Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής συνέδεσε την προώθηση των ενταξιακών διαπραγματεύσεων της Βόρειας Μακεδονίας με την τροποποίηση του Συντάγματος, ώστε να αναγνωριστεί σε αυτό η βουλγαρική μειονότητα. Ο πρωθυπουργός Χρίστιαν Μίτσκοσκι ζήτησε ενεργότερη συμβολή της ΕΕ στη διευθέτηση των διαφορών με τη Σόφια.
Η συνταγματική αναγνώριση της βουλγαρικής μειονότητας αποτελεί αναγκαίο βήμα για την επανεκκίνηση της ευρωπαϊκής πορείας της Βόρειας Μακεδονίας, δήλωσε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν κατά τη συνάντησή της με τον πρωθυπουργό Χρίστιαν Μίτσκοσκι.
Η φον ντερ Λάιεν ανέφερε ότι, εφόσον αρθεί το συγκεκριμένο εμπόδιο, η ενταξιακή διαδικασία μπορεί να επιταχυνθεί. Πρόσθεσε ότι οι αναγκαίες μεταρρυθμίσεις στη χώρα βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη.
Το αίτημα της κυβέρνησης Μίτσκοσκι
Ο Μίτσκοσκι ζήτησε από την Ευρωπαϊκή Ένωση να αναλάβει πιο ενεργό ρόλο στην επίλυση των διαφορών με τη Βουλγαρία, οι οποίες έχουν συνδεθεί με καθυστερήσεις στην ευρωπαϊκή πορεία της χώρας. Σύμφωνα με τον ίδιο, η κυβέρνησή του επιδιώκει λύση μέσω διαλόγου, καλής θέλησης και αμοιβαίου σεβασμού, και καλεί την ΕΕ να συμβάλει στη διαμόρφωση μιας βιώσιμης ευρωπαϊκής λύσης.
Η διαφωνία αφορά πρόταση που διαμορφώθηκε το 2022 στο πλαίσιο της ΕΕ και είχε γίνει αποδεκτή από την τότε κεντροαριστερή κυβέρνηση της Βόρειας Μακεδονίας. Η σχεδιαζόμενη συνταγματική αλλαγή δεν συγκέντρωσε την απαιτούμενη πλειοψηφία των δύο τρίτων στο κοινοβούλιο. Το VMRO-DPMNE του Μίτσκοσκι είχε αντιταχθεί στην τροποποίηση όταν βρισκόταν στην αντιπολίτευση και εξακολουθεί να απορρίπτει την εφαρμογή της υπό τις σημερινές συνθήκες.
Η διαφωνία με τη Σόφια
Η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Βουλγαρία θεωρούν την τροποποίηση απαραίτητη για την πρόοδο των ενταξιακών διαπραγματεύσεων. Η βουλγαρική κυβέρνηση υποστηρίζει επίσης ότι η Βόρεια Μακεδονία πρέπει να διασφαλίσει τα δικαιώματα της βουλγαρικής μειονότητας και να την αναγνωρίσει στο Σύνταγμά της.
Η αντιπαράθεση εντάσσεται σε μια ευρύτερη και μακρόχρονη διαφωνία των δύο χωρών για ζητήματα ιστορίας, εθνικής ταυτότητας και γλώσσας. Στην απογραφή του 2021 στη Βόρεια Μακεδονία, περίπου 3.500 κάτοικοι, δηλαδή το 0,2% του πληθυσμού, δήλωσαν Βούλγαροι. Η Σόφια αμφισβητεί τα στοιχεία και εκτιμά ότι ο αριθμός είναι σημαντικά υψηλότερος.
Η διευθέτηση της εκκρεμότητας με τη Βουλγαρία ήταν ένα από τα ζητήματα που συζητήθηκαν στην περιοδεία της φον ντερ Λάιεν στα Δυτικά Βαλκάνια. Η πρόεδρος της Επιτροπής επισκέφθηκε επίσης την Αλβανία, το Κόσοβο και το Μαυροβούνιο, όπου συναντήθηκε με τις ηγεσίες των χωρών για την ευρωπαϊκή τους προοπτική.
