Σενάριο που συνδέει την ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ με την παραχώρηση εδαφών στο Ντονμπάς φέρεται να συζητήθηκε σε επαφές Αμερικανών απεσταλμένων με Ουκρανούς και Ευρωπαίους αξιωματούχους.
Ο Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρός του Ντόναλντ Τραμπ και ειδικός απεσταλμένος του, συζήτησε σε κλειστές ειρηνευτικές επαφές το ενδεχόμενο ένταξης της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ με αντάλλαγμα την παραχώρηση εδαφών που εξακολουθεί να ελέγχει στο Ντονμπάς. Τις συζητήσεις μεταφέρει η Wall Street Journal, επικαλούμενη πρόσωπα που γνωρίζουν τις διαπραγματεύσεις.
Η ιδέα εξετάστηκε, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, σε συναντήσεις των τελευταίων μηνών με Ευρωπαίους αξιωματούχους και τον Κούσνερ, καθώς και με τον ειδικό απεσταλμένο Στιβ Γουίτκοφ. Την περασμένη εβδομάδα ο Κούσνερ φέρεται να συζήτησε το ενδεχόμενο με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι και Ευρωπαίους συμβούλους εθνικής ασφάλειας στο Δουβλίνο. Το ζήτημα τέθηκε επίσης σε επαφές στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Δύο σενάρια για τις διαπραγματεύσεις
Σύμφωνα με πρόσωπα που συμμετέχουν στις συνομιλίες, οι ΗΠΑ έχουν παρουσιάσει δύο πιθανά πλαίσια. Το πρώτο προβλέπει την παραχώρηση από την Ουκρανία των εδαφών στο Ντονμπάς που βρίσκονται ακόμη υπό τον έλεγχό της, με αντάλλαγμα την πλήρη ένταξη στη Συμμαχία.
Το δεύτερο προβλέπει πάγωμα των συγκρούσεων στη σημερινή γραμμή του μετώπου, αφήνοντας μέρος του Ντονμπάς υπό ουκρανικό έλεγχο. Σε αυτή την περίπτωση, η Ουκρανία θα λάμβανε εγγυήσεις ασφαλείας μέσω διεθνούς συνθήκης με τις ΗΠΑ και ενδεχομένως με τη συμμετοχή ευρωπαϊκών χωρών.
Αμερικανός αξιωματούχος ανέφερε ότι οι διαπραγματευτές εξετάζουν διάφορες ιδέες και ότι οποιαδήποτε τελική συμφωνία θα πρέπει να γίνει αποδεκτή και από την Ουκρανία και από τη Ρωσία. Δεν είναι σαφές πόσο σοβαρά εξετάζουν οι Αμερικανοί μεσολαβητές την προοπτική ένταξης στο ΝΑΤΟ ούτε αν ο Τραμπ έχει μεταβάλει τη θέση του. Ο ίδιος είχε αποκλείσει το ενδεχόμενο στις αρχές του περασμένου έτους.
Ο Κούσνερ δήλωσε την Πέμπτη ότι η ρωσική κυβέρνηση έχει εξοικειωθεί με την ιδέα εγγυήσεων ασφαλείας για την Ουκρανία αντίστοιχων με εκείνες του ΝΑΤΟ. Είπε επίσης ότι ο Τραμπ είναι ανοιχτός στην παροχή τέτοιων εγγυήσεων, τις οποίες περιέγραψε ως ισχυρό αποτρεπτικό μέσο.
Αντιδράσεις από τη Μόσχα και το Κίεβο
Ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας Σεργκέι Ριαμπκόφ δήλωσε ότι οποιαδήποτε μορφή «οιονεί ένταξης» της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ είναι απαράδεκτη. Σύμφωνα με πρόσωπα που γνωρίζουν τις συνομιλίες στο Αμπού Ντάμπι, οι Ρώσοι διαπραγματευτές ζήτησαν επίσης από το Κίεβο να εγκαταλείψει τις φιλοδοξίες ένταξης στη Συμμαχία.
Σε ανεπίσημο έγγραφο θέσεων που, σύμφωνα με τη Wall Street Journal, διανεμήθηκε στους διαπραγματευτές, η Μόσχα ζητούσε να αφαιρεθούν από το ουκρανικό Σύνταγμα οι αναφορές στην ένταξη στο ΝΑΤΟ. Ζητούσε ακόμη να δεσμευτεί η Συμμαχία ότι δεν θα αναπτύξει στρατεύματα ή στρατιωτικό εξοπλισμό στην Ουκρανία, να σταματήσει η δυτική αποστολή όπλων και να περιοριστεί η στρατιωτική υποδομή του ΝΑΤΟ στην Ανατολική Ευρώπη. Ευρωπαίοι διαπραγματευτές χαρακτήρισαν τις απαιτήσεις μαξιμαλιστικές θέσεις και όχι ολοκληρωμένο σχέδιο συμφωνίας.
Ο Ζελένσκι δήλωσε ότι οι συνομιλίες για τις εγγυήσεις ασφαλείας συνεχίζονται και ότι οποιαδήποτε συμφωνία θα πρέπει να εγκριθεί από τον ουκρανικό λαό. Ανέφερε ότι οι Αμερικανοί διαπραγματευτές έθεσαν το ερώτημα αν η Ουκρανία θα αποχωρούσε από το Ντονμπάς σε περίπτωση ένταξής της στο ΝΑΤΟ. Ο ίδιος έχει απορρίψει την παραχώρηση εδαφών.
Η ένταξη της Ουκρανίας θα απαιτούσε ομοφωνία των κρατών-μελών, ενώ ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ τους η Γερμανία, αντιτίθενται εδώ και καιρό στην προοπτική. Μετά τις συνομιλίες στο Βερολίνο, ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε ότι έχει έρθει η ώρα να συζητηθεί το ζήτημα.
