Η σχέση του επικεφαλής της Nvidia με την Άλις Χουάνγκ, την οποία Αμερικανοί αξιωματούχοι θεωρούν ύποπτη για διαβίβαση πληροφοριών στην Κίνα, παραμένει υπό διερεύνηση και φέρνει στο προσκήνιο τις μεθόδους στρατολόγησης μέσω προσωπικών σχέσεων.
Η υπόθεση γύρω από τον Τζένσεν Χουάνγκ της Nvidia αναδεικνύει πώς οι προσωπικές σχέσεις μπορούν να αποκτήσουν σημασία για τις υπηρεσίες πληροφοριών. Αμερικανοί αξιωματούχοι θεωρούν την Άλις Χουάνγκ ύποπτη για διαβίβαση πληροφοριών στην κινεζική κυβέρνηση. Δεν είναι γνωστό πότε ή πώς ενδέχεται να στρατολογήθηκε, ούτε αν διέρρευσαν ευαίσθητα στοιχεία. Η ίδια δεν έχει συγγενική σχέση με τον Τζένσεν Χουάνγκ, ενώ το Πεκίνο απορρίπτει τις κατηγορίες ως «αβάσιμες εικασίες».
Η υπόθεση αποκτά ιδιαίτερο βάρος λόγω της θέσης της Nvidia στην ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης και του ανταγωνισμού ΗΠΑ και Κίνας για την πρόσβαση σε προηγμένους ημιαγωγούς. Ο Άιζακ Στόουν Φις, ιδρυτής της εταιρείας επιχειρηματικών πληροφοριών Strategy Risks, υποστηρίζει ότι ακόμη και χωρίς να έχει αποδειχθεί διαρροή, η σχέση δημιουργεί ζήτημα ασφαλείας. Εκτιμά επίσης ότι οι αποκαλύψεις μπορεί να εντείνουν την καχυποψία ανάμεσα στις δύο χώρες.
Ο Πίτερ Μάτις, πρόεδρος του αμερικανικού ερευνητικού οργανισμού Jamestown Foundation, σημειώνει ότι η τεχνητή νοημοσύνη έχει εφαρμογές στη βιομηχανία, την επιστημονική έρευνα, τη στρατιωτική στοχοποίηση και την κοινωνική επιτήρηση. Κατά συνέπεια, στελέχη μεγάλων εταιρειών του κλάδου μπορεί να ενδιαφέρουν ξένες υπηρεσίες πληροφοριών.
Πώς λειτουργούν οι «ερωτικές παγίδες»
Ο όρος περιγράφει διαφορετικές πρακτικές και όχι αποκλειστικά την αποστολή εκπαιδευμένου πράκτορα για να αποπλανήσει έναν στόχο. Σύμφωνα με τον Τζον Σάιφερ, πρώην αξιωματικό της CIA με θητεία στην Ασία και την Ευρώπη, οι υπηρεσίες επιδιώκουν να προσεγγίσουν ανθρώπους με πρόσβαση σε διαβαθμισμένες ή στρατηγικής σημασίας πληροφορίες.
Μια μέθοδος είναι ο εκβιασμός, όταν κάποιος βρίσκεται σε ευάλωτη ή εκθέτουσα θέση και δέχεται πιέσεις για συνεργασία. Η άμεση αποπλάνηση από πράκτορα συμβαίνει, αλλά, σύμφωνα με ειδικούς, είναι λιγότερο συχνή από όσο παρουσιάζεται στις ταινίες. Σε άλλες περιπτώσεις, μια σχέση ξεκινά χωρίς εμπλοκή υπηρεσιών και αξιοποιείται αργότερα, με προσφορές ανταλλαγμάτων ή πιέσεις προς ένα από τα δύο πρόσωπα.
Ο Σάιφερ υποστηρίζει ότι αυταρχικά καθεστώτα έχουν μεγαλύτερα περιθώρια να ασκήσουν πίεση σε όσους στρατολογούν, ακόμη και μέσω απειλών κατά των οικογενειών τους. Εκτιμά ότι περίπου μία στις δέκα τέτοιες επιχειρήσεις αποδίδει, αλλά σημειώνει πως αρκεί η πρόσβαση σε λίγα πρόσωπα που βρίσκονται σε κρίσιμες θέσεις.
Υποθέσεις από τον Ψυχρό Πόλεμο έως σήμερα
Κατά τον Ψυχρό Πόλεμο, η Ανατολική Γερμανία εκπαίδευε άνδρες, γνωστούς ως «κατασκόπους Ρωμαίους», για να δημιουργούν σχέσεις με γυναίκες που εργάζονταν σε ευαίσθητες θέσεις στη Δυτική Γερμανία. Ο Σάιφερ αναφέρει επίσης ότι σοβιετικές υπηρεσίες έστελναν άνδρες και γυναίκες πράκτορες να προσεγγίζουν δυτικούς διπλωμάτες και δημοσιογράφους.
Μια διαφορετική υπόθεση αφορούσε τον Γάλλο διπλωμάτη Μπερνάρ Μπουρσικό και τον Σι Πέι Που, καλλιτέχνη της Όπερας του Πεκίνου. Η σχέση τους κράτησε σχεδόν δύο δεκαετίες και ο Μπουρσικό πίστευε ότι ο σύντροφός του ήταν γυναίκα. Σύμφωνα με την αφήγηση της υπόθεσης, οι κινεζικές υπηρεσίες τον πίεσαν να παραδίδει πληροφορίες από τη γαλλική πρεσβεία, συνδέοντας τη συνεργασία με τη δυνατότητα να συνεχίσει τη σχέση. Ο Μπουρσικό συμμορφώθηκε και αργότερα συνελήφθη μαζί με τον Σι στη Γαλλία. Καταδικάστηκαν, φυλακίστηκαν και στη συνέχεια έλαβαν χάρη.
Στις αρχές της δεκαετίας του 2000, η Κατρίνα Λέουνγκ, Αμερικανίδα κινεζικής καταγωγής που εργαζόταν ως πληροφοριοδότρια του FBI, αποδείχθηκε ότι διοχέτευε διαβαθμισμένες πληροφορίες στο Πεκίνο. Διατηρούσε παράλληλα σχέσεις με δύο πράκτορες του FBI, μεταξύ των οποίων και ο χειριστής της. Η Λέουνγκ και ο χειριστής της συνελήφθησαν το 2003. Μετά από συμφωνία με τις αμερικανικές αρχές, εκείνη εξέτισε ποινή φυλάκισης μικρότερη των τριών μηνών.
Ο Σάιφερ αναφέρει ότι οι κινεζικές υπηρεσίες δεν περιορίζουν τις επιχειρήσεις τους στις ΗΠΑ, αλλά δραστηριοποιούνται και σε χώρες όπως η Αυστραλία, η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα, η Σιγκαπούρη και ευρωπαϊκές χώρες. Το 2024, το κινεζικό υπουργείο Κρατικής Ασφάλειας ανακοίνωσε ότι εντόπισε περιπτώσεις ξένων κατασκόπων που χρησιμοποιούσαν διαδικτυακές γνωριμίες και ερωτικές σχέσεις για να προσεγγίσουν Κινέζους πολίτες και να αποκτήσουν κρατικά μυστικά.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι οι σχέσεις μπορεί να αξιοποιηθούν για άσκηση πίεσης ή συλλογή πληροφοριών. Ο Πίτερ Μάτις περιγράφει την επαγρύπνηση ως βασικό μέσο άμυνας απέναντι σε τέτοιες απόπειρες.
