Πέντε άτυπες ψηφοφορίες στο Συμβούλιο Ασφαλείας δεν έχουν οδηγήσει σε συμφωνία για τον διάδοχο του Αντόνιο Γκουτέρες. Η Ρεμπέκα Γκρίνσπαν παραμένει πρώτη, ενώ την Παρασκευή 16 Οκτωβρίου αναμένεται νέος γύρος με ψηφοδέλτια διαφορετικού χρώματος.
Ανοιχτή παραμένει η επιλογή του επόμενου Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, μετά από πέντε άτυπους γύρους ψηφοφορίας χωρίς συναίνεση στο Συμβούλιο Ασφαλείας. Η έκτη ψηφοφορία, που έχει προγραμματιστεί για την Παρασκευή 16 Οκτωβρίου, αναμένεται να δώσει ενδείξεις για το αν κάποιος υποψήφιος συναντά αντίθεση από μόνιμο μέλος.
Στον νέο γύρο αναμένεται να χρησιμοποιηθούν ψηφοδέλτια διαφορετικού χρώματος. Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, έτσι θα μπορεί να διαπιστωθεί αν αρνητική ψήφος προέρχεται από ένα ή περισσότερα από τα πέντε μόνιμα μέλη, χωρίς να γίνεται γνωστό ποιο κράτος ψήφισε. Η αρνητική ψήφος σε αυτή την άτυπη διαδικασία δεν αποτελεί επίσημο βέτο. Το Συμβούλιο Ασφαλείας τελεί υπό ελληνική προεδρία για τον Οκτώβριο.
Τα αποτελέσματα του τελευταίου γύρου
Η Ρεμπέκα Γκρίνσπαν, επικεφαλής της UNCTAD και πρώην αντιπρόεδρος της Κόστα Ρίκα, εξακολουθεί να προηγείται. Στην πέμπτη άτυπη ψηφοφορία, στις 7 Οκτωβρίου, έλαβε εννέα ψήφους «ενθάρρυνσης» και έξι «αποθάρρυνσης». Στον προηγούμενο γύρο είχε συγκεντρώσει δέκα θετικές και τρεις αρνητικές, ενώ δύο μέλη είχαν επιλέξει «χωρίς γνώμη».
Ο Ραφαέλ Μ. Γκρόσι από την Αργεντινή, γενικός διευθυντής του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας, βρέθηκε στη δεύτερη θέση με έξι ψήφους «ενθάρρυνσης», επτά «αποθάρρυνσης» και δύο «χωρίς γνώμη». Η Κάρολιν Ροντρίγκες Μπιρκέτ, Μόνιμη Αντιπρόσωπος και πρώην υπουργός Εξωτερικών της Γουιάνας, έλαβε πέντε, εννέα και μία ψήφους αντίστοιχα.
Οι αριθμοί του πέμπτου γύρου έχουν δημοσιευτεί από μέσα ενημέρωσης βάσει διαρροών και δεν αποτελούν επίσημη δημόσια ανακοίνωση του Συμβουλίου Ασφαλείας. Οι προηγούμενες ψηφοφορίες δεν έδειχναν αν οι ψήφοι προέρχονταν από μόνιμα ή εκλεγμένα μέλη, στοιχείο που αναμένεται να αποσαφηνιστεί εν μέρει με τη νέα διαδικασία.
Στην κούρσα βρίσκονται επίσης ο πρώην πρόεδρος της Σενεγάλης Μάκι Σαλ, η Μαρία Φερνάντα Εσπινόσα από τον Ισημερινό, πρώην πρόεδρος της Γενικής Συνέλευσης και πρώην υπουργός Εξωτερικών και Άμυνας της χώρας, ο πρώην ειδικός αντιπρόσωπος του ΟΗΕ για τα παιδιά και τις ένοπλες συγκρούσεις Ολάρα Οτούνου από την Ουγκάντα και η πρώην πρέσβυς του Ισημερινού στην Ουάσιγκτον Ιβόν Α-Μπάκι. Η πρώην πρόεδρος της Χιλής Μισέλ Μπατσελέ αποχώρησε τον Σεπτέμβριο.
Πώς επιλέγεται ο Γενικός Γραμματέας
Οι άτυπες ψηφοφορίες λειτουργούν ως δοκιμή της υποστήριξης κάθε υποψηφιότητας και όχι ως τελική απόφαση διορισμού. Τα μέλη του Συμβουλίου αξιολογούν χωριστά τους υποψηφίους με τις επιλογές «ενθάρρυνση», «αποθάρρυνση» ή «χωρίς γνώμη».
Ο Γενικός Γραμματέας διορίζεται από τη Γενική Συνέλευση, κατόπιν σύστασης του Συμβουλίου Ασφαλείας. Για τη σύσταση απαιτούνται τουλάχιστον εννέα θετικές ψήφοι από τα 15 μέλη και να μην υπάρξει αρνητική ψήφος από μόνιμο μέλος: τις ΗΠΑ, την Κίνα, τη Ρωσία, το Ηνωμένο Βασίλειο ή τη Γαλλία. Συνεπώς, η πρώτη θέση στις άτυπες ψηφοφορίες δεν αρκεί από μόνη της για την επιλογή υποψηφίου.
Η διαδικασία ξεκίνησε επισήμως τον Νοέμβριο του 2025. Προηγήθηκαν δημόσιοι διάλογοι με τους υποψηφίους, παρουσιάσεις των προτάσεών τους και δημοσιοποίηση βιογραφικών και πληροφοριών για τη χρηματοδότηση των εκστρατειών τους.
Αναφορές για τη στάση των ΗΠΑ και πιθανά νέα ονόματα
Το Politico ανέφερε σε δημοσίευμά του στις 9 Οκτωβρίου, επικαλούμενο δύο πρόσωπα που γνωρίζουν τις σχετικές συζητήσεις, ότι η κυβέρνηση Τραμπ αντιτίθεται στους υποψηφίους που βρίσκονται σήμερα στην κούρσα, επειδή δεν θεωρεί ότι ανταποκρίνονται στην επιδίωξή της για εκτεταμένες αλλαγές στον Οργανισμό. Σύμφωνα με το ίδιο ρεπορτάζ, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ δεν αναφέρθηκε σε συγκεκριμένα πρόσωπα, αλλά δήλωσε ότι οι ΗΠΑ θα στηρίξουν υποψήφιο με σταθερή δέσμευση σε ουσιαστική μεταρρύθμιση.
Η Bild, μεταφέροντας στις 10 Οκτωβρίου το ρεπορτάζ του Politico, ανέφερε επικρίσεις σε ρεπουμπλικανικούς κύκλους για τη στάση της Γκρίνσπαν απέναντι στο Ισραήλ και την Κίνα.
Παράλληλα, δημοσιεύματα και ανοιχτές πηγές αναφέρουν ότι η Τουρκία εξετάζει ενδεχόμενη υποψηφιότητα του Φεριντούν Σινιρλίογλου, πρώην υπουργού Εξωτερικών και νυν Γενικού Γραμματέα του ΟΑΣΕ. Η πιθανότητα φέρεται να συζητήθηκε στο περιθώριο της Εβδομάδας Υψηλού Επιπέδου της Γενικής Συνέλευσης, χωρίς να έχει υποβληθεί επίσημη τουρκική υποψηφιότητα. Πηγές από τον ΟΗΕ αναφέρουν ότι μια τέτοια υποψηφιότητα θα αντιμετώπιζε αρνητική στάση από τη Γαλλία και άλλες χώρες με ζητήματα που απασχολούν τον Οργανισμό, όπως το Ισραήλ.
Το Politico παρουσίασε επίσης ως πιθανά εναλλακτικά πρόσωπα τον πρόεδρο της FIFA Τζάνι Ινφαντίνο και τον Βούλγαρο διπλωμάτη Νικολάι Μλαντένοφ. Κατά το δημοσίευμα, ο Τραμπ είχε αναφέρει νωρίτερα τον Ινφαντίνο ως πιθανή επιλογή, ενώ αξιωματούχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ δεν απέκλεισε τον Μλαντένοφ. Τα ΗΑΕ φαίνεται να προωθούν τη Λάνα Νουσέιμπα, πρώην Μόνιμη Αντιπρόσωπό τους στον ΟΗΕ και νυν υπουργό Επικρατείας με αρμοδιότητα την εξωτερική πολιτική. Έχει επίσης αναφερθεί το όνομα του προέδρου του Καζακστάν Κασίμ-Τζομάρτ Τοκάγιεφ. Μέχρι στιγμής, πάντως, δεν έχει ανακοινωθεί νέα υποψηφιότητα.
Η θητεία του Αντόνιο Γκουτέρες λήγει στις 31 Δεκεμβρίου 2026 και ο διάδοχός του αναμένεται να αναλάβει την 1η Ιανουαρίου 2027. Ο επόμενος γύρος θα δείξει αν κάποιος από τους επτά υποψηφίους μπορεί να εξασφαλίσει ευρύτερη στήριξη ή αν θα συνεχιστεί η αναζήτηση συμφωνίας.
