Η έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη διεύρυνση καταγράφει αυξανόμενη ανησυχία για τη δημοκρατική πορεία της Τουρκίας και αναφέρει ότι παραμένουν άλυτα τα ζητήματα που οδήγησαν στο πάγωμα των ενταξιακών διαπραγματεύσεων το 2018.
Η Τουρκία παραμένει υποψήφια χώρα και βασικός εταίρος της Ε.Ε., όμως η απόσταση ανάμεσα στον στόχο της ένταξης και την πορεία της ως προς τα πολιτικά κριτήρια έχει μεγαλώσει, σύμφωνα με την έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη διεύρυνση.
Η Επιτροπή εκφράζει αυξημένη ανησυχία για την προσήλωση της χώρας στις δημοκρατικές αρχές. Στην έκθεση αναφέρει ότι έχουν ενταθεί οι νομικές ενέργειες κατά εκλεγμένων αξιωματούχων, προσώπων της αντιπολίτευσης και της κοινωνίας των πολιτών. Παράλληλα, σημειώνει ότι οι παράγοντες που οδήγησαν στο αδιέξοδο των ενταξιακών διαπραγματεύσεων το 2018 δεν έχουν αντιμετωπιστεί.
Η έκθεση αναγνωρίζει ότι η Ε.Ε. εξακολουθεί να αναπτύσσει σταδιακά τις σχέσεις της με την Τουρκία σε πεδία αμοιβαίου ενδιαφέροντος. Η Επίτροπος για τη Διεύρυνση, Μάρτα Κος, ανέφερε επίσης ότι η συνεργασία συνεχίζεται, ενώ η Επιτροπή ζητά από την Άγκυρα να σέβεται το διεθνές δίκαιο, τις σχέσεις καλής γειτονίας και την κυριαρχία των κρατών μελών της Ε.Ε. Η ίδια υπογράμμισε τη σημασία της επανέναρξης των συνομιλιών για το Κυπριακό.
Οδικοί χάρτες για τέσσερις υποψήφιες χώρες
Για το Μαυροβούνιο, την Αλβανία, τη Μολδαβία και την Ουκρανία, η Επιτροπή αναφέρει ότι οι μεταρρυθμίσεις έχουν οδηγήσει σε πρόοδο στην πορεία προς την ένταξη. Σύμφωνα με την έκθεση, οι διαπραγματεύσεις προχωρούν με άνοιγμα ενοτήτων και προσωρινό κλείσιμο κεφαλαίων με ταχύτερο ρυθμό.
Η Επιτροπή παρουσιάζει ενδεικτικούς οδικούς χάρτες με ορόσημα για το επόμενο έτος, για τις τέσσερις χώρες που βρίσκονται σε πιο προχωρημένο στάδιο διαπραγματεύσεων. Για το Μαυροβούνιο έχει επίσης παρουσιάσει χρηματοδοτική δέσμη για την ένταξη, ενώ οι εργασίες για τη συνθήκη προσχώρησης βρίσκονται, σύμφωνα με την έκθεση, σε προχωρημένο στάδιο.
Η πρόεδρος της Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, υποστήριξε ότι η πρόοδος ορισμένων υποψήφιων χωρών επιτρέπει να προχωρήσει η διαδικασία διεύρυνσης και παρουσίασε τους οδικούς χάρτες ως πλαίσιο για τις επόμενες διαπραγματεύσεις. Η Επιτροπή προτείνει ακόμη κοινό πλαίσιο για πιο δομημένη σταδιακή ενσωμάτωση των εταίρων.
Η έκθεση συνδέει την ταχύτητα της ενταξιακής πορείας κάθε χώρας με τον ρυθμό των μεταρρυθμίσεων στη δημοκρατία, στο κράτος δικαίου και στα θεμελιώδη δικαιώματα, καθώς και με τις επιλογές στους τομείς της ασφάλειας και της άμυνας και την πρόοδο προς την οικονομική σύγκλιση.
Αναλυτικά η δήλωση της Μάρτας Κος
Γινόμαστε μάρτυρες επιδείνωσης του κράτους δικαίου, των θεμελιωδών δικαιωμάτων και της δημοκρατίας. Αυτές οι εξελίξεις διευρύνουν το χάσμα μεταξύ του δεδηλωμένου στόχου της Τουρκίας για ένταξη στην Ε.Ε. και της συνεχούς οπισθοδρόμησής της στα θεμελιώδη κριτήρια για ένταξη.Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις έχουν σταματήσει από το 2018. Ταυτόχρονα, βλέπουμε μια εντατικοποίηση της συνεργασίας μεταξύ της Ε.Ε. και της Τουρκίας σε τομείς αμοιβαίου ενδιαφέροντος, όπως η περιφερειακή συλλογικότητα, το εμπόριο, το κλίμα, η δράση και η μετανάστευση, κάτι που αποφέρει οφέλη τόσο για την Ε.Ε. όσο και για την Τουρκία.Η Ε.Ε. έχει στρατηγικό συμφέρον να αναπτύξει μια συνεργατική και αμοιβαία επωφελή σχέση με τη χώρα που να αντικατοπτρίζει τις νέες πραγματικότητες στην Ευρώπη σήμερα. Οι εντάσεις στην Ανατολική Μεσόγειο και το Αιγαίο Πέλαγος ενδέχεται να δημιουργήσουν δυσκολίες. Αναμένουμε από την Τουρκία να σεβαστεί το διεθνές δίκαιο, τις σχέσεις καλής γειτονίας και την κυριαρχία των κρατών μελών της Ε.Ε. Η Ευρωπαϊκή Ένωση αποδίδει επίσης ιδιαίτερη σημασία στην επανέναρξη και την πρόοδο στις συνομιλίες για την επίλυση του Κυπριακού ως μέσο περαιτέρω ενίσχυσης της συνεργασίας Ε.Ε.-Τουρκίας. Υποστηρίζουμε πλήρως τις προσπάθειες του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ για την επανέναρξη των επίσημων συνομιλιών».
