Η τριμερής συνάντηση στη Σενζέν της Κίνας αναζωπυρώνει τη συζήτηση για τον ανταγωνισμό των ΗΠΑ, της Ρωσίας και της Κίνας και τα όρια της επιρροής τους.
Η συνάντηση του Ντόναλντ Τραμπ, του Βλαντιμίρ Πούτιν και του Σι Τζινπίνγκ στη Σενζέν της Κίνας επαναφέρει στο προσκήνιο το ερώτημα αν οι μεγάλες δυνάμεις επιδιώκουν να ορίσουν περιοχές προνομιακής επιρροής. Το Newsweek χαρακτηρίζει τη σύνοδο «Γιάλτα 2.0», παραπέμποντας στις συνομιλίες του 1945 για τη μεταπολεμική Ευρώπη.
Οι προσδοκίες για συγκεκριμένες συμφωνίες στη συνάντηση είναι χαμηλές. Ο Ντέιβιντ Νταν, καθηγητής Διεθνούς Πολιτικής στο Πανεπιστήμιο του Μπέρμιγχαμ, εκτιμά ότι η εικόνα κοινής συνεννόησης που συνδέεται με τη Γιάλτα δεν περιγράφει τη σημερινή συνάντηση, την οποία χαρακτηρίζει πεδίο ανταγωνισμού.
Η αμερικανική πολιτική στο Δυτικό Ημισφαίριο
Η κυβέρνηση Τραμπ έχει διατυπώσει την πρόθεσή της να ενισχύσει την αμερικανική επιρροή στο Δυτικό Ημισφαίριο. Η Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας των ΗΠΑ, που δημοσιεύθηκε στα τέλη του 2025, αναφέρεται στην εφαρμογή μιας προσθήκης στο Δόγμα Μονρόε. Τον Ιανουάριο, ο Τραμπ χρησιμοποίησε τον όρο «Δόγμα Ντόνροε», δηλώνοντας ότι η αμερικανική κυριαρχία στην περιοχή δεν θα πρέπει να αμφισβητηθεί.
Παράλληλα, η κυβέρνηση έχει επεκτείνει στρατιωτικές επιχειρήσεις στο Δυτικό Ημισφαίριο. Η ίδια στρατηγική αναφέρει ως στόχο τη σταθερότητα και την επαρκή διακυβέρνηση στην περιοχή, ώστε να αποτρέπονται μαζικές μεταναστευτικές ροές προς τις ΗΠΑ. Προβλέπει επίσης συνεργασία με κυβερνήσεις της περιοχής σε επιχειρήσεις κατά σκαφών που φέρονται να μεταφέρουν ναρκωτικά.
Στην ίδια ευρύτερη πολιτική εντάσσεται η πίεση προς την Κούβα και η εντεινόμενη στρατιωτική εμπλοκή των ΗΠΑ στη Λατινική Αμερική. Η κυβέρνηση Τραμπ έχει επίσης προκαλέσει ανησυχία στο ΝΑΤΟ με τις δηλώσεις της για τον έλεγχο της Γριλανδίας. Τον Σεπτέμβριο υπέγραψε συμφωνία που διευρύνει τα δικαιώματα ασφαλείας των ΗΠΑ στο νησί.
Οι διεκδικήσεις της Μόσχας και του Πεκίνου
Για τη Ρωσία, η Ουκρανία έχει προειδοποιήσει επανειλημμένα ότι η Μόσχα επιδιώκει να αποκαταστήσει την επιρροή της σε τμήματα της Ανατολικής Ευρώπης, από τις χώρες της Βαλτικής έως τη Μολδαβία. Πολλά από τα κράτη της περιοχής είναι μέλη του ΝΑΤΟ. Η Εσθονία, η Λετονία, η Λιθουανία και η Πολωνία ενισχύουν τις ένοπλες δυνάμεις τους, ενώ στηρίζουν την Ουκρανία μετά τη ρωσική εισβολή της 24ης Φεβρουαρίου 2022.
Ο Νταν υποστηρίζει ότι ο Πούτιν θα ήθελε να αναγνωρίζεται η ρωσική επιρροή τόσο στην πρώην Σοβιετική Ένωση όσο και στις χώρες που ανήκαν στο Σύμφωνο της Βαρσοβίας. Στον τελευταίο γύρο ειρηνευτικών συνομιλιών υπό την αιγίδα των ΗΠΑ, η Ρωσία φέρεται να ζήτησε από το ΝΑΤΟ να περιορίσει την παρουσία του στην Ανατολική και Κεντρική Ευρώπη. Κατά τον Νταν, είναι απίθανο η συνάντηση με τον Τραμπ και τον Σι να οδηγήσει σε δέσμευση για την έκταση της ρωσικής επιρροής στην Ευρώπη.
Ο ίδιος αναφέρει ότι ο Σι θεωρεί πως η Ταϊβάν και τμήματα της Νότιας Σινικής Θάλασσας εμπίπτουν στη σφαίρα επιρροής του Πεκίνου. Η πρωτοβουλία «Μία Ζώνη, Ένας Δρόμος», μέσω έργων υποδομής και δανείων, έχει διευρύνει την οικονομική και πολιτική παρουσία της Κίνας σε περιοχές της Ασίας, της Ευρώπης και πέρα από αυτές.
Την ίδια ώρα, οι ΗΠΑ έχουν αποχωρήσει από διεθνείς οργανισμούς, μεταξύ των οποίων ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) και το Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των Ηνωμένων Εθνών. Οι δραστηριότητες της USAID τερματίστηκαν τον Ιούλιο του 2025, ενώ μειώθηκε και η αμερικανική στρατιωτική παρουσία στην Αφρική. Ο Νταν εκτιμά ότι την περιορισμένη παρουσία των ΗΠΑ σε ορισμένες περιοχές επιχειρούν να αξιοποιήσουν η Κίνα και η Ρωσία.
