Η διάσκεψη του ΟΗΕ στην Αττάλεια ολοκληρώθηκε χωρίς συναίνεση για το «Antalya Pact», καθώς το σχέδιο δεν περιλάμβανε σαφή αναφορά στη μετάβαση μακριά από τον άνθρακα, το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο.

Χωρίς συμφωνία για το «Antalya Pact» ολοκληρώθηκε την Κυριακή 22/11 η COP31 στην Αττάλεια της Τουρκίας. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, το Ηνωμένο Βασίλειο και άλλες χώρες απέρριψαν το τελικό σχέδιο, το οποίο δεν περιείχε ρητή δέσμευση για τη μετάβαση μακριά από τα ορυκτά καύσιμα.

Οι διαπραγματεύσεις διήρκεσαν δύο εβδομάδες και παρατάθηκαν σχεδόν 48 ώρες πέρα από την προγραμματισμένη λήξη. Στην τελική συνεδρίαση, ο πρόεδρος της COP31 και υπουργός Περιβάλλοντος της Τουρκίας, Μουράτ Κουρούμ, ανακοίνωσε ότι οι αποφάσεις δεν μπορούσαν να υιοθετηθούν, καθώς δεν υπήρχε συναίνεση.

Η διαφωνία για τα ορυκτά καύσιμα

Μιλώντας εκ μέρους των 27 κρατών-μελών, ο υπουργός Κλίματος και Ενέργειας της Ιρλανδίας, Ντάρα Ο' Μπράιεν, εξέφρασε την απογοήτευση της ΕΕ για το σχέδιο. Η ευρωπαϊκή πλευρά υποστήριξε ότι δεν μπορούσε να δεχθεί κείμενο χωρίς σαφή αναφορά στα ορυκτά καύσιμα και ότι αυτό δεν ανταποκρινόταν στα επιστημονικά δεδομένα. Κατά την εκτίμηση της ΕΕ, η πρόταση κινδύνευε να μεγαλώσει την απόσταση ανάμεσα στις διεθνείς δεσμεύσεις και στις ενέργειες που απαιτούνται για την εφαρμογή τους.

Το Ηνωμένο Βασίλειο έκρινε επίσης ότι το σχέδιο δεν αντιστοιχούσε στη σοβαρότητα της κατάστασης. Ο Παναμάς διατύπωσε επίσημη ένσταση, ενώ η Νορβηγία απέρριψε τις προτεινόμενες αποφάσεις. Η υπουργός Κλίματος της Νορβηγίας, Σίγκρουν Γκέρλοου Όσλαντ, ανέφερε ότι το κείμενο συνιστούσε υποχώρηση σε σχέση με προηγούμενες διεθνείς συμφωνίες. Αντιρρήσεις εξέφρασαν και μικρά νησιωτικά κράτη, τα οποία αντιμετωπίζουν τις συνέπειες της ανόδου της στάθμης της θάλασσας και ζητούν ισχυρότερες δεσμεύσεις για τη μείωση των εκπομπών.

Η Σαουδική Αραβία και η Ρωσία αντιτάχθηκαν στην προσθήκη ρητής αναφοράς στην απομάκρυνση από τον άνθρακα, το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο. Η αντιπαράθεση αφορούσε επίσης τις τεχνολογίες δέσμευσης και αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα.

Τι προέβλεπε το σχέδιο

Το σχέδιο, που είχε συνταχθεί υπό την κοινή προεδρία της Τουρκίας και της Αυστραλίας, περιλάμβανε μέτρα για την ενίσχυση του εξηλεκτρισμού των οικονομιών και την αύξηση της χρηματοδότησης προς τις αναπτυσσόμενες χώρες. Αναφερόταν επίσης στον στόχο περιορισμού της αύξησης της παγκόσμιας θερμοκρασίας στον 1,5 βαθμό Κελσίου, όπως προβλέπει η Συμφωνία των Παρισίων. Η απουσία συγκεκριμένης δέσμευσης για τα ορυκτά καύσιμα προκάλεσε αντιδράσεις από μεγάλο αριθμό αντιπροσωπειών.

Περιβαλλοντικές οργανώσεις επέκριναν τις προβλέψεις για τις τεχνολογίες δέσμευσης και αποθήκευσης άνθρακα, εκφράζοντας ανησυχία ότι θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για να δικαιολογηθεί η συνέχιση της εκμετάλλευσης πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Η μη υιοθέτηση του «Antalya Pact» δεν ακυρώνει τις προηγούμενες διεθνείς δεσμεύσεις για το κλίμα. Η συμφωνία του 2023 στο Ντουμπάι, η οποία αναφέρεται στη μετάβαση μακριά από τα ορυκτά καύσιμα στα ενεργειακά συστήματα, εξακολουθεί να ισχύει. Στην COP31 εγκρίθηκαν, παράλληλα, επιμέρους αποφάσεις, μεταξύ των οποίων μέτρα για τη «δίκαιη μετάβαση», με στόχο τη στήριξη εργαζομένων και κοινωνιών καθώς οι οικονομίες στρέφονται σε χαμηλότερες εκπομπές άνθρακα.

Άκου ζωντανά Spi8a