Χωρίς συμφωνία για πρόσθετη δημοσιονομική ευελιξία ολοκληρώθηκε η Σύνοδος Κορυφής, αλλά τα συμπεράσματα προβλέπουν να εξεταστούν στοχευμένα και προσωρινά μέτρα για τις υψηλές τιμές ενέργειας.
Η δυνατότητα εξέτασης πρόσθετων μέτρων για την αντιμετώπιση των υψηλών τιμών ενέργειας περιλαμβάνεται στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, χωρίς όμως να έχει συμφωνηθεί νέα ευελιξία για τη χρηματοδότησή τους. Η ελληνική κυβέρνηση αξιολόγησε θετικά τη σχετική αναφορά, επισημαίνοντας ότι διατηρεί το ζήτημα στην ευρωπαϊκή ατζέντα.
Κυβερνητικές πηγές ανέφεραν ότι στα συμπεράσματα καταγράφεται η ανάγκη να εξεταστούν στοχευμένα και προσωρινά μέτρα, λαμβάνοντας υπόψη τις διαφορετικές συνθήκες στα κράτη-μέλη. Ως επόμενο βήμα προσδιόρισαν τη διαμόρφωση συγκεκριμένων παρεμβάσεων για την πίεση που αντιμετωπίζουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Στη Σύνοδο, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ζήτησε μεγαλύτερη ευελιξία εντός του ισχύοντος δημοσιονομικού πλαισίου, ώστε να στηριχθούν ευάλωτα νοικοκυριά και επιχειρήσεις με μέτρα προσαρμοσμένα στις ανάγκες τους και περιορισμένης διάρκειας. Πρότεινε η χρηματοδότηση να προέλθει από το μέρος των αυξημένων δημόσιων εσόδων που συνδέεται με τον υψηλότερο πληθωρισμό, με παράλληλη διατήρηση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας.
Διαφωνίες για το ETS2 και τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό
Τα κράτη-μέλη ζήτησαν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να επικαιροποιήσει την αξιολόγηση των επιπτώσεων του δεύτερου σταδίου του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ETS2), με έμφαση στον σχεδιασμό και στις δικλίδες ασφαλείας. Ωστόσο, δεν υπάρχει κοινή θέση για το χρονοδιάγραμμα: η Ελλάδα, η Ιταλία, η Πολωνία, η Τσεχία, η Σλοβακία και η Ουγγαρία ζητούν μετάθεση της δεύτερης φάσης έως το 2030, ενώ οι σκανδιναβικές χώρες υποστηρίζουν να παραμείνει ο σχεδιασμός ως έχει. Η Κομισιόν έχει προτείνει εφαρμογή από το 2028.
Παράλληλα, η Αθήνα αντιτίθεται σε περικοπές στην Πολιτική Συνοχής και την Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) στον επόμενο προϋπολογισμό της ΕΕ. Η πρόταση Negobox της ιρλανδικής προεδρίας για την περίοδο 2028-2034 προβλέπει περικοπές 141 δισ. ευρώ. Η Γερμανία και η Σουηδία υποστηρίζουν τη μείωση δαπανών για τη Συνοχή και την ΚΑΠ, ώστε να καλυφθεί η αύξηση των αμυντικών δαπανών.
Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις 17 χώρες που διαφωνούν με περικοπές στις πολιτικές Συνοχής και στην ΚΑΠ. Στην ομάδα περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, η Ιταλία, η Ισπανία, η Κύπρος, η Πορτογαλία, η Βουλγαρία, η Κροατία, η Πολωνία και η Ρουμανία. Σύμφωνα με το Politico, κυβερνήσεις του ευρωπαϊκού βορρά ανησυχούν ότι ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, μπορεί να ευνοήσει τις χώρες του νότου στις διαπραγματεύσεις.
Δεν διαφαίνεται συμφωνία για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ) ούτε έως τον Δεκέμβριο, ενώ η ολοκλήρωση της νομοθετικής διαδικασίας μέσα στο 2027 είναι αναγκαία για να τεθεί σε εφαρμογή το 2028. Ο Γάλλος πρόεδρος Εμμανουέλ Μακρόν προειδοποίησε ότι, αν δεν υπάρξει συμφωνία τον Δεκέμβριο, δεν θα έχει την πολιτική εντολή να υπογράψει συμφωνία κοντά στις γαλλικές εκλογές του Απριλίου 2027.
