Η έκβαση των πρόωρων εκλογών στην Ισπανία ενδέχεται να επηρεάσει τις ισορροπίες στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και τη στάση της ομάδας S&D, ενώ εκφράζονται ανησυχίες και για τις συνομιλίες σχετικά με τον προϋπολογισμό της ΕΕ.
Μια ήττα του Πέδρο Σάντσεθ στις πρόωρες ισπανικές εκλογές της 29ης Νοεμβρίου θα μπορούσε να αποδυναμώσει την παρουσία της κεντροαριστεράς στα ευρωπαϊκά όργανα. Ευρωβουλευτές των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών (S&D) εκτιμούν ότι η απουσία του από την ηγεσία μεγάλης χώρας της ΕΕ θα επηρέαζε τόσο τις ισορροπίες στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο όσο και τη συνοχή της πολιτικής τους ομάδας.
Οι δημοσκοπήσεις που αναφέρονται στο υλικό δείχνουν το ενδεχόμενο επικράτησης του κεντροδεξιού Λαϊκού Κόμματος (PP), το οποίο πιθανόν να συνεργαστεί με το ακροδεξιό Vox. Πρόκειται για ένα πιθανό μετεκλογικό σενάριο και όχι για ειλημμένη απόφαση.
Πίεση στη συνεργασία των πολιτικών ομάδων
Ο Σάντσεθ είναι ο μόνος σοσιαλιστής πρωθυπουργός που ηγείται σήμερα μεγάλης χώρας της ΕΕ. Η ισπανική αντιπροσωπεία είναι η μεγαλύτερη εθνική ομάδα του S&D στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και, σύμφωνα με ευρωβουλευτές της παράταξης, η θέση του Ισπανού πρωθυπουργού έχει συμβάλει στη διαμόρφωση κοινών θέσεων των Σοσιαλιστών με άλλους Ευρωπαίους ηγέτες.
Ο Ρενέ Ρεπάζι, επικεφαλής της γερμανικής αντιπροσωπείας του SPD στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, υποστήριξε ότι χωρίς έναν σοσιαλιστή ηγέτη από μεγάλη χώρα στο τραπέζι των ηγετών μπορεί να αυξηθεί η κριτική προς τις κατευθύνσεις του Συμβουλίου. Άλλος ευρωβουλευτής του S&D εκτίμησε ότι η απουσία του Σάντσεθ θα περιόριζε την άτυπη συνεργασία Σοσιαλιστών, φιλελευθέρων και Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (EPP), στην οποία βασίζεται η πρόεδρος της Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν για την προώθηση νομοθεσίας.
Η ομάδα S&D έχει ήδη απειλήσει επανειλημμένα ότι μπορεί να αποσύρει τη στήριξή της προς τη φον ντερ Λάιεν, ενώ ορισμένα μέλη της ζητούν αυστηρότερη στάση απέναντι στη συνεργασία του EPP με ακροδεξιές ομάδες. Ο Ρεπάζι συνέδεσε τη στάση της ομάδας με το κατά πόσο η Επιτροπή θα προωθήσει προτεραιότητες των Σοσιαλιστών. Αντίθετα, διπλωμάτης που επικαλείται το υλικό χαρακτήρισε μη αξιόπιστη την απειλή αποχώρησης της στήριξης, υποστηρίζοντας ότι θα μπορούσε να απομονώσει περαιτέρω το S&D.
Η πολιτική ομάδα έχει μικρότερη παρουσία σε εθνικές κυβερνήσεις και λιγότερους επιτρόπους, ενώ μετά τις ευρωεκλογές του 2024 το EPP έχει πετύχει την έγκριση ορισμένων ρυθμίσεων με ψήφους ακροδεξιών ομάδων. Εάν ο Σάντσεθ χάσει, οι μεγαλύτερες εθνικές αντιπροσωπείες του S&D, μεταξύ αυτών της Ιταλίας, της Ρουμανίας και της Γαλλίας, θα προέρχονται από κόμματα της αντιπολίτευσης στις χώρες τους, σύμφωνα με το υλικό.
Ανησυχίες για τις διαπραγματεύσεις του προϋπολογισμού
Οι εκλογές ενδέχεται επίσης να επηρεάσουν τις συνομιλίες για το επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της ΕΕ, τις οποίες οι Βρυξέλλες επιδιώκουν να ολοκληρώσουν έως το τέλος του έτους. Αξιωματούχος της Επιτροπής προειδοποίησε ότι η πολιτική αναμέτρηση μπορεί να δυσκολέψει περαιτέρω τις ήδη απαιτητικές διαπραγματεύσεις. Διπλωμάτης ανέφερε ότι, ακόμη κι αν η βασική δημοσιονομική θέση της Ισπανίας δεν αλλάξει με νέα κυβέρνηση, η εκλογική διαδικασία μπορεί να αποσπάσει την προσοχή και να δυσχεράνει την επίτευξη συμβιβασμού.
Ο Ζίγκφριντ Μουρεσάν του EPP, επικεφαλής διαπραγματευτής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τον προϋπολογισμό, κάλεσε τις χώρες της ΕΕ να μην επικαλεστούν την πολιτική κατάσταση στην Ισπανία ως λόγο για νέες καθυστερήσεις.
Οι ισπανικές εκλογές εντάσσονται σε μια περίοδο αναμετρήσεων σε μεγάλες χώρες της ΕΕ, με εκλογές να αναμένονται επίσης στην Ιταλία, την Πολωνία και τη Γαλλία. Παράλληλα, ακροδεξιές δυνάμεις στις Βρυξέλλες πιέζουν το EPP να απομακρυνθεί από τη συνεργασία του με το S&D.
