Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε μέτρα για την ενίσχυση βασικών δεξιοτήτων, την αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην εκπαίδευση, τη στήριξη των εκπαιδευτικών και τον εκσυγχρονισμό της επαγγελματικής κατάρτισης.
Η δέσμη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής περιλαμβάνει τέσσερις προτεραιότητες: καλύτερες επιδόσεις σε βασικές δεξιότητες, ασφαλέστερη και αποτελεσματικότερη χρήση ψηφιακών εργαλείων και Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ), ενίσχυση του επαγγέλματος του εκπαιδευτικού και αναβάθμιση της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης (ΕΕΚ).
Η Επιτροπή συνδέει τις προτάσεις με τις αλλαγές στην αγορά εργασίας και την ανάγκη τα εκπαιδευτικά συστήματα να ανταποκρίνονται καλύτερα στις νέες απαιτήσεις. Η πρόεδρος της Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, υποστήριξε ότι χρειάζεται να βελτιωθούν οι επιδόσεις σε τομείς όπως ο αλφαβητισμός, τα μαθηματικά, οι θετικές επιστήμες και η ψηφιακή εκπαίδευση, με τη συνδρομή κατάλληλα καταρτισμένων εκπαιδευτικών.
Σχολεία, δεξιότητες και ψηφιακά εργαλεία
Η Επιτροπή υπέβαλε σύσταση προς το Συμβούλιο για την αντιμετώπιση της υποχώρησης των βασικών δεξιοτήτων. Προτείνει μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις, μεγαλύτερη δυνατότητα δράσης για σχολεία και εκπαιδευτικούς, αξιοποίηση τεκμηριωμένων πρακτικών και ενίσχυση της υποστήριξης σε επίπεδο σχολικής μονάδας.
Παράλληλα, σχεδιάζονται ευρωπαϊκές σχολικές συμμαχίες, στις οποίες σχολεία και εκπαιδευτικές αρχές από διαφορετικά κράτη μέλη θα συνεργάζονται μακροπρόθεσμα για τη βελτίωση τουλάχιστον μίας βασικής δεξιότητας. Κάθε σύμπραξη θα έχει μετρήσιμο σχέδιο βελτίωσης. Το Erasmus+ προετοιμάζει ειδική στήριξη από το 2027, με στόχο οι συμμαχίες να φτάσουν τις 100 ετησίως στο επόμενο ΠΔΠ.
Από το 2027 προβλέπεται επίσης δίκτυο συμβουλευτικών και υποστηρικτικών υπηρεσιών της ΕΕ για σχολεία. Θα συνδέει εθνικές και περιφερειακές υπηρεσίες και θα παρέχει πρακτική υποστήριξη για θέματα διοίκησης, ευημερίας, ψηφιακής ετοιμότητας και χρήσης ΤΝ, καθώς και συνεργασίας με γονείς. Προβλέπεται η λειτουργία 30 περιφερειακών υπηρεσιών με χρηματοδότηση από το Erasmus+.
Στις 3 Νοεμβρίου συγκροτήθηκε η κοινοπραξία ευρωπαϊκής ψηφιακής υποδομής για την εκπαίδευση (EDU-EDIC), ύστερα από αίτημα οκτώ ιδρυτικών κρατών μελών. Στόχος της είναι να συγκεντρώσει πόρους και τεχνογνωσία για αξιόπιστες ψηφιακές υπηρεσίες και υπηρεσίες ΤΝ στα σχολεία, να διευκολύνει την ασφαλή ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ εκπαιδευτικών ιδρυμάτων και να στηρίξει τις ευρωπαϊκές εταιρείες εκπαιδευτικής τεχνολογίας στην παροχή υπηρεσιών πέρα από τα εθνικά σύνορα.
Η Επιτροπή θα αναπτύξει μαθησιακά αποτελέσματα αναφοράς και οδηγίες αξιολόγησης για τον γραμματισμό στην ΤΝ, προσαρμοσμένα στην ηλικία των μαθητών. Σχεδιάζει επίσης πιλοτικό πιστοποιητικό για εκπαιδευόμενους από το σχολικό έτος 2027/28. Επιπλέον, πρόκειται να προτείνει ευρωπαϊκή δέσμευση για υγιείς οθόνες, με κοινά εργαλεία και καθοδήγηση για σχολεία, γονείς και μαθητές σχετικά με την ασφάλεια στο διαδίκτυο, τον χρόνο χρήσης οθονών και την ισορροπία μεταξύ διαδικτυακής και εκτός διαδικτύου ζωής.
Στήριξη εκπαιδευτικών και επαγγελματικής κατάρτισης
Η δεύτερη σύσταση προς το Συμβούλιο αφορά την ελκυστικότητα του επαγγέλματος του εκπαιδευτικού και ζητά από τα κράτη μέλη να αντιμετωπίσουν τις ελλείψεις προσωπικού. Μεταξύ των προτεινόμενων μέτρων είναι καλύτερες προοπτικές σταδιοδρομίας και συνθήκες εργασίας, ισχυρότερη αρχική εκπαίδευση και συνεχιζόμενη επαγγελματική ανάπτυξη, καθώς και στήριξη των εκπαιδευτικών στη χρήση της ΤΝ.
Η Επιτροπή προτείνει επίσης στενότερο ευρωπαϊκό διάλογο με τους εκπαιδευτικούς και τους κοινωνικούς εταίρους του κλάδου. Από το 2027, οι ανανεωμένες Ακαδημίες Εκπαιδευτικών 2.0 θα απευθύνονται σε νέους εκπαιδευτικούς και διευθυντές σχολείων.
Για την ΕΕΚ, η ευρωπαϊκή στρατηγική προβλέπει κατάρτιση σε νέες τεχνολογίες και απόκτηση πρακτικών δεξιοτήτων για τομείς με αυξημένη ζήτηση εργαζομένων, όπως η ενέργεια, η μεταποίηση, η υγειονομική περίθαλψη, η άμυνα και οι κατασκευές. Στα μέτρα περιλαμβάνονται πιλοτικό πρόγραμμα από το 2027 για σύντομες και ευέλικτες ενότητες κατάρτισης, καθώς και συμπράξεις επιχειρήσεων και ιδρυμάτων ΕΕΚ για τη δημιουργία νέων κέντρων κατάρτισης από το 2028. Οι συμπράξεις αυτές αποσκοπούν, μεταξύ άλλων, στην κάλυψη αναγκών σε ειδικευμένους εργαζομένους, ιδίως σε μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις.
Προβλέπεται ακόμη αγορά κινητικότητας της ΕΕ, ώστε εκπαιδευόμενοι και μαθητευόμενοι της ΕΕΚ να βρίσκουν ευκαιρίες κατάρτισης στο εξωτερικό και σχολές και επιχειρήσεις να οργανώνουν ανταλλαγές. Το Συμβούλιο καλείται να εξετάσει και να εγκρίνει τις δύο συστάσεις. Η Επιτροπή έχει προγραμματίσει ευρωπαϊκή σύνοδο κορυφής για την εκπαίδευση και τις δεξιότητες στις 20 Νοεμβρίου 2026, με στόχο την έναρξη της εφαρμογής της δέσμης.
