Η στρατιωτική στήριξη της Ουκρανίας και ο επανεξοπλισμός των ευρωπαϊκών κρατών αυξάνουν τον κύκλο εργασιών του αμυντικού κλάδου, ενώ η ενίσχυση των σχετικών δαπανών ενδέχεται να περιορίσει πόρους για άλλες πολιτικές της Ε.Ε.

Οι ευρωπαϊκές αμυντικές βιομηχανίες καταγράφουν αυξημένη δραστηριότητα λόγω της στρατιωτικής βοήθειας προς την Ουκρανία και των εξοπλιστικών προγραμμάτων των κρατών-μελών. Παράλληλα, οι ευρωπαϊκές δαπάνες για την άμυνα και την ασφάλεια επηρεάζουν τον σχεδιασμό του προϋπολογισμού και τις προτεραιότητες της Ε.Ε.

Αυξημένος κύκλος εργασιών και παραγωγή

Στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, της Ενωσης Ευρωπαϊκών Βιομηχανιών Αεροδιαστημικής και Αμυνας (ASD) και οικονομικών ινστιτούτων, όπως το Bruegel και το Kiel Institute, δείχνουν ότι ο ετήσιος κύκλος εργασιών του αμυντικού κλάδου της Ε.Ε. ξεπέρασε τα 180-200 δισ. ευρώ την περίοδο 2025-2026, από περίπου 135 δισ. ευρώ το 2022. Μετοχές μεγάλων ομίλων, ανάμεσά τους η Rheinmetall, η Saab, η Leonardo και η Thales, έχουν επίσης καταγράψει σημαντική άνοδο.

Η παραγωγή πυρομαχικών πυροβολικού 155 mm αυξήθηκε με ευρωπαϊκά προγράμματα, όπως το ASAP, και εθνικές επενδύσεις. Το υλικό αναφέρει ότι η παραγωγική ικανότητα έφτασε τα δύο εκατομμύρια ετησίως έως το 2025-2026, χωρίς να διευκρινίζει με σαφήνεια τη μονάδα μέτρησης. Παράλληλα, δημιουργήθηκαν νέες εξειδικευμένες θέσεις εργασίας και άνοιξαν εργοστάσια πυρίτιδας, εκρηκτικών και οχημάτων σε χώρες όπως η Γερμανία, η Πολωνία, η Γαλλία, η Σουηδία και η Ουγγαρία.

Η συνεργασία με την Ουκρανία, μεταξύ άλλων μέσω της EU-Ukraine Drone Alliance το 2026, έδωσε στις ευρωπαϊκές εταιρείες πρόσβαση σε τεχνογνωσία για αυτόνομα συστήματα, drones και ηλεκτρονικό πόλεμο. Η ανάπτυξη του κλάδου εντάσσεται επίσης στην προσπάθεια περιορισμού της εξάρτησης από τις ΗΠΑ για αμυντικό εξοπλισμό.

Οι εταιρείες και οι ευρωπαϊκές δαπάνες

Στους ομίλους που εμφανίζονται να επωφελούνται περιλαμβάνονται η γερμανική Rheinmetall, η πανευρωπαϊκή κοινοπραξία MBDA, η γαλλική Thales και η ιταλική Leonardo. Η Rheinmetall δραστηριοποιείται σε πυρομαχικά, άρματα Leopard και συστήματα αεράμυνας, ενώ η MBDA συνδέεται με προμήθειες αντιαεροπορικών και πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς. Η Thales και η Leonardo συμμετέχουν στην προμήθεια συστημάτων ραντάρ, ηλεκτρονικού πολέμου, επικοινωνιών και πυρομαχικών ακριβείας.

Μεγάλο μέρος της στρατιωτικής βοήθειας προς την Ουκρανία κατευθύνεται σε αγορές από ευρωπαϊκές εταιρείες. Ωστόσο, ευρωπαϊκά κονδύλια μπορούν να καταλήξουν και σε αμερικανικούς ομίλους, όταν πρόκειται για εξοπλισμό που δεν είναι διαθέσιμος στην Ευρώπη. Για την προμήθεια πυραύλων Patriot PAC-3, το υλικό αναφέρει ότι απαιτείται έγκριση των κρατών-μελών και ότι η αγορά γίνεται μέσω του PURL του ΝΑΤΟ και του αμερικανικού προγράμματος FMS. Η αμερικανική κυβέρνηση εγκρίνει τις εξαγωγές και οργανώνει την παράδοση από αποθέματα ή μέσω συμβολαίων με κατασκευαστές, όπως η Lockheed Martin και η RTX.

Το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Αμυντικής Βιομηχανίας (EDIP) και ο κανόνας «Buy European», με πρόβλεψη για 65% ευρωπαϊκό περιεχόμενο στο Δάνειο Στήριξης του 2026, αποσκοπούν στην ενίσχυση των προμηθειών εντός Ευρώπης. Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και εμπορικές τράπεζες έχουν άρει περιορισμούς που δυσχέραιναν τον δανεισμό αμυντικών εταιρειών.

Πιέσεις στον προϋπολογισμό και τη βιομηχανία

Η αύξηση των πόρων για άμυνα και ασφάλεια ενδέχεται να επηρεάσει άλλες ευρωπαϊκές πολιτικές. Στο προτεινόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, τα κονδύλια για την Κοινή Αγροτική Πολιτική και τη Συνοχή προβλέπονται πιο περιορισμένα, ενώ η τελική κατανομή για κοινωνική πολιτική, υγεία και εκπαίδευση παραμένει αδιευκρίνιστη.

Το υλικό επισημαίνει επίσης ότι το υψηλότερο κόστος ενέργειας μετά την απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο επιβάρυνε κλάδους όπως η χημική βιομηχανία, η μεταλλουργία, τα λιπάσματα και η υαλουργία, ιδιαίτερα στη Γερμανία. Την περίοδο 2023-2025 η συνολική βιομηχανική παραγωγή στην ευρωζώνη παρέμεινε στάσιμη ή υποχώρησε ελαφρά, ενώ η αμυντική παραγωγή και η υψηλή τεχνολογία λειτούργησαν ως αντιστάθμισμα σε χώρες με ισχυρή βαριά βιομηχανία.

Στο διπλωματικό πεδίο, η Ε.Ε. δεν συμμετείχε στη συνάντηση της Σενζέν, όπου βρίσκονταν οι ΗΠΑ, η Ρωσία και η Κίνα. Την ίδια ώρα, η Ε.Ε. υποστηρίζει την άμεση κατάπαυση του πυρός και μια συμφωνία που θα γίνει αποδεκτή από την Ουκρανία, ενώ συνεχίζει τη στήριξή της προς το Κίεβο. Η Ουγγαρία, η Σλοβακία, η Τσεχία και η Βουλγαρία έχουν ζητήσει να εξαιρεθούν από τη συμμετοχή στο δεύτερο δάνειο. Ο καγκελάριος της Γερμανίας Φρ. Μερτς έχει δηλώσει ότι δεν θα συμφωνήσει σε μακροπρόθεσμο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό αν δεν δεσμευτούν όλες οι χώρες για τη στήριξη της Ουκρανίας.

Άκου ζωντανά Spi8a