Το αναθεωρημένο σχέδιο για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028–2034 προβλέπει κονδύλια 1,622 τρισ. ευρώ, μειωμένα κατά 8% σε σχέση με την αρχική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Σε 1,622 τρισ. ευρώ, σε σταθερές τιμές του 2025, διαμορφώνει η Ιρλανδική Προεδρία τον προϋπολογισμό της ΕΕ για την περίοδο 2028–2034. Η αναθεωρημένη συμβιβαστική πρόταση περικόπτει κατά 141 δισ. ευρώ, ή περίπου 8%, το ποσό που είχε εισηγηθεί αρχικά η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Το νέο ύψος του προϋπολογισμού αντιστοιχεί στο 1,16% του Ακαθάριστου Εθνικού Εισοδήματος της ΕΕ, έναντι 1,26% στην πρόταση της Επιτροπής. Το σχέδιο αποσκοπεί στη γεφύρωση των διαφορών μεταξύ των κρατών-μελών, καθώς συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις ενόψει της Συνόδου Κορυφής στις Βρυξέλλες, στις 15 και 16 Οκτωβρίου.
Ο Ιρλανδός υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων και Άμυνας, Τόμας Μπερν, παρουσίασε την πρόταση και εξέφρασε την ελπίδα να υπάρξει συμφωνία έως τα Χριστούγεννα. Όπως ανέφερε, η έγκαιρη έγκριση είναι απαραίτητη ώστε το νέο πλαίσιο να τεθεί σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2028.
Πώς κατανέμονται τα κονδύλια
Για τη συνοχή, τη γεωργία, την αλιεία και τις αγροτικές κοινότητες προβλέπονται 914 δισ. ευρώ. Το ποσό είναι αυξημένο κατά 11% σε σύγκριση με το τρέχον ΠΔΠ, αλλά χαμηλότερο κατά 3% από την αρχική πρόταση της Επιτροπής. Η Ιρλανδική Προεδρία διατηρεί τις εθνικές κατανομές που είχαν αναθεωρηθεί από την Κυπριακή Προεδρία.
Στον τομέα της ανταγωνιστικότητας, της ευημερίας και της ασφάλειας προβλέπονται 456 δισ. ευρώ: αύξηση 106% έναντι του τρέχοντος πλαισίου και μείωση 13% σε σχέση με την πρόταση της Επιτροπής. Τα κονδύλια για την ανταγωνιστικότητα ξεπερνούν τα 400 δισ. ευρώ, με στόχο, σύμφωνα με την παρουσίαση της πρότασης, την ενίσχυση των επενδύσεων και της ευρωπαϊκής οικονομίας και τη δημιουργία θέσεων εργασίας.
Για την εξωτερική δράση της ΕΕ, μέσω του σκέλους «Global Europe», προτείνονται 157 δισ. ευρώ. Το ποσό είναι κατά 31% μεγαλύτερο από εκείνο του τρέχοντος ΠΔΠ και κατά 17% μικρότερο από την πρόταση της Επιτροπής. Διατηρούνται, σύμφωνα με την Ιρλανδική Προεδρία, τα κονδύλια για την ανάκαμψη και την ανοικοδόμηση της Ουκρανίας, καθώς και 25 δισ. ευρώ αποκλειστικά για ανθρωπιστική βοήθεια.
Οι διοικητικές δαπάνες υπολογίζονται σε 95 δισ. ευρώ, δηλαδή 12% πάνω από το τρέχον πλαίσιο και 8,8% κάτω από την αρχική πρόταση της Επιτροπής. Ο Μπερν ανέφερε ότι σχεδόν όλα τα προγράμματα προβλέπουν περισσότερη χρηματοδότηση από όση στο ισχύον ΠΔΠ και ότι η αναθεώρηση επιδιώκει να συνδυάσει τις νέες προτεραιότητες με τη διατήρηση βασικών πολιτικών, όπως η Κοινή Αγροτική Πολιτική και η Πολιτική Συνοχής.
Πρόταση για νέους ευρωπαϊκούς πόρους
Η Ιρλανδική Προεδρία προτείνει επίσης πακέτο νέων ίδιων πόρων, το οποίο, σύμφωνα με τον Ιρλανδό υπουργό, θα μπορούσε να αποφέρει 55 δισ. ευρώ ετησίως και να περιορίσει την πίεση στις εθνικές συνεισφορές. Μεταξύ των αλλαγών που εισηγείται είναι να αυξηθεί από 75% σε 90% το μερίδιο των εσόδων από τον Μηχανισμό Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα που κατευθύνεται στον προϋπολογισμό της ΕΕ, καθώς και να εφαρμοστεί σταδιακά ο ίδιος πόρος που συνδέεται με το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών.
Ο Μπερν αναγνώρισε ότι το σχέδιο δεν καλύπτει όλες τις απαιτήσεις των κρατών-μελών και υπογράμμισε ότι θα χρειαστούν συμβιβασμοί. Οι συζητήσεις θα συνεχιστούν στο Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων και στη Σύνοδο Κορυφής. Η επίτευξη πολιτικής συμφωνίας έως το τέλος του 2026 θεωρείται αναγκαία για να ολοκληρωθεί η νομοθετική διαδικασία το 2027 και να αρχίσει η εφαρμογή του νέου προϋπολογισμού χωρίς διακοπή της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης.
