Με επιστολή προς τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών, ενόψει της επίσκεψής του στην Αθήνα, το Αμερικανικό Ελληνικό Ινστιτούτο ζητά να επαναβεβαιωθεί η στήριξη των ΗΠΑ στα κυριαρχικά δικαιώματα Ελλάδας και Κυπριακής Δημοκρατίας.
Την ανάγκη δημόσιας και σαφούς τοποθέτησης των Ηνωμένων Πολιτειών υπέρ της Ελλάδας και της Κυπριακής Δημοκρατίας απέναντι στις τουρκικές αμφισβητήσεις τονίζει το Αμερικανικό Ελληνικό Ινστιτούτο (AHI) σε επιστολή προς τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο. Η επιστολή συνδέεται με την επίσκεψή του στην Αθήνα και τη συμμετοχή του στον 6ο Στρατηγικό Διάλογο ΗΠΑ–Ελλάδας.
Ο πρόεδρος του AHI, Νικ Λαρυγκάκης, χαιρετίζει τη συμμετοχή του Ρούμπιο στον διάλογο, τον οποίο περιγράφει ως σταθερό πλαίσιο συνεργασίας από το 2018 σε ζητήματα άμυνας, ενέργειας, εμπορίου και περιφερειακής ασφάλειας. Το Ινστιτούτο παρουσιάζει την Ελλάδα ως αξιόπιστο σύμμαχο των ΗΠΑ, επισημαίνοντας ότι καλύπτει τις νατοϊκές δεσμεύσεις για τις αμυντικές δαπάνες και εφαρμόζει τη διμερή συμφωνία αμυντικής συνεργασίας.
Άμυνα και ενεργειακές υποδομές
Στην επιστολή υπογραμμίζεται ο ρόλος της βάσης της Σούδας για την αμερικανική στρατιωτική παρουσία στην περιοχή. Το AHI αναφέρει ότι, στη διάρκεια της κρίσης στη Μέση Ανατολή, από τις εγκαταστάσεις της πέρασαν επανειλημμένα μαχητικά, αεροσκάφη ανεφοδιασμού και μεταγωγικά, καθώς και μέσα ειδικών επιχειρήσεων. Αναφέρεται ακόμη στη μεταφορά συστοιχίας Patriot στην Κρήτη για την ενίσχυση της προστασίας της βάσης. Κατά το Ινστιτούτο, η απόφαση αυτή συνεπάγεται για την Αθήνα κόστος και κινδύνους στο πλαίσιο της συνεργασίας με την Ουάσιγκτον.
Στο ενεργειακό σκέλος, το AHI επισημαίνει τη διοχέτευση αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου προς την Ευρώπη μέσω της Ρεβυθούσας και της Αλεξανδρούπολης και του Κάθετου Διαδρόμου, με κατεύθυνση την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη και την Ουκρανία. Το Ινστιτούτο υποστηρίζει ότι οι υποδομές αυτές συμβάλλουν στη μείωση της ευρωπαϊκής εξάρτησης από τη Ρωσία και ενισχύουν τον ρόλο της Ελλάδας ως ενεργειακού κόμβου.
Η επιστολή αναφέρεται επίσης στη συνεργασία 3+1 μεταξύ ΗΠΑ, Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ και στο U.S. Eastern Mediterranean Energy Center. Το AHI ζητά από την αμερικανική κυβέρνηση να διαθέσει στον νέο θεσμό τους αναγκαίους πόρους και την πολιτική υποστήριξη.
Οι θέσεις του AHI για την Τουρκία
Ως παράδειγμα των εντάσεων στην Ανατολική Μεσόγειο, το Ινστιτούτο επικαλείται τον Great Sea Interconnector, το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ, το οποίο έχει λάβει χρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και αποσκοπεί, μεταξύ άλλων, στην άρση της ενεργειακής απομόνωσης της Κύπρου. Η επιστολή αναφέρει ότι η Τουρκία ζητά συγκατάθεση για εργασίες σε θαλάσσιες περιοχές μεταξύ Κρήτης και Κύπρου, ενώ παραπέμπει και σε περιστατικό ανοικτά της Κάσου και στις τουρκικές απαιτήσεις για προηγούμενη ενημέρωση σχετικά με νέες έρευνες.
Ο Λαρυγκάκης συνδέει αυτές τις κινήσεις με το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» και την απειλή casus belli κατά της Ελλάδας. Κατά την εκτίμηση του AHI, οι τουρκικές ενέργειες αντίκεινται στο διεθνές δίκαιο και δεν εξυπηρετούν τα στρατηγικά συμφέροντα των ΗΠΑ στην περιοχή. Το Ινστιτούτο εκφράζει επίσης ανησυχία για την τουρκική στρατιωτική δραστηριότητα στο Αιγαίο.
Σε αυτό το πλαίσιο, το AHI καλεί την Ουάσιγκτον να διατηρήσει τις κυρώσεις που έχουν επιβληθεί στην Τουρκία βάσει του CAATSA για την αγορά του ρωσικού συστήματος S-400. Υποστηρίζει ακόμη ότι η Τουρκία δεν πρέπει να επιστρέψει στο πρόγραμμα των F-35 ούτε να αποκτήσει προηγμένα αμερικανικά οπλικά συστήματα όσο, κατά την άποψη του Ινστιτούτου, απειλεί σύμμαχο στο ΝΑΤΟ και αμφισβητεί ελληνικά και κυπριακά κυριαρχικά δικαιώματα.
Καταλήγοντας, ο πρόεδρος του AHI ζητά από τον Ρούμπιο να αξιοποιήσει την επίσκεψή του στην Αθήνα για να επαναλάβει ότι οι ΗΠΑ στηρίζουν την Ελλάδα και την Κυπριακή Δημοκρατία στην υπεράσπιση της κυριαρχίας και των κυριαρχικών τους δικαιωμάτων, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο.
