Το σχέδιο προβλέπει παρεμβάσεις στην πρόληψη, την έγκαιρη διάγνωση και την πρόσβαση στη φροντίδα, ενώ τα στοιχεία για το 2023 καταγράφουν 40.812 θανάτους από καρδιαγγειακά νοσήματα στην Ελλάδα.
Το Εθνικό Σχέδιο για την Πρόληψη και Αντιμετώπιση των Καρδιαγγειακών Νόσων παρουσίασε για πρώτη φορά η Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία (ΕΚΕ), στο Διεθνές Συνέδριο Καρδιολογίας της, που πραγματοποιείται από τις 13 έως τις 15 Νοεμβρίου 2026. Το σχέδιο εκπονείται στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας EU Safe Hearts Plan, σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Καρδιολογική Εταιρεία (ESC), και αναμένεται να κατατεθεί στο υπουργείο Υγείας το επόμενο διάστημα.
Οι θάνατοι και το κόστος της νόσου
Σύμφωνα με στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ που παρουσίασε ο καθηγητής Βιοστατιστικής – Επιδημιολογίας του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου Δημοσθένης Παναγιωτάκος, τα καρδιαγγειακά νοσήματα προκάλεσαν στην Ελλάδα 40.812 θανάτους το 2023, σχεδόν έναν στους τρεις. Αυτό αντιστοιχεί κατά μέσο όρο σε έναν θάνατο κάθε 12 λεπτά. Την ίδια χρονιά καταγράφηκαν 8.324 πρόωροι θάνατοι.
Η πρόωρη θνησιμότητα από ισχαιμική καρδιοπάθεια ήταν περίπου 37% υψηλότερη από τον μέσο όρο της ΕΕ, ενώ για τους άνδρες η διαφορά έφτανε το 42%. Στη μελέτη ΑΤΤΙΚΗ, η οποία παρακολουθεί επί 20 χρόνια 3.000 άνδρες και γυναίκες, οι συμμετέχοντες έχασαν κατά μέσο όρο 12,3 έτη ζωής λόγω πρόωρης καρδιαγγειακής νοσηρότητας. Το συνολικό οικονομικό κόστος των νοσημάτων στη χώρα υπολογίζεται σε 4,315 δισ. ευρώ.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ο Κωνσταντίνος Δάβος, επικεφαλής της επιστημονικής επιτροπής για το σχέδιο και πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Προληπτικής Καρδιολογίας (EAPC), ανέφερε ότι τα καρδιαγγειακά νοσήματα αποτελούν την πρώτη αιτία θανάτου και αναπηρίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Αντιστοιχούν περίπου σε έναν στους τρεις θανάτους, με 1,7 εκατομμύρια θανάτους τον χρόνο. Όπως σημείωσε, το 80% των καρδιαγγειακών παθήσεων μπορεί να προληφθεί, ενώ στην πρόληψη κατευθύνεται το 3% της συνολικής δαπάνης υγείας. Το EU Safe Hearts Plan θέτει ως στόχο έως το 2035 τη μείωση της πρώιμης καρδιαγγειακής θνησιμότητας κατά 25% σε σχέση με το 2022.
Κενά ενημέρωσης και πρόσβασης
Σε πανελλήνια έρευνα της ΕΚΕ, που πραγματοποιήθηκε τον Σεπτέμβριο του 2026, το 25,1% των πολιτών γνώριζε ότι τα καρδιαγγειακά νοσήματα είναι η πρώτη αιτία θανάτου. Το 50,7% θεωρούσε λανθασμένα ότι αφορούν κυρίως τους άνδρες. Παρότι το 77,9% είχε κάνει προληπτικό έλεγχο, το 39,9% δεν είχε συζητήσει ποτέ με γιατρό τον καρδιαγγειακό του κίνδυνο, ενώ τα τρία τέταρτα δεν γνώριζαν ΚΑΡΠΑ. Οι συμμετέχοντες στην έρευνα ανέδειξαν επίσης την ανάγκη για εκπαίδευση σχετικά με την υγεία από τη σχολική ηλικία.
Οι έξι άξονες του σχεδίου
Το σχέδιο περιγράφει ως στόχο τη βελτίωση της καρδιαγγειακής υγείας σε όλα τα στάδια της ζωής, με περιορισμό των ανισοτήτων στην πρόληψη, την έγκαιρη διάγνωση και την πρόσβαση σε φροντίδα. Οι έξι στρατηγικοί άξονες αφορούν:
- Την πρόληψη και την προαγωγή της καρδιαγγειακής υγείας από τη σχολική ηλικία, με έμφαση και στις ανάγκες των γυναικών.
- Την έγκαιρη ανίχνευση και διάγνωση, καθώς και την ολοκληρωμένη φροντίδα, με καθολική εκτίμηση του καρδιαγγειακού κινδύνου στους ενήλικες.
- Την ισότιμη πρόσβαση και την αναβάθμιση των υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένων των νησιωτικών, ορεινών και απομακρυσμένων περιοχών.
- Τη διακυβέρνηση, τη συλλογή δεδομένων και τον ψηφιακό μετασχηματισμό, με Εθνικό Παρατηρητήριο Καρδιαγγειακής Υγείας, διασυνδεδεμένα μητρώα, τηλεϊατρική και τεχνητή νοημοσύνη.
- Την εκπαίδευση, την έρευνα και τη συμμετοχή της κοινωνίας, με πρόβλεψη για θεσμοθέτηση της Προληπτικής Καρδιολογίας ως εξειδίκευσης ή δομημένης μετεκπαίδευσης και συνεργασία με συλλόγους ασθενών.
- Την υλοποίηση, τη χρηματοδότηση και την αξιολόγηση, με εθνικούς δείκτες παρακολούθησης και στρατηγικό στόχο για το 2050.
Ο πρόεδρος της ΕΚΕ, καθηγητής Καρδιολογίας ΕΚΠΑ Κωνσταντίνος Τούτουζας, παρουσίασε το σχέδιο ως μακροπρόθεσμη επένδυση στην πρόληψη, την έγκαιρη διάγνωση και τη θεραπεία. Μεταξύ των στόχων που αναφέρονται είναι η μείωση των πρώιμων θανάτων και των καρδιαγγειακών συμβάντων, καθώς και η ισότιμη πρόσβαση των πολιτών στην πρόληψη και τη θεραπεία.
