Αρχαιολόγοι έφεραν στο φως στο Σαν Εστεμπάν ξύλινα όπλα ρίψης, βέλη με πέτρινες αιχμές και τμήμα εργαλείου εκτόξευσης. Η σπάνια διατήρηση ξύλου και δέρματος προσφέρει στοιχεία για την κατασκευή προϊστορικών κυνηγετικών εξαρτημάτων.
Εξοπλισμό κυνηγιού που χρονολογείται περίπου στο 4.500 π.Χ. αποκάλυψαν οι ανασκαφές στο βραχώδες καταφύγιο του Σαν Εστεμπάν, στο δυτικό Τέξας των ΗΠΑ. Τα ευρήματα περιλαμβάνουν ξύλινα όπλα ρίψης, βέλη με πέτρινες αιχμές και ένα τμήμα εργαλείου εκτόξευσης.
Η διατήρηση οργανικών υλικών, όπως το ξύλο και το δέρμα, είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς τέτοια ευρήματα σπάνια επιβιώνουν για χιλιάδες χρόνια. Οι ανασκαφές στην περιοχή άρχισαν το 2019 και έχουν εντοπίσει ίχνη ανθρώπινης παρουσίας που φτάνουν έως και την 11η χιλιετία π.Χ.
Βέλη και εργαλείο εκτόξευσης
Στα αντικείμενα που βρέθηκαν περιλαμβάνονται πέτρινες αιχμές στερεωμένες σε ξύλινα στελέχη με δερμάτινα περιτυλίγματα. Τα βέλη μπορούσαν να εκτοξεύονται με atlatl, ένα εργαλείο που λειτουργεί ως προέκταση του χεριού και αξιοποιεί τη μόχλευση, αυξάνοντας την ταχύτητα και την εμβέλεια της βολής.
Κοντά στα βέλη εντοπίστηκε και θραύσμα atlatl. Οι αρχαιολόγοι, ωστόσο, δεν θεωρούν βέβαιο ότι όλα τα αντικείμενα συγκροτούσαν ένα ενιαίο σύνολο. Μπορεί να είχαν χρησιμοποιηθεί από διαφορετικούς κυνηγούς ή να είχαν απομείνει στο καταφύγιο σε διαφορετικές περιόδους.
Ξύλινα όπλα για μικρά θηράματα
Στο Σαν Εστεμπάν βρέθηκαν επίσης μεγαλύτερα, ελαφρώς καμπυλωτά ξύλινα εργαλεία. Μοιάζουν με μπούμερανγκ, αλλά, σύμφωνα με την περιγραφή των ευρημάτων, κινούνταν ευθεία και δεν επέστρεφαν στον χρήστη. Πιθανότατα χρησίμευαν για την ακινητοποίηση ή τη θανάτωση μικρών ζώων, ιδίως σε πυκνή βλάστηση.
Παρόμοια εργαλεία έχουν καταγραφεί σε αρχαιολογικές θέσεις σε διάφορες περιοχές του κόσμου. Ορισμένα ευρωπαϊκά παραδείγματα είναι περίπου 30.000 ετών, ενώ αεροδυναμικές μελέτες δείχνουν ότι αυτού του τύπου τα ξύλινα όπλα μπορούσαν να συνδυάζουν ακρίβεια και δύναμη.
Η υπόθεση για φυτικές τοξίνες
Ερευνητές του Κέντρου Μελετών Big Bend έχουν εξετάσει το ενδεχόμενο οι κυνηγοί να χρησιμοποιούσαν φυτικές τοξίνες στις αιχμές ή σε ειδικά επεξεργασμένα ξύλινα στελέχη. Μέχρι στιγμής, όμως, οι χημικές αναλύσεις δεν έχουν εντοπίσει φυτικά κατάλοιπα ή τοξίνες στα αντικείμενα. Η χρήση δηλητηρίου παραμένει επομένως υπόθεση και όχι επιβεβαιωμένο στοιχείο.
Τα ευρήματα δείχνουν ότι οι κάτοικοι της περιοχής Μπιγκ Μπεντ διέθεταν διαφορετικά κυνηγετικά εργαλεία. Δεν αποκαλύπτουν, ωστόσο, ποια ζώα κυνηγούσαν ούτε τη γλώσσα ή την κοινωνική οργάνωση των ανθρώπων που τα κατασκεύασαν. Οι ανασκαφές, η ακριβέστερη χρονολόγηση με ραδιενεργό άνθρακα και οι αναλύσεις υπολειμμάτων αναμένεται να δώσουν περισσότερα στοιχεία.
