Η γαλλική προεδρία χαρακτηρίζει απογοητευτική την πρόταση για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028-2034, με βασική ένσταση τη χρηματοδότηση της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής και των εισοδηματικών ενισχύσεων των αγροτών.
Η Γαλλία απορρίπτει τη νέα συμβιβαστική πρόταση του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, για τον προϋπολογισμό της ΕΕ την περίοδο 2028-2034. Το Παρίσι εκφράζει έντονες αντιρρήσεις για τις προβλέψεις σχετικά με την Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) και την προστασία των εισοδημάτων των αγροτών.
Η γαλλική προεδρία χαρακτήρισε απογοητευτικό το διαπραγματευτικό σχέδιο και υποστήριξε ότι, όπως έχει διαμορφωθεί, δεν αποτελεί βάση για συμφωνία. Ειδικότερα, επισήμανε ότι οι ρυθμίσεις δεν ανταποκρίνονται στις προσδοκίες της για την ΚΑΠ και τις εισοδηματικές ενισχύσεις.
Η πρόταση, που παρουσιάστηκε στις 21 Νοεμβρίου, μειώνει κατά 204 δισ. ευρώ τις συνολικές δαπάνες σε σχέση με το αρχικό σχέδιο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, δηλαδή κατά περίπου 10%. Ο Κόστα την περιέγραψε ως βάση για την επίτευξη συμφωνίας, έπειτα από διμερείς διαβουλεύσεις με τα κράτη-μέλη. Επιδιώκει να ολοκληρωθούν οι διαπραγματεύσεις πριν από το τέλος του 2026, ώστε ο νέος προϋπολογισμός να τεθεί σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2028.
Οι διαφωνίες αφορούν τόσο το συνολικό ύψος των δαπανών όσο και την κατανομή τους. Η Γερμανία και η Ολλανδία ζητούν περαιτέρω περιορισμό, ενώ κράτη της νότιας και της ανατολικής Ευρώπης επιδιώκουν να διατηρηθεί ισχυρή χρηματοδότηση για την ΚΑΠ και την Πολιτική Συνοχής.
Αυξήσεις για άμυνα, έρευνα και Erasmus
Παρά τη μείωση έναντι του αρχικού σχεδίου της Επιτροπής, η πρόταση προβλέπει αυξημένους πόρους σε αρκετούς τομείς σε σύγκριση με τον προϋπολογισμό της περιόδου 2021-2027. Η χρηματοδότηση για την άμυνα αυξάνεται κατά 232% και για την ανταγωνιστικότητα κατά 120%. Τα κονδύλια για τη μετανάστευση και την προστασία των συνόρων διπλασιάζονται, ενώ οι πόροι για τη διεθνή παρουσία της ΕΕ αυξάνονται κατά 23%.
Για το πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη» προβλέπεται αύξηση 57% και για το Erasmus 25%. Η πρόταση θέτει επίσης στόχο το 35% των δαπανών των ευρωπαϊκών προγραμμάτων να κατευθυνθεί σε δράσεις για το κλίμα και το περιβάλλον. Ο Κόστα έχει αναφέρει ότι η ΚΑΠ και η Πολιτική Συνοχής παραμένουν προτεραιότητες και ότι το ταμείο που τις στηρίζει εξακολουθεί να είναι το μεγαλύτερο του προϋπολογισμού.
Χρηματοδότηση για προσιτή κατοικία και νέοι πόροι
Στο σχέδιο περιλαμβάνεται για πρώτη φορά από την αρχή χρηματοδότηση για προσιτή κατοικία, με έμφαση σε περιοχές όπου οι τιμές των ακινήτων και τα ενοίκια πιέζουν ιδιαίτερα τα νοικοκυριά. Παράλληλα, τίθεται στόχος να διατεθεί το 14% των εθνικών και περιφερειακών κονδυλίων για κοινωνικούς σκοπούς.
Για τις εισφορές των κρατών-μελών προβλέπεται μέση αύξηση από το 0,80% στο 0,82% του Ακαθάριστου Εθνικού Εισοδήματος. Ως πρόσθετη πηγή χρηματοδότησης προτείνεται φόρος 3% στον ετήσιο κύκλο εργασιών μεγάλων επιχειρήσεων του ψηφιακού τομέα. Ο Κόστα ανέφερε ότι το μέτρο δεν στοχεύει κάποια συγκεκριμένη επιχείρηση ή χώρα.
Το σχέδιο περιλαμβάνει ακόμη έσοδα από τον Μηχανισμό Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα (CBAM), εισφορές που συνδέονται με μη ανακυκλωμένα ηλεκτρονικά απόβλητα, έσοδα από προϊόντα καπνού και πόρους από το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ETS). Σύμφωνα με τον Κόστα, οι νέες πηγές μαζί με τις υφιστάμενες θα μπορούσαν να αποφέρουν περίπου 60 δισ. ευρώ ετησίως. Για ορισμένα μέτρα προβλέπεται σταδιακή εφαρμογή, ώστε να περιοριστούν δυσανάλογες επιβαρύνσεις σε κράτη-μέλη.
Παραμένει επίσης στο τραπέζι η πρόταση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για έσοδα από κρυπτοστοιχεία, ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα εξετάσει τη δυνατότητα άντλησης πόρων από μελλοντικές δημοπρασίες ραδιοφάσματος. Η πρόταση Κόστα αναμένεται να συζητηθεί στη Σύνοδο Κορυφής στις Βρυξέλλες, στις 26 και 27 Νοεμβρίου.
