Προτάσεις για την αγορά καυσίμων, τις κρατικές ενισχύσεις και τις κοινές προμήθειες ανακοίνωσε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ενώ ο Αντόνιο Κόστα ζήτησε συντονισμένη ευρωπαϊκή δράση.
Πέντε βραχυπρόθεσμες παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης παρουσίασε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Φον ντερ Λάιεν, μετά τη σύνοδο κορυφής στις Βρυξέλλες. Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, υπογράμμισε την ανάγκη συντονισμένης ευρωπαϊκής αντίδρασης.
Η Φον ντερ Λάιεν ανέφερε ότι, από την έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή, το κόστος των εισαγόμενων ορυκτών καυσίμων έχει αυξηθεί κατά 106 δισ. ευρώ, χωρίς να έχει προστεθεί νέα ποσότητα ενέργειας. Πρόσθεσε ότι οι τιμές του φυσικού αερίου έχουν ανέβει περίπου 140% από τα τέλη Φεβρουαρίου και ότι οι τιμές του ντίζελ έχουν διπλασιαστεί.
Κατά την πρόεδρο της Επιτροπής, τα διαφορετικά ενεργειακά μείγματα των κρατών-μελών δεν επιτρέπουν μια ενιαία λύση για όλους. Οι πέντε παρεμβάσεις που παρουσίασε είναι:
- Η διάθεση 100 εκατ. βαρελιών πετρελαίου και ντίζελ μέσα στους επόμενους τέσσερις μήνες, υπό τη διαχείριση του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας.
- Η παράταση και διεύρυνση του προσωρινού πλαισίου κρατικών ενισχύσεων, το οποίο θεσπίστηκε τον Φεβρουάριο για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της ενεργειακής κρίσης.
- Η αναβολή κατά ένα έτος της εφαρμογής του κανονισμού για το μεθάνιο.
- Η έναρξη στρατηγικού διαλόγου για τα ευρωπαϊκά διυλιστήρια, με στόχο την αύξηση της δυναμικότητας διύλισης στην ΕΕ και τη μείωση των τιμών.
- Η ενίσχυση του ευρωπαϊκού μηχανισμού κοινών προμηθειών, ώστε τα κράτη-μέλη να αγοράζουν ενέργεια από τις διεθνείς αγορές συντονισμένα και να αξιοποιούν τη συνολική αγοραστική δύναμη της Ένωσης.
Έμφαση στην ενεργειακή μετάβαση και τα δίκτυα
Για τη μεσοπρόθεσμη αντιμετώπιση της κρίσης, η Φον ντερ Λάιεν υποστήριξε ότι η Ευρώπη πρέπει να συνεχίσει την ενεργειακή μετάβαση, με στόχο την πρόσβαση σε προσιτές, καθαρές και εγχώριες πηγές, όπως οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και η πυρηνική ενέργεια. Επισήμανε επίσης την ανάγκη να αντικατασταθούν τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα με ηλεκτρική ενέργεια που παράγεται στην Ευρώπη και να αναβαθμιστούν τα δίκτυα, ώστε η φθηνότερη ενέργεια να φτάνει εκεί όπου χρειάζεται.
Για το σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών, ETS, ανέφερε ότι η Επιτροπή έχει καταθέσει από τον Ιούλιο πρόταση εκσυγχρονισμού του ETS1. Όπως είπε, οι Ευρωπαίοι ηγέτες ζήτησαν από τους αρμόδιους υπουργούς να ολοκληρώσουν επειγόντως τη νομοθετική διαδικασία.
Ο Αντόνιο Κόστα σημείωσε ότι, παρότι η κρίση πυροδοτείται από εξελίξεις εκτός των ευρωπαϊκών συνόρων, η Ευρώπη πληρώνει το τίμημα της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και της απουσίας ενιαίας αγοράς ενέργειας. Κατά τον ίδιο, η μείωση αυτής της εξάρτησης είναι απαραίτητη για τη στρατηγική αυτονομία και την ανθεκτικότητα της Ευρώπης.
Στόχος συμφωνία για τον προϋπολογισμό έως το τέλος του 2026
Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου έθεσε ως στόχο να υπάρξει συμφωνία για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028-2034 έως το τέλος του 2026, ώστε να εφαρμοστεί από την 1η Ιανουαρίου 2028. Ανέφερε ότι αγρότες, επιχειρήσεις, ερευνητές, φοιτητές και πανεπιστήμια αναμένουν τα νέα ευρωπαϊκά κονδύλια.
Ο Κόστα απέρριψε το ενδεχόμενο οι εκλογές στα κράτη-μέλη να καθυστερήσουν τις διαπραγματεύσεις, σημειώνοντας ότι με 27 δημοκρατίες και εκλογές σχεδόν κάθε μήνα σε κάποια χώρα, ένας τέτοιος λόγος θα μπορούσε να αναβάλει επ’ αόριστον την έγκριση του προϋπολογισμού. Για τις συνομιλίες, είπε ότι πρέπει να διατηρηθούν οι εθνικές συνεισφορές σε εύλογα επίπεδα χωρίς να περιοριστούν οι φιλοδοξίες και οι κοινές προτεραιότητες της Ένωσης. Ανακοίνωσε επίσης ότι θα επιταχύνει, σε συνεργασία με την Επιτροπή και τα κράτη-μέλη, τις εργασίες για νέους ίδιους πόρους.
Η Φον ντερ Λάιεν ανέφερε ότι η πρόταση της Επιτροπής για τον προϋπολογισμό έχει σχεδιαστεί για να καλύψει τις κοινές ευρωπαϊκές προτεραιότητες. Τόνισε την ανάγκη να διατηρηθεί ευελιξία για την αντιμετώπιση απρόβλεπτων κρίσεων και υποστήριξε ότι απαιτείται φιλόδοξο πακέτο νέων ιδίων πόρων για την εξισορρόπηση του προϋπολογισμού.
Ετοιμάζεται εργαλείο για εμπορικές συγκρούσεις
Η πρόεδρος της Επιτροπής επιβεβαίωσε ότι η ΕΕ προετοιμάζει νέο εργαλείο που θα της επιτρέπει να περιορίζει γρήγορα την πρόσβαση στην εσωτερική αγορά σε περίπτωση εμπορικής σύγκρουσης με τρίτη χώρα. Η προετοιμασία του βασίζεται σε κοινή πρόταση της Γαλλίας και της Γερμανίας, η οποία αφορά την ενίσχυση των μέσων της ΕΕ σε περίπτωση εμπορικής σύγκρουσης με την Κίνα.
