Οι εργασίες αποκατάστασης στην Αγία Σοφία έχουν αποκαλύψει έξι υπόγειους χώρους και εννέα σήραγγες, ενώ οι αρχές εξετάζουν το ενδεχόμενο να ανοίξουν ορισμένα τμήματα στους επισκέπτες.

Εννέα υπόγειες σήραγγες και έξι χώροι έχουν εντοπιστεί κάτω από την Αγία Σοφία στην Κωνσταντινούπολη, στο πλαίσιο των εργασιών αποκατάστασης του μνημείου. Από τις σήραγγες, οι επτά έχουν καθαριστεί και το συνολικό μήκος των τμημάτων που έχουν αποκαλυφθεί φτάνει τα 420 μέτρα.

Ο υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού της Τουρκίας, Μεχμέτ Νουρί Ερσόι, παρουσίασε την πρόοδο των εργασιών κατά την επίσκεψή του στους υπόγειους χώρους, συνοδευόμενος από επιστήμονες του προγράμματος. Από τον Κήπο του Βεζίρη και τον δυτικό κήπο έχουν απομακρυνθεί σχεδόν 3.000 τόνοι υλικών επίχωσης. Στις δύο σήραγγες που δεν έχουν ακόμη καθαριστεί γίνονται εργασίες αποτύπωσης και τεκμηρίωσης.

Ευρήματα που παραμένουν υπό διερεύνηση

Στην περιοχή του Κήπου του Βεζίρη, οι εργασίες σε υπόγειο ταφικό χώρο αποκάλυψαν αρχιτεκτονικά κατάλοιπα κάτω από το επίπεδο του δαπέδου. Ο Ερσόι ανέφερε ότι η έρευνα προχώρησε 1,5 μέτρο κάτω από την επιφάνεια που ήταν καλυμμένη με λάσπη. Οι επιστήμονες εξετάζουν αν τα ευρήματα ανήκουν σε οικοδομική φάση παλαιότερη από τον σημερινό ναό, χωρίς να έχει ανακοινωθεί ασφαλής χρονολόγηση.

Τρεις από τους έξι υπόγειους χώρους ενδέχεται, σύμφωνα με τον Τούρκο υπουργό, να αποτελούσαν τμήματα του παλαιού αιθρίου. Η μεγαλύτερη από τις σήραγγες έχει μήκος 180 μέτρα. Οι επιστήμονες διερευνούν αν συνδεόταν με τη λεγόμενη Ρωμαϊκή Οδό της Κωνσταντινούπολης, αλλά ο αρχικός ρόλος της δεν έχει επιβεβαιωθεί.

Συντήρηση και ενδεχόμενη πρόσβαση επισκεπτών

Οι σήραγγες εκτιμάται από τους επιστήμονες ότι αποτελούσαν μέρος ευρύτερου συστήματος διαχείρισης υδάτων, με λειτουργίες όπως η διανομή νερού και η απομάκρυνση ομβρίων. Οι εργασίες περιλαμβάνουν επίσης αποκατάσταση θόλων, στερέωση τοιχοποιιών και ενίσχυση φθαρμένων τμημάτων. Σε υπόγειο χώρο μήκους 56 μέτρων έχουν αποκατασταθεί βλάβες σε τμήμα 18 μέτρων, ενώ σε άλλες στοές χρησιμοποιούνται ανοξείδωτα μεταλλικά στοιχεία για την ενίσχυση της στατικής τους επάρκειας.

Οι τουρκικές αρχές εξετάζουν το ενδεχόμενο να καταστήσουν επισκέψιμα ορισμένα τμήματα. Ο Ερσόι ανακοίνωσε ότι σχεδιάζεται ειδική μελέτη για την παρουσίαση των υπόγειων κατασκευών, με προτεραιότητα την προστασία του μνημείου και την ασφάλεια των επισκεπτών. Δεν έχουν ανακοινωθεί ποια σημεία θα μπορούσαν να ανοίξουν ούτε σχετικό χρονοδιάγραμμα.

Εξετάζεται ακόμη αν το υπόγειο δίκτυο μπορεί να συμβάλει στον αερισμό του μνημείου. Σύμφωνα με τις τεχνικές εκτιμήσεις που παρουσίασε ο υπουργός, το υφιστάμενο υπόγειο άνοιγμα καλύπτει το 3,6% των αναγκών αερισμού. Μελλοντικές μελέτες θα αξιολογήσουν αν οι ιστορικές στοές μπορούν να αξιοποιηθούν για την παροχή νωπού αέρα χωρίς να αλλοιωθεί η αρχιτεκτονική τους φυσιογνωμία.

Άκου ζωντανά Spi8a