Η τριμερής συνάντηση στην Κίνα, που είχε παρουσιαστεί ως «Γιάλτα 2.0», ολοκληρώθηκε χωρίς συγκεκριμένες δεσμεύσεις, ενώ η Ουκρανία δεν αναφέρθηκε στην κοινή διακήρυξη.
Η συνάντηση του Ντόναλντ Τραμπ με τον Σι Τζινπίνγκ και τον Βλαντίμιρ Πούτιν στη Σεντζέν της Κίνας δεν συνοδεύτηκε από συμφωνία που να αλλάζει τις διεθνείς ισορροπίες. Η κοινή διακήρυξη κατά του πυρηνικού πολέμου δεν περιλάμβανε συγκεκριμένα μέτρα, ενώ η Ουκρανία απουσίαζε από το κείμενο που εκδόθηκε μετά τις συνομιλίες διάρκειας 80 λεπτών.
Η συνάντηση είχε προβληθεί ως «Γιάλτα 2.0», με αναφορά στη διάσκεψη του 1945. Η αποτίμηση του πολιτικού ανταποκριτή του Euronews, Χόρχε Λιμπορέιρο, είναι ότι το αποτέλεσμα ήταν κυρίως συμβολικό και ότι η σύνοδος δεν ανταποκρίθηκε στις προσδοκίες που είχαν καλλιεργηθεί.
Οι διαφορετικοί απολογισμοί των τριών ηγετών
Για τον Τραμπ, η παρουσία δίπλα στους ηγέτες της Κίνας και της Ρωσίας φαίνεται, σύμφωνα με την ανάλυση του Λιμπορέιρο, να είχε ιδιαίτερη επικοινωνιακή αξία. Ο Αμερικανός πρόεδρος έφυγε χωρίς σημαντική διπλωματική συμφωνία.
Ο Πούτιν, από την πλευρά του, επιδίωξε να φέρει τον πόλεμο στην Ουκρανία στο επίκεντρο, χωρίς αυτό να αποτυπωθεί στην κοινή διακήρυξη. Η συμμετοχή του στη συνάντηση τού έδωσε, κατά τον Λιμπορέιρο, την ευκαιρία να προβάλει τη Ρωσία ως ισότιμη δύναμη με τις ΗΠΑ και την Κίνα. Ο ανταποκριτής σημειώνει, ωστόσο, ότι αυτή η εικόνα δεν αντιστοιχεί στην πραγματική ισχύ της ρωσικής οικονομίας και στις δυσκολίες της Ρωσίας να πετύχει τους στρατηγικούς στόχους της στην Ουκρανία.
Ο Ρώσος πρόεδρος υπερασπίστηκε το μοντέλο συνεννόησης των μεγάλων δυνάμεων, διερωτώμενος μετά τη σύνοδο τι κακό είχε η Γιάλτα. Υποστήριξε ότι η διάσκεψη του 1945 αναγνώρισε τις ήδη διαμορφωμένες συνθήκες και συνέδεσε αυτή τη θέση με την ανάγκη αποδοχής των δεδομένων στο πεδίο των σημερινών συγκρούσεων. Ο Σι, αντίθετα, κάλεσε τους ηγέτες να απομακρυνθούν από τη λογική του Ψυχρού Πολέμου.
Ο Κινέζος πρόεδρος εμφανίστηκε ως ο βασικός ωφελημένος της συνάντησης στην ανάλυση του Λιμπορέιρο. Ως οικοδεσπότης, διαμόρφωσε το πλαίσιο των συνομιλιών και προώθησε την κινεζική θέση για μια διεθνή τάξη στην οποία το Πεκίνο θα έχει πρωταγωνιστικό ρόλο. Η συγκυρία, σύμφωνα με την ίδια ανάλυση, ευνοεί την Κίνα, καθώς η πολιτική Τραμπ έχει προκαλέσει ρήξη στις σχέσεις των ΗΠΑ με παραδοσιακούς δυτικούς συμμάχους τους.
Η Ευρώπη επιδιώκει ρόλο στις συνομιλίες για την Ουκρανία
Λίγες ώρες μετά τη σύνοδο, Ευρωπαίοι ηγέτες συναντήθηκαν στο Βερολίνο, στο πλαίσιο της «Συμμαχίας των Προθύμων». Ο καγκελάριος της Γερμανίας, Φρίντριχ Μερτς, δήλωσε ότι μια διαδικασία τύπου Γιάλτας δεν θα φέρει ειρήνη και ότι η Ευρώπη δεν θα δεχθεί να διαιρεθεί ξανά. Ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, υποστήριξε ότι οι Ευρωπαίοι πρέπει να αποφασίζουν οι ίδιοι για το μέλλον τους.
Η απουσία ουσιαστικής συμφωνίας στη Σεντζέν ανακούφισε αρκετές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, οι οποίες τα τελευταία δύο χρόνια φοβούνταν ότι ο Τραμπ θα μπορούσε να συνεννοηθεί απευθείας με τον Πούτιν για την Ουκρανία, παρακάμπτοντας το Κίεβο και την Ευρώπη.
Αξιωματούχοι από την Ευρώπη, την Ουκρανία και τις ΗΠΑ έχουν συναντηθεί στο Μαϊάμι, το Όσλο, τις Βρυξέλλες, το Άμπου Ντάμπι και το Βερολίνο, με στόχο την επεξεργασία εγγυήσεων ασφαλείας και σχεδίων ανοικοδόμησης για την Ουκρανία μετά τον πόλεμο. Σύμφωνα με Ευρωπαίους αξιωματούχους, οποιαδήποτε συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου θα χρειαστεί ευρωπαϊκή συμμετοχή τόσο στις διαπραγματεύσεις όσο και στην εφαρμογή της.
Παρά τη μεγαλύτερη εμπλοκή της Ευρώπης, δεν υπάρχουν σαφείς ενδείξεις ότι ο Πούτιν είναι έτοιμος για ουσιαστικές διαπραγματεύσεις. Η πρόσκλησή του προς Ευρωπαίους ηγέτες να μεταβούν στη Μόσχα αντιμετωπίστηκε με επιφυλακτικότητα, ενώ ο ίδιος ανακοίνωσε ότι οι συνομιλίες με την Ουκρανία έχουν σταματήσει, επικαλούμενος την επίθεση στη γέφυρα της Κριμαίας.
