Η απόφαση αφορά τα κοιτάσματα Breidablikk, Yggdrasil και Tyrving στη Βόρεια Θάλασσα και απαιτεί να συνυπολογίζονται οι εκπομπές από την καύση των καυσίμων, ακόμη κι όταν αυτή γίνεται εκτός Νορβηγίας.
Η Μείζων Σύνθεση του Ανώτατου Δικαστηρίου της Νορβηγίας ακύρωσε τις άδειες εκμετάλλευσης των κοιτασμάτων πετρελαίου και αερίου Breidablikk, Yggdrasil και Tyrving στη Βόρεια Θάλασσα. Έκρινε ότι, πριν από την έγκριση των έργων, η κυβέρνηση δεν είχε συνυπολογίσει τις κλιματικές επιπτώσεις από την καύση των ορυκτών καυσίμων που θα εξορύσσονταν.
Η κρίση του δικαστηρίου επιβεβαιώνει αποφάσεις κατώτερων δικαστηρίων και προβλέπει ότι οι περιβαλλοντικές αξιολογήσεις πρέπει να περιλαμβάνουν τις εκπομπές Πεδίου 3 (Scope 3), δηλαδή εκείνες που προκύπτουν από την καύση των καυσίμων, ανεξάρτητα από τον τόπο όπου εκπέμπονται. Τα κοιτάσματα είχαν αναλάβει να εκμεταλλευτούν οι εταιρείες Equinor και Aker BP.
Η δικαστική διαδρομή και οι ευρύτερες επιπτώσεις
Την προσφυγή είχαν καταθέσει το 2024 η Greenpeace Nordic και η νορβηγική οργάνωση Young Friends of the Earth (Natur og Ungdom). Η νορβηγική κυβέρνηση άσκησε έφεση στο Εφετείο του Borgarting και στη συνέχεια προσέφυγε στο Ανώτατο Δικαστήριο.
Στην υπόθεση αναφέρεται επίσης ότι το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελεύθερων Συναλλαγών (ΕΖΕΣ) έχει επιβεβαιώσει πως οι επιπτώσεις από την καύση πρέπει να αξιολογούνται. Καθώς ερμηνεύει το δίκαιο της ΕΕ, η σχετική υποχρέωση αφορά τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο. Τον Οκτώβριο του 2025, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου είχε επίσης κρίνει ότι το Άρθρο 8 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου επιβάλλει στα κράτη να εξετάζουν τις κλιματικές επιπτώσεις των εκπομπών από ορυκτά καύσιμα, ακόμη και όταν αυτές παράγονται εκτός των συνόρων τους.
Η επικεφαλής του νορβηγικού γραφείου της Greenpeace, Haldis Tjeldflaat Helle, χαρακτήρισε την απόφαση ιστορική και υποστήριξε ότι οι νορβηγικές αρχές θα πρέπει πλέον να λαμβάνουν υπόψη τη ζημιά που προκαλούν οι εκπομπές από την καύση νορβηγικού πετρελαίου και αερίου στο εξωτερικό. Η επικεφαλής της Natur og Ungdom, Sigrid Hoddevik Losnegård, δήλωσε ότι η νίκη των νέων στο δικαστήριο ενισχύει τον αγώνα για κλιματική δικαιοσύνη και κάλεσε τους πολιτικούς να αναλάβουν δράση.
Η Greenpeace συνδέει την απόφαση με τα σχέδια στην Ελλάδα
Η Αλεξάνδρα Γκαράνη, υπεύθυνη της εκστρατείας για το κλίμα και την ενέργεια στο ελληνικό γραφείο της Greenpeace, υποστήριξε ότι η απόφαση αφορά και την Ελλάδα, λόγω των δεσμεύσεων της χώρας στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου και της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Η ίδια ανέφερε ότι η ελληνική κυβέρνηση σχεδιάζει σεισμικές έρευνες έως το τέλος του 2026 και ερευνητική γεώτρηση στο Ιόνιο την άνοιξη του 2027.
Η Greenpeace ζητά από την κυβέρνηση να εγκαταλείψει τα σχέδια για νέες έρευνες και εξορύξεις στο Ιόνιο και στην Κρήτη. Παράλληλα, καλεί σε επιτάχυνση της απεξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα, με επενδύσεις στην εξοικονόμηση ενέργειας, στις ανανεώσιμες πηγές με κατάλληλη χωροθέτηση, στην αποθήκευση και στα ηλεκτρικά δίκτυα, καθώς και με προτεραιότητα στην αυτοπαραγωγή και τις ενεργειακές κοινότητες.
