Οι Ευρωπαίοι ηγέτες ολοκλήρωσαν δύο ημέρες συνομιλιών στις Βρυξέλλες χωρίς αποφάσεις για τα βασικά ζητήματα της ατζέντας. Οι συζητήσεις για τον προϋπολογισμό της ΕΕ, τη στήριξη της Ουκρανίας, τις τιμές ενέργειας και το μεταναστευτικό θα συνεχιστούν τους επόμενους μήνες.
Η Σύνοδος Κορυφής στις Βρυξέλλες ολοκληρώθηκε χωρίς συμφωνία για τη διαχείριση του αυξημένου ενεργειακού κόστους, το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο και την εξασφάλιση πρόσθετων πόρων για την Ουκρανία. Οι ηγέτες συμφώνησαν να επανέλθουν στα θέματα αυτά, καθώς και στο μεταναστευτικό, τον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο.
Διαφωνίες για τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό
Οι θέσεις των κρατών μελών για το ύψος του επόμενου προϋπολογισμού παραμένουν σε απόσταση. Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς ανέφερε ότι μια ομάδα χωρών ζητά περικοπές, ενώ περισσότερα κράτη επιδιώκουν αύξηση. Ο ίδιος υποστήριξε ότι δεν είναι βιώσιμη μια άνοδος της τάξης του 50% την ώρα που τα κράτη καλούνται να περιορίσουν τις δαπάνες τους.
Από την πλευρά του, ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ προειδοποίησε ότι η πρόταση της Ιρλανδίας στέλνει, κατά την άποψή του, μήνυμα απροθυμίας για ανταγωνισμό σε διεθνές επίπεδο. Η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, υπερασπίστηκε την πρόταση της Επιτροπής, σημειώνοντας ότι οι νεότερες προτάσεις αφήνουν λιγότερα περιθώρια ευελιξίας σε περιόδους κρίσης.
Ο Εμανουέλ Μακρόν εκτίμησε ότι μπορεί να υπάρξει συμφωνία έως το τέλος του 2026 και προειδοποίησε για τις δυσκολίες που θα δημιουργούσε μια συζήτηση κοντά στις προεδρικές εκλογές στη Γαλλία. Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, επέμεινε στην ανάγκη να ολοκληρωθεί η συμφωνία έως το τέλος του έτους, απορρίπτοντας τη σύνδεση του χρονοδιαγράμματος με τις γαλλικές εκλογές.
Σύμφωνα με τα συμπεράσματα της Συνόδου, ο Κόστα καλείται να προωθήσει τις διαπραγματεύσεις ώστε να υπάρξει έγκαιρη συμφωνία. Η ολοκλήρωσή της πριν από το τέλος του 2026 θα επιτρέψει την έγκριση των σχετικών νομοθετικών πράξεων το 2027 και, όπως αναφέρεται, τη συνέχιση της χρηματοδότησης προς τους δικαιούχους από τον Ιανουάριο του 2028.
Αναζητείται τρόπος χρηματοδότησης της Ουκρανίας
Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι ζήτησε πρόσθετη στήριξη 70 δισ. ευρώ για την Ουκρανία το 2027. Οι ηγέτες συμφώνησαν ότι πρέπει να αντιμετωπιστούν οι επιπλέον χρηματοδοτικές ανάγκες και ζήτησαν από την Κομισιόν να καταθέσει πρόταση. Δεν αποφασίστηκε, ωστόσο, από πού θα προέλθουν τα χρήματα.
Στη συζήτηση τέθηκε και η δυνατότητα αξιοποίησης μέρους των παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων, συνολικού ύψους 300 δισ. ευρώ. Η φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι η ΕΕ θα συνεχίσει να στηρίζει το Κίεβο, αλλά χρειάζεται να συνεισφέρουν και άλλοι διεθνείς εταίροι. Το θέμα θα εξεταστεί ξανά τον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο, αφού προηγηθεί επικαιροποιημένη αξιολόγηση της Κομισιόν και του ΔΝΤ.
Ο Μακρόν χαρακτήρισε τη στήριξη της Ουκρανίας ζήτημα γαλλικού συμφέροντος και επέκρινε τις εκκλήσεις της Μαρίν Λεπέν να σταματήσει η γαλλική βοήθεια προς το Κίεβο. Ο Μερτς δήλωσε ότι υπάρχει ευρεία συναίνεση για τη συνέχιση της υποστήριξης.
Χωρίς συγκεκριμένη απόφαση για τις τιμές ενέργειας
Οι υψηλές τιμές ενέργειας συζητήθηκαν εκτενώς, αλλά δεν συμφωνήθηκαν συγκεκριμένα μέτρα. Η φον ντερ Λάιεν επισήμανε ότι οι διαφορετικοί ενεργειακοί συνδυασμοί των κρατών μελών δυσκολεύουν την εξεύρεση ενιαίας λύσης.
Τα συμπεράσματα ζητούν συντονισμένη ευρωπαϊκή απάντηση με προσωρινά και στοχευμένα μέτρα, λαμβάνοντας υπόψη τις συνθήκες κάθε χώρας και τη λειτουργία της ενιαίας αγοράς. Παράλληλα, χαιρετίζουν την πρόθεση της Κομισιόν να παρατείνει το προσωρινό πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων για τις βιομηχανίες που πλήττονται περισσότερο, να εξετάσει τρόπους βελτίωσης της λειτουργίας των διυλιστηρίων και να προωθήσει εθελοντική ομαδοποίηση της ζήτησης ενέργειας. Η Επιτροπή καλείται επίσης να εξετάσει αν χρειάζονται επιπλέον βραχυπρόθεσμα μέτρα.
Μεταναστευτικό και άλλα θέματα
Για το μεταναστευτικό, ο Μακρόν επέκρινε την έντονη πολιτικοποίηση της συζήτησης και υποστήριξε ότι η ισχύουσα συμφωνία για τη μετανάστευση και το άσυλο λειτουργεί. Ο Κόστα ανέφερε ότι το σύστημα χρειάζεται βελτιώσεις. Η φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι η Κομισιόν θα παρουσιάσει πριν από το τέλος του έτους πλαίσιο έκτακτης ανάγκης για ξαφνικές μαζικές μετακινήσεις πληθυσμών, όπως εκείνες που σημειώθηκαν στη Θέουτα της Ισπανίας το καλοκαίρι.
Για τις εμπορικές σχέσεις με την Κίνα, η φον ντερ Λάιεν ανακοίνωσε ότι η Κομισιόν θα προτείνει πρόσθετους περιορισμούς στις εισαγωγές, πέρα από τα μέτρα που έχουν συμφωνηθεί με το Πεκίνο. Κατά την ίδια, τα υφιστάμενα μέτρα δεν επαρκούν για να αντιμετωπίσουν το εμπορικό έλλειμμα, το οποίο ξεπερνά το 1 δισ. ευρώ ημερησίως. Ο Μακρόν ανέφερε ότι η ΕΕ θα πρέπει να εστιάσει σε χημικά, πλαστικά και σιδηροκράματα.
Ο Μακρόν επέκρινε επίσης την απόφαση των Ηνωμένων Πολιτειών να άρουν προσωρινά τις κυρώσεις στο ρωσικό diesel, λέγοντας ότι δημιουργεί διχασμό και αβεβαιότητα. Τα συμπεράσματα της Συνόδου εκφράζουν τη λύπη του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για την απόφαση.
