Ο Σωτήριος Σέρμπος υποστηρίζει ότι η Ελλάδα πρέπει να αξιοποιήσει τη δυτική προσέγγιση με την Τουρκία, προωθώντας ειδική σχέση ΕΕ–Τουρκίας με όρους και διεκδικώντας μεγαλύτερη συμμετοχή των συμμάχων στην κατανομή των βαρών.
Την αξιοποίηση της δυτικής επαναπροσέγγισης με την Τουρκία ως διαπραγματευτικού μοχλού για την Ελλάδα προτείνει ο Σωτήριος Σέρμπος, καθηγητής Διεθνούς Πολιτικής στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης και πρώην Σύμβουλος Εξωτερικής Πολιτικής του Πρωθυπουργού. Μεταξύ άλλων, εισηγείται ειδική σχέση ΕΕ–Τουρκίας σε πολυμερές πλαίσιο, με κίνητρα που θα συνδέονται με συγκεκριμένους όρους.
Η διαχείριση του καλωδίου Ελλάδας–Κύπρου
Αναφερόμενος στο καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου, ο Σέρμπος υποστηρίζει ότι η πόντιση καλωδίων στην ανοιχτή θάλασσα αποτελεί ελευθερία που, βάσει του Δικαίου της Θάλασσας, δεν απαιτεί άδεια ή συναίνεση. Κατά την ανάλυσή του, η γαλλική διπλωματική παρέμβαση για τη συνεργασία της Τουρκίας οδήγησε σε διατύπωση NAVTEX που έκανε λόγο για «συναίνεση».
Η Αθήνα, σύμφωνα με όσα αναφέρει ο ίδιος, διαβεβαίωσε ότι δεν ζητήθηκε άδεια και ότι η στάση της βασίστηκε στο Δίκαιο της Θάλασσας. Ο Σέρμπος συγκρίνει το περιστατικό με την υπόθεση της Κάσου το 2024 και εκτιμά ότι, αν και δεν δημιουργείται νομικό προηγούμενο, προκύπτει πολιτικά ένα de facto αποτέλεσμα υπέρ των τουρκικών διεκδικήσεων.
Η Τουρκία και η ευρωπαϊκή διαπραγμάτευση
Ο καθηγητής θεωρεί ότι η ενίσχυση του ρόλου της Τουρκίας στη διεθνή σκηνή δημιουργεί στρατηγικό ρίσκο για τη Δύση, αλλά και περιθώριο διαπραγμάτευσης για την Ελλάδα. Υποστηρίζει ότι η ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας μπορεί να συνδεθεί με ανταλλάγματα, επικαλούμενος ως προηγούμενο τη στρατηγική του Ελσίνκι και τη σύνδεση της ευρωπαϊκής πορείας της Άγκυρας με την ένταξη της Κύπρου.
Κατά τον Σέρμπο, η Αθήνα δεν αξιοποίησε επαρκώς την τακτική αναδίπλωση της Τουρκίας την περίοδο 2023–2025. Εντοπίζει ελλείψεις στη στρατηγική, στην προώθηση των ελληνικών θέσεων και στη διαμόρφωση μιας αφήγησης που θα μεταφράζει τη θετική εικόνα της χώρας σε επιρροή. Σημειώνει επίσης ότι η συζήτηση για το καλώδιο δεν συνοδεύτηκε, κατά την άποψή του, από αντίστοιχη εστίαση στην αιγιαλίτιδα ζώνη.
Προτάσεις για την ελληνική πολιτική
Ο Σέρμπος εισηγείται ενεργητική διαπραγμάτευση με τις ΗΠΑ και την Ευρώπη πριν από τις συνομιλίες με την Άγκυρα, καθώς και διεκδίκηση δικαιότερης κατανομής των συμμαχικών βαρών. Παράλληλα, υποστηρίζει ότι η αποτροπή πρέπει να συνοδεύεται από σαφές μήνυμα πως οι αναθεωρητικές ενέργειες θα έχουν κόστος.
Ως βήματα για τη διαμόρφωση σταθερής εξωτερικής πολιτικής προτείνει θεσμικό διάλογο και συνεννόηση μεταξύ κυβέρνησης και προκατόχων, αντί για εσωτερικές αντιπαραθέσεις. Κατά τον ίδιο, μια διαπραγματευτική στρατηγική που στηρίζεται στη διεθνή νομιμότητα μπορεί να συμβάλει και στη γεφύρωση της απόστασης ανάμεσα στο πολιτικό σύστημα και την κοινωνία.
