Η ελληνική άδεια για έρευνες του καλωδίου Ελλάδας-Κύπρου και η έκδοση NAVTEX προκάλεσαν άμεση τουρκική αντι-NAVTEX. Η Άγκυρα υποστηρίζει ότι τμήμα της περιοχής αφορά την τουρκική υφαλοκρηπίδα.
Η ελληνική NAVTEX για τις έρευνες που συνδέονται με την πόντιση του καλωδίου Ελλάδας-Κύπρου εκδόθηκε μετά την αδειοδότηση των εργασιών από τον υπουργό Εξωτερικών, Γιώργο Γεραπετρίτη. Η Τουρκία απάντησε με αντι-NAVTEX, ενώ εξέδωσε ανακοίνωση και το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών.
Η τουρκική πλευρά υποστηρίζει ότι μέρος της περιοχής όπου το γαλλικό ερευνητικό πλοίο Abeille Marengo πρόκειται να πραγματοποιήσει εργασίες βρίσκεται στην τουρκική υφαλοκρηπίδα. Επικαλείται συντεταγμένες που είχε καταθέσει μονομερώς στον ΟΗΕ το 2020 και υποστηρίζει ότι οι έρευνες δεν μπορούν να γίνουν χωρίς τη συγκατάθεσή της. Η ελληνική πλευρά έχει ξεκαθαρίσει ότι η άδεια για τις εργασίες ζητείται από την Ελλάδα.
Η ενημέρωση και η αδειοδότηση
Δεν προκύπτει ότι έχει σταλεί ακόμη στην Τουρκία γραπτή ενημέρωση από τη γαλλική εταιρεία. Αυτή αναμένεται τις επόμενες ώρες, σε συνεννόηση με την ελληνική πλευρά. Η συμφωνία που υπεγράφη τον Αύγουστο για την είσοδο της γαλλικής Meridiam ως πλειοψηφικού μετόχου στη Great Sea Interconnector (GSI) προβλέπει ότι ο ΑΔΜΗΕ διατηρεί στρατηγική συμμετοχή και δικαιώματα καταστατικής μειοψηφίας. Η Nexans είναι ανάδοχος του έργου.
Στις 28 Οκτωβρίου είχαν προηγηθεί τηλεφωνική επικοινωνία του Γάλλου προέδρου Εμμανουέλ Μακρόν με τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και αίτημα του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, για γραπτή ενημέρωση. Η ενημέρωση αυτή δεν προκύπτει να έχει σταλεί.
Η αδειοδότηση ακολούθησε τη θετική γνωμοδότηση της Επιτροπής Χορήγησης Αδειών Ερευνών Θαλάσσης (ΕΧΑΕΘ) για το αίτημα της Nexans. Στη συνέχεια, το ερευνητικό πλοίο ζήτησε την προβλεπόμενη αγγελία προς ναυτιλλομένους, την οποία εξέδωσε η Υδρογραφική Υπηρεσία του Πολεμικού Ναυτικού.
Τα επόμενα βήματα
Το Abeille Marengo αναμένεται να αποπλεύσει από το Ηράκλειο μόλις το επιτρέψουν οι καιρικές συνθήκες, ενδεχομένως το Σάββατο 7 Νοεμβρίου. Οι έρευνες βυθομέτρησης είναι απαραίτητες για τις εργασίες πόντισης του καλωδίου.
Το ενδεχόμενο αποστολής πολεμικών πλοίων για την παρεμπόδιση των ερευνών παραμένει στο επίκεντρο των σεναρίων. Αντίστοιχη εξέλιξη είχε σημειωθεί το 2024 με το ιταλικό πλοίο Ievoli Relume, όταν Ελλάδα και Τουρκία έφτασαν κοντά σε θερμό επεισόδιο. Στην Αθήνα εκτιμούν ότι αυτή τη φορά δεν θα επαναληφθεί το περιστατικό, λόγω και της συμμετοχής της Γαλλίας στο έργο, ενώ αναφέρεται ότι έχουν εξεταστεί όλα τα ενδεχόμενα.
Στο παρελθόν, η διαχείριση του έργου καλωδίου οπτικών ινών EMC (East to Med Corridor) είχε επίσης συνδεθεί με αντιπαράθεση για την έκδοση NAVTEX. Η τουρκική πλευρά ενδέχεται να αντιδράσει με ανακοινώσεις ή επικοινωνίες μέσω ασυρμάτου προς το ερευνητικό πλοίο, ενώ το ενδεχόμενο παρεμπόδισης από πολεμικά πλοία θα μπορούσε να επηρεάσει την εξέλιξη των ερευνών.
