Οι κάλπες της 3ης Νοεμβρίου θα ανανεώσουν το σύνολο της Βουλής των Αντιπροσώπων και μέρος της Γερουσίας, ενώ η ακρίβεια, ο πόλεμος με το Ιράν και οι υποδομές τεχνητής νοημοσύνης βρίσκονται ψηλά στην εκλογική ατζέντα.
Οι ψηφοφόροι στις ΗΠΑ καλούνται στις 3 Νοεμβρίου να εκλέξουν και τα 435 μέλη της Βουλής των Αντιπροσώπων, 35 από τους 100 γερουσιαστές και 36 κυβερνήτες, καθώς και αξιωματούχους σε πολιτειακό και τοπικό επίπεδο. Η έκβαση θα καθορίσει αν οι Ρεπουμπλικανοί θα διατηρήσουν τις οριακές πλειοψηφίες τους στο Κογκρέσο και πόσο κοινοβουλευτικό έλεγχο θα αντιμετωπίσει ο Ντόναλντ Τραμπ για το υπόλοιπο της θητείας του.
Οι Ρεπουμπλικανοί έχουν 218 έδρες έναντι 214 στη Βουλή και 53 έναντι 47 στη Γερουσία. Η αναμέτρηση αφορά, επομένως, τόσο τη νομοθετική ατζέντα της κυβέρνησης όσο και τη δυνατότητα των Δημοκρατικών, εφόσον ανακτήσουν τον έλεγχο ενός ή και των δύο σωμάτων, να ενισχύσουν τις έρευνες και τον έλεγχο των κυβερνητικών ενεργειών.
Η οικονομία και η ενεργειακή κρίση στην κάλπη
Το κόστος ζωής συγκαταλέγεται στα βασικά ζητήματα για τους ψηφοφόρους. Σε δημοσκόπηση των Reuters/Ipsos, το 47% των εγγεγραμμένων ψηφοφόρων ανέφερε ότι αποτελεί την κυριότερη παράμετρο της εκλογικής του επιλογής. Σε έρευνα του Pew Research Center, το 29% δήλωσε ότι θέλει οι υποψήφιοι να επικεντρωθούν αποκλειστικά σε οικονομικά θέματα.
Η τιμή της βενζίνης, τα τρόφιμα και οι υπόλοιπες δαπάνες των νοικοκυριών βρίσκονται στο επίκεντρο, ενώ τα στοιχεία για την οικονομία δίνουν μικτή εικόνα. Η ανάπτυξη έφτασε το 2,2% το δεύτερο τρίμηνο του 2026 και η καταναλωτική δαπάνη αυξήθηκε κατά 3,8%. Την ίδια ώρα, το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα παρέμεινε στάσιμο το τρίτο τρίμηνο και η προσωπική αποταμίευση υποχώρησε στο 4,1%. Τον Σεπτέμβριο προστέθηκαν 29.000 θέσεις εργασίας και η ανεργία διαμορφώθηκε στο 4,2%.
Η σύγκρουση με το Ιράν συνδέει την εξωτερική πολιτική με την καθημερινή οικονομική πίεση, καθώς οι επιπτώσεις της στις διεθνείς αγορές εντείνουν τις ανησυχίες για το ενεργειακό κόστος. Η πολιτική αναλύτρια Σούζαν Γκλάσερ, όπως αναφέρει το CBS News, συνδέει την υποχώρηση της δημοτικότητας του Τραμπ με τη δυσαρέσκεια για την οικονομική καθημερινότητα. Ο δημοσκόπος του CBS News Άντονι Σαλβάντο σημειώνει ότι η δυσαρέσκεια αφορά περισσότερα από ένα ζητήματα, μεταξύ των οποίων τον πόλεμο, την ακρίβεια και τις καταγγελίες για διαφθορά.
Πιθανή αλλαγή συσχετισμών και κυβερνητικά σχέδια
Ο Τραμπ πραγματοποιεί προεκλογικές συγκεντρώσεις στην Αϊόβα και στο Κάνσας, όπου οι μάχες για τη Γερουσία εμφανίζονται πιο ανταγωνιστικές, παρά την παραδοσιακή υπεροχή των Ρεπουμπλικανών. Η συμμετοχή στην πρόωρη ψηφοφορία ξεπέρασε τα 52 εκατομμύρια, μέσω αυτοπρόσωπης και επιστολικής ψήφου, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται.
Το Reuters αναφέρει ότι ο Λευκός Οίκος έχει επεξεργαστεί εναλλακτικά σχέδια για την εφαρμογή της κυβερνητικής πολιτικής μέσω εκτελεστικών αρμοδιοτήτων, σε περίπτωση που οι Δημοκρατικοί αποκτήσουν τον έλεγχο του Κογκρέσου. Οι προετοιμασίες, στις οποίες συμμετέχουν ο Στίβεν Μίλερ, ο Ράσελ Βόουτ και το γραφείο νομικών συμβούλων της προεδρίας, αφορούν μεταξύ άλλων τη μετανάστευση, τους δασμούς, τη στέγαση και τις ομοσπονδιακές δαπάνες.
Μια Δημοκρατική πλειοψηφία στη Γερουσία θα μπορούσε να εμποδίσει διορισμούς, ενώ ο έλεγχος της Βουλής θα επέτρεπε τη διενέργεια κοινοβουλευτικών ερευνών. Οι Δημοκρατικοί έχουν συζητήσει τη χρήση ακροάσεων, κλητεύσεων και αιτημάτων για την προσκόμιση εγγράφων. Οι σύμβουλοι του Λευκού Οίκου, σύμφωνα με το Reuters, προετοιμάζουν αξιωματούχους για πιθανές έρευνες και εξετάζουν την επίκληση του εκτελεστικού απορρήτου.
Δασμοί και κέντρα δεδομένων
Η εμπορική πολιτική αναμένεται να αποτελέσει πεδίο αντιπαράθεσης. Οι Δημοκρατικοί έχουν προαναγγείλει νομοθετικές πρωτοβουλίες για την ακύρωση μέρους των δασμών του Τραμπ, μεταξύ των οποίων η πρόταση του Τσακ Σούμερ με τίτλο «End Trump's Tariff Tax Act». Η πρόταση προβλέπει την κατάργηση νομικών διατάξεων που χρησιμοποιήθηκαν για δασμούς σε καναδικά προϊόντα και για προσωρινούς παγκόσμιους δασμούς 10%, καθώς και επιστροφή των σχετικών εσόδων.
Η αλλαγή πολιτικής δεν θα ήταν αυτόματη ακόμη και αν οι Δημοκρατικοί κέρδιζαν έδρες. Ο πρόεδρος διατηρεί το δικαίωμα βέτο, ενώ η ανατροπή του απαιτεί πλειοψηφία δύο τρίτων και στα δύο σώματα. Ο Λευκός Οίκος έχει δηλώσει ότι ο Τραμπ θα συνεχίσει να προωθεί την πολιτική «Πρώτα η Αμερική», επικαλούμενος εμπορικές συμφωνίες και επενδύσεις στη μεταποίηση.
Παράλληλα, η επέκταση των κέντρων δεδομένων για την τεχνητή νοημοσύνη έχει προκαλέσει αντιδράσεις σε τοπικές κοινωνίες για τη χρήση ηλεκτρικής ενέργειας και νερού, την περιβαλλοντική επιβάρυνση και πιθανές επιπτώσεις στην υγεία. Σε δέκα πολιτείες τίθενται σε ψηφοφορία περιορισμοί στην κατασκευή νέων εγκαταστάσεων. Η Ballotpedia καταγράφει τουλάχιστον 41 σχετικές προτάσεις σε 38 τοπικές περιοχές, ενώ στο Οχάιο περισσότερες από δώδεκα δικαιοδοσίες ψηφίζουν για 21 προτάσεις.
Οι ανησυχίες περιλαμβάνουν την ατμοσφαιρική ρύπανση, τον θόρυβο, τη φωτορύπανση και την κατανάλωση νερού. Μελέτη υπό την καθοδήγηση ερευνητών του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας στο Ρίβερσαϊντ εκτιμά ότι οι εκπομπές που συνδέονται με τις εγκαταστάσεις θα μπορούσαν να προκαλούν σχεδόν 1.300 θανάτους ετησίως έως το 2030. Η Άλισον Στιλ του Environmental Health Project τονίζει ότι τα επιστημονικά στοιχεία για τις επιπτώσεις στην υγεία εξακολουθούν να εξελίσσονται.
Τα αποτελέσματα αναμένεται να ανακοινώνονται σταδιακά πριν ολοκληρωθεί η καταμέτρηση. Τα μέσα ενημέρωσης αξιοποιούν στοιχεία του Associated Press (AP) και της Decision Desk HQ (DDHQ), μεταξύ άλλων, ενώ οι αρχικές εκτιμήσεις ενδέχεται να αναθεωρηθούν καθώς προχωρά η καταμέτρηση. Το νέο Κογκρέσο θα διαμορφώσει τα όρια της νομοθετικής και πολιτικής δράσης της κυβέρνησης, χωρίς μια αλλαγή πλειοψηφίας να συνεπάγεται από μόνη της άμεση ανατροπή των αποφάσεων του Λευκού Οίκου.
