξη της Αιγύπτου ή των ΗΑΕ, καθώς οι χώρες αυτές έχουν δικά τους συμφέροντα. Ο ίδιος εκτίμησε επίσης ότι η εδραίωση της Τουρκίας στη Λιβύη καθιστά δύσκολη μια μελλοντική συμφωνία της χώρας με την Ελλάδα.
Οι σχέσεις με την ανατολική Λιβύη
Η ανατολική Λιβύη ελέγχεται από τον στρατιωτικό διοικητή Χαλίφα Χαφτάρ, τον οποίο παραδοσιακά υποστήριζαν η Αίγυπτος και τα ΗΑΕ. Ο γιος του, Σαντάμ Χαφτάρ, έχει προσεγγίσει την Άγκυρα, σύμφωνα με το δημοσίευμα. Το καλοκαίρι επισκέφθηκε την Αθήνα, έπειτα από παρότρυνση των ΗΑΕ, ενώ λιβυκή πηγή ανέφερε στο Middle East Eye ότι είχε συναντηθεί με τον Μπενιαμίν Νετανιάχου στα ΗΑΕ τον Σεπτέμβριο.
Η θαλάσσια συμφωνία της Τουρκίας με τη Λιβύη αμφισβητεί ελληνικές διεκδικήσεις σε θαλάσσιες ζώνες, μεταξύ άλλων γύρω από την Κρήτη, σύμφωνα με την ανάλυση. Η ίδια παρουσιάζει την επικύρωση ως μέρος ευρύτερης προσπάθειας για ενοποίηση της Λιβύης υπό μία κυβέρνηση. Λιβυκή πηγή που γνωρίζει την υπόθεση υποστήριξε ότι η κυβέρνηση Τραμπ και η Τουρκία έχουν συμφωνήσει σε αυτό το σχέδιο και ότι η Ουάσιγκτον επιθυμεί να μεσολαβήσει η Άγκυρα μεταξύ των αντίπαλων κυβερνήσεων της Βεγγάζης και της Τρίπολης. Ο επικεφαλής των τουρκικών μυστικών υπηρεσιών, Ιμπραήμ Καλίν, επισκέφθηκε την Τρίπολη την Τρίτη.
Το δημοσίευμα σημειώνει ακόμη ότι η Ελλάδα έχει αναπτύξει στενή συνεργασία με το Ισραήλ, μεταξύ άλλων με συμφωνία για αγορά συστήματος αεράμυνας αξίας 3,5 δισ. δολαρίων. Ευρωπαίος αξιωματούχος ανέφερε στο Middle East Eye ότι το Ισραήλ ενδέχεται να θεωρεί πως οι διευρυμένες τουρκικές διεκδικήσεις θα φέρουν την Ελλάδα πιο κοντά στη δική του επιρροή.
