Ο μετεωρολόγος αναγνώρισε ότι η πρόγνωσή του υπερεκτίμησε τις περιοχές που θα επηρεάζονταν από τις ισχυρές βροχές και καταιγίδες, παρότι σε ορισμένα σημεία τα ύψη βροχής ξεπέρασαν τις εκτιμήσεις του.
Ο Γιάννης Καλλιάνος ζήτησε δημόσια συγγνώμη από τους πολίτες αργά το βράδυ της Κυριακής 1 Νοεμβρίου, αναγνωρίζοντας ότι η πρόγνωσή του για την κακοκαιρία στην Αττική δεν επιβεβαιώθηκε ως προς τη γεωγραφική έκταση των ισχυρών φαινομένων.
Στην ανάρτησή του ανέφερε ότι περίμενε βροχές και καταιγίδες σε περισσότερες περιοχές του νομού, ενώ τελικά τα έντονα φαινόμενα περιορίστηκαν σε μικρότερες ζώνες. Όπως σημείωσε, σε τμήματα της Δυτικής και Βορειοδυτικής Αττικής καταγράφηκαν τοπικά έως 49 χιλιοστά βροχής, ενώ σε άλλες περιοχές της ίδιας πλευράς τα ύψη κυμάνθηκαν από 25 έως 40 χιλιοστά. Στο νότιο άκρο του νομού αναφέρθηκαν περίπου 15 χιλιοστά, ενώ σε μεγάλο μέρος του λεκανοπεδίου οι βροχοπτώσεις ήταν ασθενείς, πρόσκαιρες ή δεν εκδηλώθηκαν.
Ο μετεωρολόγος διευκρίνισε ότι οι εκτιμήσεις του για τα ύψη βροχής επιβεβαιώθηκαν ή ξεπεράστηκαν τοπικά, αλλά η έκταση των φαινομένων ήταν μικρότερη από εκείνη που είχε προβλέψει. Για την απόκλιση ζήτησε προσωπικά συγγνώμη.
Εξηγώντας τη διαφορά, ο Καλλιάνος ανέφερε ότι η πρόγνωση βασίστηκε στην αξιολόγηση αριθμητικών μοντέλων και μετεωρολογικών παραμέτρων. Πρόσθεσε ότι, ενώ μπορεί να εκτιμηθεί πως οι συνθήκες ευνοούν καταιγίδες, είναι δύσκολο να προσδιοριστεί με ακρίβεια ποιες περιοχές θα επηρεαστούν και σε ποια έκταση. Τόνισε επίσης ότι αναλαμβάνει την ευθύνη για την τελική πρόγνωση.
Η ανάρτηση αφαιρέθηκε από τον λογαριασμό του λίγο αργότερα.
Αναλυτικά η δήλωση του Γιάννη Καλλιάνου
Μια προσωπική συγγνώμη και μια οφειλόμενη εξήγηση.
Χθες, στην πρόγνωσή μου για σήμερα Κυριακή 1 Νοεμβρίου, είχα αναφέρει ότι σε περιοχές της Αττικής τα ύψη βροχής θα μπορούσαν να φτάσουν τα 30-40 χιλιοστά, ενώ είχα εκτιμήσει ότι θα εκδηλώνονταν και ισχυρές κατά τόπους καταιγίδες.
Σήμερα, όπως φαίνεται και στον χάρτη του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών που παραθέτω, τα ύψη βροχής σε Δυτικές και Βορειοδυτικές περιοχές έφτασαν τοπικά ακόμη και τα 49 χιλιοστά, ξεπερνώντας τις χθεσινές μου εκτιμήσεις.
Σε άλλες περιοχές της Δυτικής και Βορειοδυτικής Αττικής καταγράφηκαν 25–40 χιλιοστά βροχής, ενώ στο πολύ νότιο άκρο του νομού σημειώθηκαν περίπου 15 χιλιοστά.
Ωστόσο, στο μεγαλύτερο μέρος του λεκανοπεδίου και σε πολλές άλλες περιοχές της Αττικής, οι βροχοπτώσεις ήταν από πολύ ασθενείς, πρόσκαιρες έως και ανύπαρκτες.
Δεν ήταν επομένως τόσο τα εκτιμώμενα ύψη βροχής, τα οποία σε ορισμένες περιοχές όχι μόνο επαληθεύτηκαν αλλά και ξεπεράστηκαν. Ήταν κυρίως η γεωγραφική έκταση των φαινομένων που δεν επαληθεύτηκε.
Περίμενα ότι οι ισχυρότερες βροχές και οι καταιγίδες θα επηρέαζαν περισσότερες περιοχές της Αττικής. Τελικά, τα έντονα φαινόμενα περιορίστηκαν σε πολύ μικρότερη γεωγραφική έκταση, με αρκετά τοπικό και σχεδόν μεμονωμένο χαρακτήρα.
Γι’ αυτή την απόκλιση θέλω να ζητήσω προσωπικά συγγνώμη από τους πολίτες.
Και θέλω να εξηγήσω επιστημονικά γιατί συνέβη αυτό.
Μετά από 20 χρόνια καθημερινών προγνώσεων, η χθεσινή μου εκτίμηση δεν προέκυψε προφανώς αυθαίρετα. Βασίστηκε στην αξιολόγηση των διαθέσιμων αριθμητικών προγνωστικών μοντέλων και των μετεωρολογικών παραμέτρων που εξετάζουμε.
Για την εκδήλωση βροχών και καταιγίδων αξιολογούνται, μεταξύ άλλων:
Η διαθέσιμη υγρασία στα χαμηλά και μεσαία στρώματα της τροπόσφαιρας.
Οι διάφοροι δείκτες ατμοσφαιρικής αστάθειας και η διαθέσιμη “ενέργεια” για την ανάπτυξη καταιγιδοφόρων νεφώσεων.
Οι κατακόρυφες κινήσεις των αερίων μαζών και οι συνθήκες ανάπτυξης νεφώσεων μεγάλου κατακόρυφου πάχους.
Η μεταφορά στροβιλισμού και η δυναμική υποστήριξη από τα ανώτερα ατμοσφαιρικά στρώματα.
Η σύγκλιση των ανέμων στα κατώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας.
Οι προβλεπόμενες ποσότητες υετού και η χωρική κατανομή τους από τα αριθμητικά μοντέλα, και δεκάδες άλλες παράμετροι.
Όμως, ειδικά στις καταιγίδες, υπάρχει μία μεγάλη επιστημονική δυσκολία. Είναι άλλο πράγμα να προβλέψεις ότι η ατμόσφαιρα ευνοεί την εκδήλωση καταιγίδων και άλλο να προσδιορίσεις με απόλυτη ακρίβεια ποιες περιοχές θα επηρεαστούν και σε ποια έκταση.
Μικρές διαφοροποιήσεις στη σύγκλιση των ανέμων, στην τοπική θέρμανση, στην ορθογραφία, στην κίνηση του βαρομετρικού χαμηλού και άρα και στον χρόνο ενεργοποίησης της αστάθειας μπορούν να μεταβάλουν σημαντικά τη γεωγραφική κατανομή των φαινομένων.
Δεν θα σταθώ στο αν είπαν η όχι τα ίδια με εμένα οι συνάδελφοι Μετεωρολόγοι. Θα ήμουν ανώριμος αν παρουσίαζα αυτό ως άλλοθι. Θα μιλήσω αποκλειστικά για εμένα.
Δεν θεωρώ σωστό να κρυφτώ πίσω από τα προγνωστικά μοντέλα. Τα μοντέλα είναι εργαλεία. Την τελική πρόγνωση την υπογράφει ο Μετεωρολόγος και επομένως αναλαμβάνει και την ευθύνη της.
Ασφαλώς, θα υπάρξουν και εκείνοι που, εκ των υστέρων, θα υποστηρίξουν ότι θα έπρεπε να είχε προβλεφθεί η συγκεκριμένη απόκλιση. Η επιστημονική αξιολόγηση όμως οφείλει να γίνεται με βάση τα δεδομένα που ήταν διαθέσιμα τη στιγμή της έκδοσης της πρόγνωσης και όχι με βάση όσα γνωρίζουμε αφού ολοκληρωθεί το φαινόμενο. Αυτό το κόλπο το κάνουν πολλοί πονηροί και είναι παλιό, δεν πιάνει πια.
Από την άλλη πλευρά, δεν θα ήταν επιστημονικά υπεύθυνο να αγνοούμε τις ενδείξεις για καταιγίδες και να διαβεβαιώνουμε τους πολίτες ότι δεν πρόκειται να βρέξει, μόνο και μόνο για να αποφύγουμε την πιθανότητα μιας λανθασμένης πρόγνωσης. Δηλαδή μην φτάσουμε και στο άλλο άκρο, να βλέπουμε προγνωστικά την βροχή και να λέμε ότι δεν θα βρέξει.
Η Μετεωρολογία είναι επιστήμη και όχι μαντεία. Και όπως κάθε επιστήμη που επιχειρεί να προβλέψει την εξέλιξη ενός ιδιαίτερα σύνθετου φυσικού συστήματος, έχει αβεβαιότητες και περιορισμούς.
Δεν θα είμαι ένας προγνώστης καιρού που θα μιλά μόνο όταν επιβεβαιώνεται και θα ζητά χειροκρότημα φουσκώνοντας σαν γαλοπούλα. Θέλω να μιλώ και όταν αστοχώ. Και τότε θα μιλώ ακόμη πιο δυνατά.
Δεν θα επιλέξω επομένως τη σιωπή μέχρι να ξεχαστεί μια πρόγνωση που δεν επαληθεύτηκε στο 100% ως προς την έκταση των φαινομένων. Ούτε θα επιχειρήσω να παρουσιάσω τα 49 χιλιοστά βροχής σε μια περιοχή ως απόδειξη ότι η συνολική μου πρόγνωση ήταν απολύτως σωστή.
Και βέβαια δεν θα ανεβάσω φωτογραφίες από τοπικά πλημμυρισμένους δρόμους στα Δυτικά και Βορειοδυτικά της Αττικής για να αποδείξω ότι έπεσα μέσα. Δεν θα επιλέξω να γελοιοποιηθώ. Προτιμώ να μιλήσω σοβαρά και με ευθύνη και όχι να κρυφτώ όπως κάνουν οι περισσότεροι.
Η πραγματικότητα είναι ότι τα ύψη βροχής επαληθεύτηκαν και τοπικά ακόμη και ξεπεράστηκαν, αλλά η έκταση των ισχυρών φαινομένων υπερεκτιμήθηκε.
Αυτό οφείλω να το αναγνωρίσω. Πιστεύω ότι η εμπιστοσύνη των πολιτών δεν κερδίζεται με την επίδειξη του αλάθητου. Κερδίζεται με τη συνέπεια, την επιστημονική σοβαρότητα, την ειλικρίνεια και την ανάληψη ευθύνης.
Αν δεν μάθουμε να αναγνωρίζουμε τα λάθη μας και να ζητάμε συγγνώμη όταν χρειάζεται, δεν μπορούμε να απαιτούμε από τους πολίτες να μας εμπιστεύονται.
Ζητώ ειλικρινά συγγνώμη από όσους περίμεναν εντονότερα και πιο εκτεταμένα φαινόμενα στην Αττική, με βάση τη χθεσινή μου εκτίμηση“
