Η δικαστής και φετινή νικήτρια του Νόμπελ Ειρήνης χαρακτήρισε τα μέτρα «πρωτοφανή και απαράδεκτα», προειδοποιώντας για πιέσεις στη λειτουργία των διεθνών δικαστηρίων.
Την ανησυχία της για τις νέες αμερικανικές κυρώσεις κατά του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου (ΔΠΔ) εξέφρασε η Νάβι Πιλάι, δικαστής από τη Νότια Αφρική και φετινή νικήτρια του Νόμπελ Ειρήνης. Χαρακτήρισε τα μέτρα «πρωτοφανή και απαράδεκτα» και τόνισε ότι θεωρεί ιδιαίτερα ανησυχητικό το ενδεχόμενο ένα κράτος να τιμωρεί δικαστές αποκλειστικά για τις αποφάσεις τους.
Μιλώντας το Σάββατο 10 Οκτωβρίου, μέσω βιντεοσύνδεσης από τη Νυρεμβέργη σε εκδήλωση στο Κέντρο Νόμπελ Ειρήνης στο Όσλο, η Πιλάι αναφέρθηκε στην ένταση γύρω από τη συνέχιση της λειτουργίας των διεθνών δικαστηρίων, με έμφαση σε εκείνο της Χάγης. Έχει διατελέσει δικαστής στο Εφετείο του ΔΠΔ από το 2003 έως το 2008 και επικεφαλής του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Οι κυρώσεις και οι πιθανές επιπτώσεις
Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε τα νέα μέτρα την Παρασκευή 9 Οκτωβρίου. Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, υποστήριξε ότι η Ουάσιγκτον δεν θα επιτρέψει στο Δικαστήριο να ασκήσει διώξεις σε βάρος Αμερικανών πολιτών. Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν ανακοινωθεί, προβλέπεται εξάμηνη αναβολή πριν από την εφαρμογή των κυρώσεων, ενώ υπάρχουν εξαιρέσεις για ορισμένες συναλλαγές, μεταξύ άλλων σε τηλεπικοινωνίες, λογισμικό και συνταξιοδοτικές πληρωμές.
Οι περιορισμοί ενδέχεται να επηρεάσουν δικαστές και εισαγγελείς, αλλά και εταιρείες που παρέχουν υπηρεσίες στο ΔΠΔ. Στους πιθανούς κινδύνους περιλαμβάνονται δυσκολίες σε τραπεζικές συναλλαγές, ασφαλιστική κάλυψη και τεχνολογική υποστήριξη, παράγοντες που θα μπορούσαν να επηρεάσουν τη λειτουργία του θεσμού.
Τα μέτρα εντάσσονται στη μακρόχρονη αντιπαράθεση των ΗΠΑ με το ΔΠΔ. Η Ουάσιγκτον έχει αντιδράσει στις δραστηριότητές του, μεταξύ άλλων μετά το ένταλμα σύλληψης κατά του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου για την υπόθεση της Γάζας και την προηγούμενη έρευνα για ενέργειες Αμερικανών στρατιωτικών στο Αφγανιστάν.
Αντιδράσεις από την ΕΕ και τον ΟΗΕ
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή χαρακτήρισε τα μέτρα «βαθιά λυπηρά» και δήλωσε έτοιμη να λάβει όσα μέτρα χρειαστούν για να διασφαλιστεί η συνέχιση της λειτουργίας του Δικαστηρίου. Παράλληλα, εξέφρασε την ελπίδα ότι η εξάμηνη αναβολή θα επιτρέψει διάλογο.
Ο ύπατος αρμοστής του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, Φόλκερ Τουρκ, καταδίκασε τις κυρώσεις, χαρακτηρίζοντάς τες αντίποινα κατά του ΔΠΔ και του προσωπικού του για το έργο τους υπέρ της λογοδοσίας. Η αναπληρώτρια εισαγγελέας του Δικαστηρίου, Ναζάτ Σαΐμ Καν, υποστήριξε ότι τα μέτρα υπονομεύουν το διεθνές κράτος δικαίου και την ανεξαρτησία της δικαστικής λειτουργίας, ενώ διαβεβαίωσε ότι οι έρευνες και οι διώξεις θα συνεχιστούν.
Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου χαιρέτισε τις αμερικανικές κυρώσεις και χαρακτήρισε το ΔΠΔ πολιτικό οργανισμό, υποστηρίζοντας ότι απειλεί τις δημοκρατίες και την εθνική κυριαρχία. Το Δικαστήριο ιδρύθηκε το 2002, έχει έδρα τη Χάγη και 125 κράτη-μέλη. Οι ΗΠΑ δεν συμμετέχουν σε αυτό.
