Η πλειοψηφία των Δημοκρατικών στη Βουλή και τη Γερουσία διευρύνει τις δυνατότητές τους για έρευνες και νομοθετικές πρωτοβουλίες, χωρίς όμως να εξασφαλίζει ότι οι προτάσεις τους θα γίνουν νόμοι.
Μετά τις ενδιάμεσες εκλογές, οι Δημοκρατικοί αναλαμβάνουν τον έλεγχο και των δύο σωμάτων του Κογκρέσου, ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ παραμένει στον Λευκό Οίκο. Η νέα ισορροπία τούς δίνει τη δυνατότητα να προωθούν νομοσχέδια και να εντείνουν τον κοινοβουλευτικό έλεγχο, αλλά ο πρόεδρος μπορεί να ασκεί βέτο και οι Δημοκρατικοί δεν διαθέτουν τις απαιτούμενες ψήφους για να το ανατρέψουν μόνοι τους.
Ο επικεφαλής των Δημοκρατικών στη Βουλή, Χακίμ Τζέφρις, δήλωσε ότι αρχίζει μια «μεγάλη αμερικανική επιστροφή». Ο γερουσιαστής Κρις Κουνς, ωστόσο, προειδοποίησε ότι το αποτέλεσμα των εκλογών δεν πρέπει να θεωρηθεί «εντολή» και ότι το κόμμα χρειάζεται να αποδείξει πως μπορεί να ανταποκριθεί στις ανησυχίες των πολιτών, ιδίως για τους χαμηλούς μισθούς και το αυξανόμενο κόστος ζωής.
Έρευνες και θεσμικές αρμοδιότητες
Οι επιτροπές της Βουλής και της Γερουσίας έχουν ανακριτικές εξουσίες. Ο Ρόμπερτ Γκαρσία, βουλευτής από την Καλιφόρνια που αναμένεται να αναλάβει την προεδρία επιτροπής εποπτείας στη Βουλή, έχει αναφέρει ως πιθανά πεδία ερευνών την οικογένεια Τραμπ, καταγγελίες για εταιρική διαφθορά, ενέργειες του υπουργείου Εσωτερικής Ασφάλειας και της Υπηρεσίας Μετανάστευσης και Τελωνείων (ICE), καθώς και τον χειρισμό των φακέλων Επστάιν από την κυβέρνηση.
Η Γερουσία μπορεί επίσης να εγκρίνει ή να απορρίψει προεδρικούς υποψηφίους για το υπουργικό συμβούλιο και τη δικαστική εξουσία. Αν κενωθεί θέση στο Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ κατά τη διάρκεια της θητείας Τραμπ, οι Δημοκρατικοί θα μπορούσαν να επιχειρήσουν να μπλοκάρουν την επιλογή του ή να πιέσουν για υποψήφιο με ευρύτερη διακομματική στήριξη.
Η Βουλή έχει τη δυνατότητα να παραπέμψει τον πρόεδρο, ξεκινώντας τη διαδικασία καθαίρεσης. Οι Δημοκρατικοί είχαν παραπέμψει τον Τραμπ δύο φορές στην πρώτη του θητεία, αλλά η Γερουσία τον αθώωσε και στις δύο. Για την καταδίκη απαιτούνται 67 ψήφοι, πλειοψηφία δύο τρίτων που δεν φαίνεται να διαθέτουν οι Δημοκρατικοί. Στο κόμμα υπάρχουν διαφωνίες για το αν θα πρέπει να επιδιωχθεί νέα παραπομπή. Ο Τζέφρις έχει δηλώσει ότι δεν έχει αποκλειστεί ούτε έχει αποφασιστεί κάτι σχετικά.
Το βέτο και οι δυσκολίες για τη νομοθεσία
Παρά την πλειοψηφία τους στα δύο σώματα, οι Δημοκρατικοί θα χρειάζονται την υπογραφή του προέδρου για να τεθούν σε ισχύ τα περισσότερα νομοσχέδια. Ο Τραμπ μπορεί να ασκήσει βέτο, το οποίο το Κογκρέσο μπορεί να παρακάμψει μόνο με πλειοψηφία δύο τρίτων τόσο στη Βουλή όσο και στη Γερουσία.
Ο Τραμπ εμφανίστηκε πρόθυμος για συνεργασία σε δήλωσή του στους New York Times, καθώς οι Ρεπουμπλικάνοι έχαναν έδρες στη Γερουσία. Λίγο αργότερα ανάρτησε στο Truth Social φωτογραφία προεκλογικού καπέλου με τη λέξη «VETO». Η στάση αυτή αφήνει αβέβαιη την έκβαση των διαπραγματεύσεων με το Κογκρέσο.
Η δυσπιστία προς το Κογκρέσο ήταν ήδη υψηλή πριν από τις εκλογές. Σύμφωνα με δημοσκόπηση της Gallup τον Οκτώβριο, το 14% των εγγεγραμμένων ψηφοφόρων ενέκρινε την απόδοση των νομοθετών. Ο Κέισι Μπέργκατ, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Τζορτζ Ουάσιγκτον, εκτίμησε ότι η νομοθετική διαδικασία θα γίνει πιο περίπλοκη με διαφορετικό κόμμα στον Λευκό Οίκο από εκείνο που ελέγχει το Κογκρέσο.
Υγεία, κόστος ζωής και εξωτερική πολιτική
Ο Τζέφρις έχει θέσει ως προτεραιότητες την ανατροπή περικοπών στο Medicaid και την παράταση φορολογικών πιστώσεων του νόμου για την Προσιτή Περίθαλψη (ACA). Πρόκειται για προτάσεις που αφορούν την κάλυψη υγείας, μεταξύ άλλων για ανθρώπους με χαμηλά εισοδήματα, αλλά η υλοποίησή τους θα εξαρτηθεί από τη στάση του προέδρου και τις διαπραγματεύσεις στο Κογκρέσο.
Οι συζητήσεις για το κόστος ζωής, τη ρύθμιση της τεχνητής νοημοσύνης, τη στρατιωτική χρηματοδότηση του Ισραήλ και τον πόλεμο με το Ιράν ενδέχεται να δυσκολευτούν από τις διαφωνίες μεταξύ των δύο κομμάτων. Υπάρχουν επίσης διαφορετικές θέσεις στο εσωτερικό των Δημοκρατικών, ιδίως για τη βοήθεια προς το Ισραήλ. Ο εκλεγμένος γερουσιαστής Αμπντούλ Ελ-Σαγιέντ και ορισμένα νέα μέλη της Βουλής έχουν δηλώσει ότι θα στηρίξουν νομοθεσία για τον περιορισμό της.
Η δυνατότητα του Κογκρέσου να περιορίσει τις κινήσεις του Τραμπ για το Ιράν παραμένει επίσης αβέβαιη. Η Βουλή και η Γερουσία είχαν εγκρίνει τον Ιούνιο ψήφισμα για τον τερματισμό των εχθροπραξιών, το οποίο ο πρόεδρος δεν μπορούσε να μπλοκάρει με βέτο, αλλά, σύμφωνα με το υλικό, δεν εφαρμόστηκε ουσιαστικά. Ο Λευκός Οίκος υποστηρίζει ότι ο Τραμπ διαθέτει ευρείες εξουσίες για τη συνέχιση του πολέμου. Ο Σκοτ Άντερσον, ανώτερος ερευνητής στο τμήμα μελετών διακυβέρνησης του Ινστιτούτου Brookings, χαρακτήρισε ανοιχτό νομικό ζήτημα το αν το Κογκρέσο μπορεί να τον υποχρεώσει να αλλάξει πορεία.
