Η ενίσχυση της παρουσίας των ανταρτών της Υεμένης κοντά στο στρατηγικό στενό εντείνει την ανησυχία για τη ναυσιπλοΐα στην Ερυθρά Θάλασσα, καθώς η διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ έχει διακοπεί.
Οι Χούθι της Υεμένης φέρονται να έχουν ενισχύσει τις τελευταίες εβδομάδες τον έλεγχό τους σε παράκτιες περιοχές κοντά στο Μπαμπ ελ Μαντέμπ. Ενδεχόμενη παρεμπόδιση της ναυσιπλοΐας στο στενό θα μπορούσε να πλήξει μία από τις βασικές θαλάσσιες διαδρομές μεταφοράς πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή.
Η ανησυχία συνδέεται με τη διακοπή της διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ, που έχει περιορίσει τη μεταφορά πετρελαίου και άλλων προϊόντων. Έτσι, η Ερυθρά Θάλασσα αποτελεί πλέον κρίσιμη εναλλακτική οδό για τις εξαγωγές πετρελαίου. Αν διαταραχθεί και η κυκλοφορία στο Μπαμπ ελ Μαντέμπ, οι δύο βασικοί θαλάσσιοι διάδρομοι της περιοχής θα μπορούσαν να τεθούν ταυτόχρονα εκτός λειτουργίας.
Η σύνδεση με την κλιμάκωση στην Υεμένη
Οι Χούθι είναι πολιτικό και θρησκευτικό κίνημα που ελέγχει μεγάλο μέρος της βορειοδυτικής Υεμένης. Εμφανίστηκαν τη δεκαετία του 1990 στη βόρεια χώρα, με στόχο την αναβίωση της ζαϊντικής παράδοσης, και στη συνέχεια συγκρούστηκαν επανειλημμένα με τον στρατό της Υεμένης. Η επιρροή τους διευρύνθηκε μετά την ανατροπή της προηγούμενης κυβέρνησης, κατά την περίοδο των αναταραχών της Αραβικής Άνοιξης.
Η χώρα βρίσκεται σε εμφύλιο πόλεμο από το 2015, όταν οι Χούθι κατέλαβαν τη Σαναά. Η Σαουδική Αραβία παρενέβη στρατιωτικά, επιδιώκοντας να περιορίσει την ιρανική επιρροή και την αστάθεια κοντά στα σύνορά της. Εκεχειρία που επιτεύχθηκε με διαμεσολάβηση του ΟΗΕ το 2022 έχει, σύμφωνα με το υλικό, ουσιαστικά καταρρεύσει μετά την αναζωπύρωση της σύγκρουσης με το Ιράν.
Το Ιράν στηρίζει τους Χούθι στο πλαίσιο του περιφερειακού «Άξονα της Αντίστασης», στον οποίο περιλαμβάνονται επίσης η Χεζμπολάχ στον Λίβανο και πολιτοφυλακές στο Ιράκ. Οι Χούθι ενεπλάκησαν στη νέα ένταση αφού η Σαουδική Αραβία έπληξε το αεροδρόμιο της Σαναά, το οποίο ελέγχουν. Το Ριάντ υποστήριξε ότι στόχος ήταν να εμποδιστεί η προσγείωση ιρανικού αεροσκάφους.
Σε απάντηση, οι Χούθι ανακοίνωσαν ότι θα αντιμετωπίσουν «τον αποκλεισμό με αποκλεισμό» και απείλησαν σαουδαραβικά πλοία και λιμάνια στην Ερυθρά Θάλασσα. Έκτοτε, σύμφωνα με τις αναφορές, επιχείρησαν να διευρύνουν τον έλεγχό τους στις ακτές γύρω από το στενό και εξαπέλυσαν επιθέσεις σε πόλεις της Σαουδικής Αραβίας. Αναφέρεται ότι από πλήγματα στη χώρα την περασμένη εβδομάδα τραυματίστηκαν 73 άνθρωποι.
Οι επιδιώξεις των πλευρών και η σημασία του στενού
Ο ερευνητής του βρετανικού Royal United Services Institute Μπαράα Σιμπάν δήλωσε στους New York Times ότι η Τεχεράνη επιδιώκει να οξύνει τη σύγκρουση στην Υεμένη ώστε να αυξήσει την πίεση προς την κυβέρνηση Τραμπ. Οι Χούθι, από την πλευρά τους, επιδιώκουν πολιτικές παραχωρήσεις, μεταξύ των οποίων την άρση περιορισμών στις αεροπορικές και θαλάσσιες μεταφορές προς τις περιοχές που ελέγχουν. Η διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Υεμένης, με τη στήριξη της Σαουδικής Αραβίας, επιδιώκει να ανακτήσει εδάφη από τους αντάρτες.
Το Μπαμπ ελ Μαντέμπ συνδέει την Ερυθρά Θάλασσα και τη Διώρυγα του Σουέζ με την Αραβική Θάλασσα και τον Ινδικό Ωκεανό. Από εκεί διέρχονται σημαντικές μεταφορές αργού πετρελαίου από τις χώρες του Περσικού Κόλπου προς τη Μεσόγειο. Μια σοβαρή διακοπή της ναυσιπλοΐας θα μπορούσε να επιδεινώσει τις δυσκολίες στον ενεργειακό εφοδιασμό και να επηρεάσει τις τιμές του πετρελαίου και το διεθνές εμπόριο.
