Νέες μη δεσμευτικές κατευθυντήριες γραμμές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής καλύπτουν βασικά εφόδια, εκπαίδευση, προσβασιμότητα και ενημέρωση για κινδύνους. Η Επιτροπή προτείνει επίσης ετήσια Ευρωπαϊκή Ημέρα Ετοιμότητας από το 2027.
Οι πολίτες να μπορούν να καλύπτουν τις βασικές ανάγκες τους για τις πρώτες τρεις ημέρες μιας έκτακτης ανάγκης, όσο οργανώνεται η παροχή βοήθειας από τις δημόσιες υπηρεσίες. Αυτός είναι ένας από τους στόχους των νέων κατευθυντήριων γραμμών που παρουσίασε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο Ευρωπαϊκό Φόρουμ Πολιτικής Προστασίας.
Οι οδηγίες απευθύνονται στις αρμόδιες αρχές και περιγράφουν τρόπους ενίσχυσης της ετοιμότητας των πολιτών και των κοινοτήτων. Παράλληλα, η Επίτροπος Ισότητας, Ετοιμότητας και Διαχείρισης Κρίσεων Χάτζα Λαχμπίμπ ανακοίνωσε σχέδιο για ετήσια Ευρωπαϊκή Ημέρα Ετοιμότητας, με πρώτη διοργάνωση στις 23 Οκτωβρίου 2027.
Τι περιλαμβάνουν οι κατευθυντήριες γραμμές
- Αυτονομία για 72 ώρες.Προτείνεται οι πολίτες να έχουν βασικά εφόδια έκτακτης ανάγκης και σακίδια άμεσης ανάγκης.
- Εκπαίδευση.Οι αρχές καλούνται να εντάξουν θέματα ετοιμότητας στην προσχολική και πρωτοβάθμια εκπαίδευση και να καταρτίσουν εκπαιδευτικούς, με δραστηριότητες κατάλληλες για την ηλικία των παιδιών.
- Προσβασιμότητα.Ο σχεδιασμός μέτρων ετοιμότητας θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις ανάγκες των ατόμων με αναπηρία και να ενθαρρύνει τη συμμετοχή τους.
- Ενημέρωση για κινδύνους.Οι αρχές θα πρέπει να παρέχουν έγκαιρη, αξιόπιστη και προσβάσιμη πληροφόρηση πριν, κατά τη διάρκεια και μετά από μια έκτακτη ανάγκη.
Οι κατευθυντήριες γραμμές δεν είναι δεσμευτικές και αποσκοπούν στη διαμόρφωση κοινής κουλτούρας ετοιμότητας. Συνοδεύονται από τέσσερα έγγραφα με παραδείγματα πρακτικών από κράτη-μέλη της ΕΕ και άλλες χώρες.
Πρόταση για ετήσια ημέρα και συνέχεια των υπηρεσιών
Η Ευρωπαϊκή Ημέρα Ετοιμότητας προτείνεται να πραγματοποιείται κάθε χρόνο στις 23 Οκτωβρίου. Η ημερομηνία συμπίπτει με την επέτειο ίδρυσης του Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας της ΕΕ, το 2001. Η Επιτροπή σχεδιάζει να συνεργαστεί με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Περιφερειών για κοινή δήλωση στήριξης.
Ξεχωριστή, επίσης μη δεσμευτική σύσταση αφορά την επιχειρησιακή συνέχεια και τις δοκιμές αντοχής. Στόχος είναι τα εθνικά σημεία επαφής πολιτικής προστασίας στα κράτη-μέλη και στις χώρες που συμμετέχουν στον Μηχανισμό να παραμένουν σε λειτουργία ακόμη και σε σοβαρές διαταραχές. Η σύσταση περιλαμβάνει κατευθύνσεις για σχέδια συνέχειας και τακτικό έλεγχο των σχετικών μηχανισμών.
Η Επιτροπή εντάσσει τις πρωτοβουλίες στη Στρατηγική της ΕΕ για την Ένωση Ετοιμότητας, που εγκρίθηκε τον Μάρτιο του 2025. Η Χάτζα Λαχμπίμπ ανέφερε ότι οι πολίτες χρειάζονται πρακτικά εργαλεία για να προετοιμάζονται, ενώ πρέπει παράλληλα να ενισχύονται τα συστήματα που στηρίζουν την αντιμετώπιση έκτακτων περιστατικών.
Αναλυτικά η δήλωση της Χάτζα Λαχμπίμπ
«Όταν χτυπά μια καταστροφή, οι πρώτες ώρες μπορούν να κάνουν όλη τη διαφορά. Κάθε Ευρωπαίος πρέπει να γνωρίζει τι πρέπει να κάνει, πώς να προστατεύσει την οικογένειά του και πώς να βοηθήσει τους άλλους. Η ετοιμότητα ξεκινά από τα σπίτια μας, τα σχολεία μας και τις κοινότητές μας. Γι’ αυτό δίνουμε στους πολίτες πρακτικά εργαλεία ώστε να προετοιμάζονται για κρίσεις, ενώ ταυτόχρονα ενισχύουμε τα συστήματα στα οποία βασίζονται όταν προκύπτουν καταστάσεις έκτακτης ανάγκης»
