Η Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΠΑΣΟΚ κατέθεσε πρόταση νόμου με 13 παρεμβάσεις για το ιδιωτικό χρέος, από την προστασία της κύριας κατοικίας έως νέες ρυθμίσεις οφειλών προς το Δημόσιο.
Πρόταση νόμου για το ιδιωτικό χρέος, με 13 άξονες παρεμβάσεων, κατέθεσε η Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΠΑΣΟΚ. Μεταξύ άλλων, προβλέπει προστασία κύριας κατοικίας και αγροτικής περιουσίας, ρύθμιση έως 120 δόσεις για οφειλές προς το Δημόσιο και νέες υποχρεώσεις για τράπεζες και servicers.
Παρουσιάζοντας την πρωτοβουλία, ο Νίκος Ανδρουλάκης συνέδεσε τη διαχείριση των οφειλών με την κοινωνική δικαιοσύνη και την ανάπτυξη. Υποστήριξε ότι το αρρύθμιστο ιδιωτικό χρέος έχει αυξηθεί σε σχέση με το 2019 και ανέρχεται σε 238 δισ. ευρώ, από τα οποία 113 δισ. αφορούν οφειλές στην εφορία. Επικαλέστηκε επίσης στοιχεία σύμφωνα με τα οποία ένας στους δύο Έλληνες έχει ληξιπρόθεσμες οφειλές.
Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ κατηγόρησε τη Νέα Δημοκρατία ότι έδωσε προτεραιότητα στην προστασία τραπεζών, funds και servicers, ενώ άσκησε κριτική και στην κυβέρνηση Τσίπρα – Καμμένου για το πλαίσιο μεταβίβασης κόκκινων δανείων σε funds. Κάλεσε τον Κυριάκο Μητσοτάκη να φέρει την πρόταση προς συζήτηση στη Βουλή.
Προστασία κατοικίας και περιουσίας
Η πρόταση επαναφέρει αυτοτελή προστασία της κύριας κατοικίας για φυσικά πρόσωπα που αποδεδειγμένα αδυνατούν να πληρώσουν. Η κάλυψη αφορά κατοικίες αξίας έως 200.000 ευρώ για άγαμους και έως 310.000 ευρώ για τετραμελείς οικογένειες, με βάση τις προϋποθέσεις της προτεινόμενης ρύθμισης.
Προβλέπεται ακόμη να μπορεί να εξαιρείται από τη ρευστοποίηση αγροτική γη αναγκαία για τη συνέχιση της επαγγελματικής δραστηριότητας αγροτών και κτηνοτρόφων. Για συνεργάσιμους δανειολήπτες προτείνεται, υπό όρους, δικαίωμα προτίμησης στην αγορά του δανείου πριν αυτό μεταβιβαστεί σε fund, με προσφορά υψηλότερη από εκείνη του fund.
Ρυθμίσεις οφειλών και κανόνες για πιστωτές
Για δάνεια που μεταβιβάζονται σε funds προτείνεται διαγραφή του 90% των εξωλογιστικών τόκων. Σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, το όριο του τριπλάσιου του αρχικού κεφαλαίου, αφού αφαιρεθούν οι καταβολές του οφειλέτη, θα εφαρμόζεται και όταν η οφειλή έχει αυξηθεί μετά την έκδοση διαταγής πληρωμής ή την άσκηση αγωγής.
Για χρέη προς το Δημόσιο, ασφαλιστικά ταμεία και δήμους προβλέπεται νέα ρύθμιση έως 120 δόσεις, για φυσικά και νομικά πρόσωπα με κύρια οφειλή έως 500.000 ευρώ. Η πρόταση περιλαμβάνει επιτόκιο 3%, μειώσεις 40% έως 85% σε προσαυξήσεις και πρόστιμα και μηδενική προκαταβολή για οφειλές έως 100.000 ευρώ. Μετά τις μειώσεις, το 70% της οφειλής θα καταβάλλεται και το υπόλοιπο 30% θα παραμένει άτοκο και θα διαγράφεται μετά την επιτυχή ολοκλήρωση της ρύθμισης. Το καταβαλλόμενο ποσό δεν θα μπορεί να είναι μικρότερο από την κύρια οφειλή, ενώ προβλέπεται ένταξη ή επανένταξη και οφειλετών προηγούμενων ρυθμίσεων.
Το ΠΑΣΟΚ προτείνει υποχρεωτική συμμετοχή τραπεζών και servicers στον εξωδικαστικό μηχανισμό. Οι πιστωτές δεν θα μπορούν να απορρίπτουν χωρίς αιτιολογία μια πρόταση και θα πρέπει να καταθέτουν εναλλακτική, λαμβάνοντας υπόψη τις οικονομικές δυνατότητες του οφειλέτη. Για περιπτώσεις μη συνεργασίας προβλέπονται κυρώσεις, μεταξύ των οποίων περιορισμοί στην αναγκαστική εκτέλεση και στην απαίτηση τόκων υπερημερίας.
Στους προτεινόμενους κανόνες περιλαμβάνονται δεσμευτικός Κώδικας Δεοντολογίας για τράπεζες και servicers, με αξιολόγηση οικονομικών και κοινωνικών δεδομένων, καθώς και αστικές και δικονομικές συνέπειες σε περίπτωση παραβίασης. Για τους servicers προβλέπονται δωρεάν αναλυτικά στοιχεία οφειλής εντός 20 ημερών, δυνατότητα φυσικής εξυπηρέτησης και πρόσβαση του οφειλέτη στον ατομικό του φάκελο. Η καταγγελία δανείου ή ρύθμισης δεν θα επιτρέπεται πριν από καθυστέρηση τουλάχιστον τεσσάρων μηνιαίων δόσεων ή αντίστοιχου ποσού. Κατά τη διάρκεια διαπραγματεύσεων προτείνεται να μην εκδίδονται διαταγές πληρωμής ούτε να ξεκινούν διαδικασίες αναγκαστικής εκτέλεσης.
Επιπλέον προβλέψεις
Η πρόταση προβλέπει Ανεξάρτητες Επιτροπές Διευθέτησης Οφειλών σε κάθε Περιφερειακή Ενότητα, στις οποίες θα μπορούν να προσφεύγουν δανειολήπτες που αμφισβητούν τη διαδικασία ή θεωρούν ότι η ρύθμιση δεν ανταποκρίνεται στις δυνατότητές τους. Περιλαμβάνει επίσης καλύτερους όρους για συνεπείς οφειλέτες: μείωση επιτοκίου μετά την πρώτη τριετία και απαλλαγή από μία δόση κατά το έκτο έτος και ανά τριετία στη συνέχεια.
Για τα δάνεια σε ελβετικό φράγκο προτείνεται ο συναλλαγματικός κίνδυνος να επιμερίζεται κατά δύο τρίτα στις τράπεζες και κατά ένα τρίτο στους δανειολήπτες, με εφαρμογή και σε δάνεια που έχουν ήδη μετατραπεί σε ευρώ. Προβλέπονται ακόμη ενισχυμένη προστασία εγγυητών και όρια στις οφειλές από δάνεια που έχουν μεταβιβαστεί σε funds.
Τέλος, προτείνεται προστασία επαγγελματικού τραπεζικού λογαριασμού από κατάσχεση, ώστε να διατηρείται ρευστότητα για τη συνέχιση της επιχειρηματικής δραστηριότητας, καθώς και μέτρα για τον περιορισμό καταχρηστικών χρεώσεων και προμηθειών και την ενίσχυση της διαφάνειας στις συναλλαγές.
Στη συνέντευξη Τύπου συμμετείχαν η Μιλένα Αποστολάκη και ο Δημήτρης Σπυράκος. Η Αποστολάκη επέκρινε το κυβερνητικό σχέδιο για το επιτόκιο 5,8% και τον αποκλεισμό οφειλών που έγιναν ληξιπρόθεσμες μετά τις 31 Δεκεμβρίου 2024.
