Τρεις ημέρες μετά την ανακοίνωση του Ντόναλντ Τραμπ για τον τερματισμό της αμερικανικής χρηματοδότησης, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου υποστήριξε ότι η αλλαγή αντανακλά την ισχύ των σχέσεων Ισραήλ και ΗΠΑ.
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, δήλωσε την Παρασκευή ότι η διακοπή της αμερικανικής βοήθειας έως το τέλος του 2026 σηματοδοτεί τη μετάβαση από τη χρηματοδότηση σε μια εταιρική σχέση. Σύμφωνα με ανακοίνωση του γραφείου του, η εξέλιξη δείχνει, όπως υποστήριξε, την αντοχή και την ωριμότητα των δεσμών με την Ουάσινγκτον.
Η τοποθέτηση έγινε τρεις ημέρες μετά την ανακοίνωση του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ότι η αμερικανική οικονομική βοήθεια προς το Ισραήλ θα τερματιστεί. Ο Τραμπ ανέφερε ότι ο ίδιος και ο Νετανιάχου είχαν συμφωνήσει πριν από αρκετούς μήνες να σταματήσει η χρηματοδότηση. Ερωτηθείς για τον λόγο, είπε ότι το Ισραήλ δεν τη χρειάζεται και ότι ο Νετανιάχου είχε προτείνει να μην τη λαμβάνει.
Στρατιωτική πηγή δήλωσε στην Haaretz ότι οι Ισραηλινές Ένοπλες Δυνάμεις (IDF) δεν είχαν ενημερωθεί για την απόφαση. Η ίδια πηγή εξέφρασε αμφιβολίες για το πώς μπορεί να ακυρωθεί η σχετική συμφωνία με ανακοίνωση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και ανέφερε ότι το υπουργείο Άμυνας δεν μπορούσε να διευκρινίσει τι σημαίνει πρακτικά η εξέλιξη. Κατά την πηγή, ο υπουργός Άμυνας, Ίσραελ Κατς, δεν είχε συμμετάσχει στη λήψη της απόφασης.
Το πλαίσιο της αμερικανικής βοήθειας
Το Ισραήλ λαμβάνει 3,8 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως για την ασφάλειά του, βάσει δεκαετούς μνημονίου κατανόησης που υπογράφηκε το 2016 και καλύπτει τα οικονομικά έτη 2019 έως 2028. Από το ποσό αυτό, 3,3 δισεκατομμύρια δολάρια προορίζονται για την προμήθεια στρατιωτικού εξοπλισμού μέσω του προγράμματος Foreign Military Financing (FMF), ενώ 500 εκατομμύρια δολάρια αφορούν κοινά προγράμματα αντιπυραυλικής άμυνας.
Ο Νετανιάχου είχε εκφράσει και στο παρελθόν την πρόθεσή του να περιοριστεί η εξάρτηση του Ισραήλ από την αμερικανική στρατιωτική βοήθεια. Σε συνέντευξή του στον Economist τον Ιανουάριο, είπε ότι η χώρα θα πρέπει να έχει απεξαρτηθεί μέσα στην επόμενη δεκαετία. Τον Μάιο, στην εκπομπή 60 Minutes του CBS, ανέφερε ότι είχε εισηγηθεί στον Τραμπ να αρχίσει άμεσα η σταδιακή κατάργηση της βοήθειας, με ορίζοντα δεκαετίας.
Αναλυτικά η ανακοίνωση του γραφείου του πρωθυπουργού
«Η αμερικανική στρατιωτική βοήθεια προς το Ισραήλ αποτελούσε ανέκαθεν αντικείμενο διακομματικής συμφωνίας. Το Ισραήλ την έχει αξιοποιήσει τόσο για την άμυνά του όσο και για την αντιμετώπιση εχθρών που απειλούν την Αμερική και τη Δύση», ανέφερε το γραφείο του πρωθυπουργού σε ανακοίνωσή του στην πλατφόρμα X.
«Σήμερα, το Ισραήλ διαθέτει μια ισχυρή και σταθερή οικονομία. Η μετάβαση από τη βοήθεια στην εταιρική σχέση, την οποία προωθούν ο πρωθυπουργός Νετανιάχου και ο πρόεδρος Τραμπ, καταδεικνύει την ισχύ και την ωριμότητα των σχέσεών μας, καθώς και την ικανότητά τους να προσαρμόζονται και να παραμένουν ισχυρές σε βάθος χρόνου».
