Μετά την ήττα των Ρεπουμπλικανών στις ενδιάμεσες εκλογές, ο Ντόναλντ Τραμπ εξετάζει τη διπλωματική οδό, την επανέναρξη των στρατιωτικών επιχειρήσεων ή τη συνέχιση της πίεσης προς την Τεχεράνη.
Η εκλογική ήττα των Ρεπουμπλικανών εντείνει το δίλημμα του Ντόναλντ Τραμπ για τον πόλεμο στο Ιράν. Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει αναγνωρίσει ότι η σύγκρουση κόστισε πολιτικά στο κόμμα του, αλλά δεν έχει ξεκαθαρίσει αν θα επιδιώξει συμφωνία, θα διατάξει νέα πλήγματα ή θα διατηρήσει την υφιστάμενη κατάσταση.
Τρεις επιλογές με διαφορετικό κόστος
Η επανέναρξη μεγάλης κλίμακας στρατιωτικών επιχειρήσεων ενδέχεται να είναι πολιτικά αντιδημοφιλής, να κρατήσει ψηλά τις τιμές της βενζίνης και να μην οδηγήσει σε καλύτερο στρατιωτικό αποτέλεσμα. Παράλληλα, η διαπραγμάτευση θα μπορούσε να δυσκολέψει αν η Τεχεράνη αρνηθεί παραχωρήσεις ή αυξήσει τις απαιτήσεις της, θεωρώντας ότι η εκλογική ήττα έχει αποδυναμώσει πολιτικά τον Τραμπ.
Μια τρίτη δυνατότητα είναι η συνέχιση του ναυτικού αποκλεισμού και των οικονομικών κυρώσεων, ενώ παραμένουν ανοιχτές οι διερευνητικές επαφές για συμφωνία. Συνεργάτες του προέδρου περιγράφουν αυτή την προσέγγιση ως σταδιακή οικονομική πίεση, η οποία όμως μπορεί να χρειαστεί μήνες για να αποδώσει και δεν εξασφαλίζει ότι η ιρανική ηγεσία θα αποδεχθεί τους όρους της Ουάσινγκτον.
Ο Βανς αποδίδει την εκλογική ήττα στον πόλεμο
Ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς υποστήριξε δημόσια ότι η σύγκρουση με το Ιράν ήταν ο λόγος που οι Ρεπουμπλικανοί έχασαν. Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X ανέφερε επίσης ότι οι σχέσεις των ΗΠΑ με το Ισραήλ συνιστούν σημαντικό πολιτικό βάρος για το κόμμα.
Ο Τραμπ χαρακτήρισε σε μεγάλο βαθμό σωστή την εκτίμηση του Βανς, συνδέοντας τον πόλεμο με την άνοδο των τιμών της βενζίνης. Είπε, ωστόσο, ότι θα λάμβανε ξανά την ίδια απόφαση, επικαλούμενος την ανάγκη να μην αποκτήσει το Ιράν πυρηνικό όπλο. Για το πότε θα τερματιστεί ο πόλεμος, δήλωσε ότι αυτό θα γίνει όταν το κρίνει, αλλά πρόσθεσε πως πρέπει να διασφαλιστεί ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει πυρηνικά όπλα.
Σύμφωνα με πληροφορίες του Axios, ο Βανς συμμετέχει εδώ και μήνες σε ομάδα στενών συνεργατών του Τραμπ που τον παροτρύνει να συμφωνήσει με το Ιράν και να τερματίσει τον πόλεμο. Πηγές που επικαλείται το αμερικανικό μέσο αναφέρουν ότι κατ’ ιδίαν είχε κατηγορήσει τον πρωθυπουργό του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, πως είχε κάνει λάθος στις εκτιμήσεις του για το Ιράν. Ο Βανς είχε επίσης προειδοποιήσει ότι ο πόλεμος ήταν ιδιαίτερα αντιδημοφιλής και μπορούσε να κοστίσει στους Ρεπουμπλικανούς στις εκλογές.
Παρά τις εισηγήσεις συμβούλων του να επιδιώξει συμφωνία, ο Τραμπ φέρεται να έκλινε προς την επανάληψη των στρατιωτικών επιχειρήσεων. Είχε εξετάσει το ενδεχόμενο νέων πληγμάτων πριν από τις εκλογές, έπειτα από πίεση του Νετανιάχου, αλλά τελικά περίμενε. Στη συνέχεια, στήριξε δημόσια τον Ισραηλινό πρωθυπουργό στις ισραηλινές εκλογές της περασμένης εβδομάδας.
Προετοιμασίες για νέα σύγκρουση και προσπάθεια διαμεσολάβησης
Αμερικανοί αξιωματούχοι αναφέρουν ότι οι ένοπλες δυνάμεις ολοκληρώνουν προετοιμασίες για το ενδεχόμενο εκτεταμένων επιχειρήσεων στο Ιράν, στις οποίες περιλαμβάνεται η αποστολή πρόσθετων στρατιωτικών μέσων στην περιοχή. Ταυτόχρονα, διαμεσολαβητές από το Κατάρ προσπαθούν να εξασφαλίσουν τη συμφωνία της Ουάσινγκτον και της Τεχεράνης σε σχέδιο που θα μπορούσε να αποτρέψει την επιστροφή στις εχθροπραξίες και να διευκολύνει την επανέναρξη απευθείας συνομιλιών.
Πηγές από την περιοχή αναφέρουν ότι πριν από τις εκλογές οι διαμεσολαβητές είχαν ζητήσει από αξιωματούχους του Λευκού Οίκου να προβλέψουν την αντίδραση του Τραμπ σε περίπτωση ήττας. Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι η πλευρά του προέδρου είχε απαντήσει πως ήθελε πρώτα να δει το εκλογικό αποτέλεσμα.
Η αντίδραση της Τεχεράνης
Ιρανοί αξιωματούχοι χαιρέτισαν την εκλογική ήττα των Ρεπουμπλικανών και την παρουσίασαν ως ένδειξη ότι το Ιράν υπερισχύει στη σύγκρουση. Ο Μοχσέν Ρεζαΐ, γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν, υποστήριξε σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X ότι η χώρα του επέφερε στον Τραμπ στρατηγική ήττα στο πεδίο της μάχης και στα Στενά του Ορμούζ, καθώς και πολιτική ήττα στην Ουάσινγκτον.
Διπλωμάτες που συμμετέχουν στις προσπάθειες διαμεσολάβησης, σύμβουλοι του Τραμπ και ειδικοί σε θέματα Μέσης Ανατολής προειδοποιούν ότι οι πανηγυρισμοί της Τεχεράνης μπορεί να ενισχύσουν την πιθανότητα αμερικανικής επιστροφής στον πόλεμο. Ο Αλί Βαέζ, αναπληρωτής διευθυντής του προγράμματος Μέσης Ανατολής και Βόρειας Αφρικής της International Crisis Group, δήλωσε στο Axios ότι η Τεχεράνη κινδυνεύει να εκλάβει την πολιτική αδυναμία του Τραμπ ως στρατιωτική αδυναμία και να πιέσει υπερβολικά, ενώ κατά την εκτίμησή του η συμφωνία θα ήταν προτιμότερη όσο η Ουάσινγκτον εξακολουθεί να την επιδιώκει.
Μεταξύ των συμβούλων που υποστηρίζουν να δοθεί περισσότερος χρόνος στον αποκλεισμό και στην οικονομική πίεση βρίσκονται ο διευθυντής της CIA, Τζον Ράτκλιφ, και ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ. Η διατήρηση της σημερινής κατάστασης σημαίνει ότι δεν θα υπάρχει ούτε ανοιχτός πόλεμος ούτε συμφωνία, χωρίς να προσφέρει άμεση λύση ή εγγύηση για την έκβαση των διαπραγματεύσεων.
