Το γλυπτό του Θανάση Απάρτη τοποθετήθηκε ξανά στην πλατεία, ύστερα από χρόνια μετακινήσεων και φύλαξης. Η επιστροφή του συνδέεται με το αίτημα πρώην κατοίκων του Πολυγώνου, για τους οποίους αποτελεί μέρος της μνήμης της παλιάς γειτονιάς.
Ο «Έφηβος», το γλυπτό του Θανάση Απάρτη, τοποθετήθηκε ξανά στην πλατεία Αγίου Σώστη στην Αθήνα, έπειτα από μια διαδρομή που περιλάμβανε διαδοχικές μεταφορές, φθορές και πολυετή παραμονή σε χώρο φύλαξης του Δήμου Αθηναίων.
Ο δήμαρχος Αθηναίων Χάρης Δούκας ανέφερε ότι η δημοτική αρχή έλαβε υπόψη τη σύνδεση του έργου με τη γειτονιά και τα αιτήματα των κατοίκων. Ευχαρίστησε τις δημοτικές υπηρεσίες, τους συντηρητές και όσους εργάστηκαν για την επανατοποθέτηση, καθώς και τους κατοίκους που ζητούσαν την επιστροφή του.
Ένα γλυπτό με διαδρομή στην πόλη
Το έργο είναι χάλκινο ανδρικό γλυπτό ύψους 2,50 μέτρων, φιλοτεχνημένο το 1940 και χυτευμένο στο χυτήριο Alexis Rudier στο Παρίσι. Η γύψινη μελέτη του είχε παρουσιαστεί στην Αθήνα το 1939, ενώ η τότε κυβέρνηση παρήγγειλε την εκτέλεσή του σε μπρούντζο ως μνημείο της ελληνικής νεότητας.
Αρχικά τοποθετήθηκε στο άλσος της οδού Μουστοξύδη, μπροστά από τη Σχολή Ευελπίδων. Εκεί συνδέθηκε με την καθημερινότητα των Ευελπίδων και των κατοίκων του Πολυγώνου, μεταξύ τους και των ανθρώπων του προσφυγικού συνοικισμού. Όταν οι τελευταίοι μετακινήθηκαν σε νέες κατοικίες γύρω από την πλατεία Αγίου Σώστη, τη δεκαετία του 1960, διατήρησαν τη σχέση τους με το γλυπτό.
Τη δεκαετία του 1980, μετά τη μεταφορά της Σχολής Ευελπίδων στη Βάρη και τις αλλαγές στην οδό Μουστοξύδη, ο «Έφηβος» μεταφέρθηκε στην Εθνική Πινακοθήκη. Το 1988 τοποθετήθηκε στη συμβολή των οδών Αρδηττού και Αθανασίου Διάκου. Πέντε χρόνια αργότερα απομακρύνθηκε λόγω των εργασιών για το τραμ και μεταφέρθηκε σε χώρο του Δήμου Αθηναίων για φύλαξη και αποκατάσταση φθορών από βανδαλισμούς.
Η επιλογή της πλατείας Αγίου Σώστη
Η συντήρηση και η επιστροφή του έργου καθυστέρησαν, ενώ είχαν διατυπωθεί διαφορετικά αιτήματα για τη νέα θέση του. Η Διεύθυνση Σχεδίου Πόλεως και Αστικού Περιβάλλοντος του Δήμου Αθηναίων πρότεινε την πλατεία Αγίου Σώστη, λαμβάνοντας υπόψη το ιστορικό του γλυπτού και τον δεσμό του με τους πρώην κατοίκους του Πολυγώνου. Το Δημοτικό Συμβούλιο ενέκρινε την πρόταση και ακολούθησε η επανατοποθέτηση και νέα συντήρηση του έργου.
Οι οπές στον κορμό του γλυπτού και στη μαρμάρινη βάση του, τις οποίες το υλικό συνδέει με τα Δεκεμβριανά, διατηρήθηκαν ως ιστορικά τεκμήρια.
