Βίντεο που δημοσίευσε το ισπανικό Λαϊκό Κόμμα με εικόνες πολιτικών προσώπων και συνεργατών των Σοσιαλιστών, αλλοιωμένες με AI, προκάλεσε αντιδράσεις και προσφυγή στη Δικαιοσύνη.
Προσφυγή κατά του Λαϊκού Κόμματος της Ισπανίας (PP), με αίτημα να αποσυρθεί άμεσα προεκλογικό βίντεο που δημιουργήθηκε με AI, κατέθεσε την Παρασκευή η Λέιρε Ντίεθ, πρώην μέλος του Σοσιαλιστικού Κόμματος. Η εικόνα της χρησιμοποιήθηκε στο βίντεο, το οποίο είχε αναρτηθεί στους επίσημους λογαριασμούς του PP στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Σύμφωνα με την προσφυγή, η Ντίεθ κατηγορεί το PP για δυσφήμηση και ψηφιακή κλοπή ταυτότητας. Υποστηρίζει ότι το βίντεο χρησιμοποιεί τη μορφή της για να υπονοήσει πως είχε εργαστεί με στόχο να υπονομεύσει τη Δικαιοσύνη και τις διωκτικές αρχές προς όφελος των Σοσιαλιστών.
Το βίντεο, που είχε συγκεντρώσει σχεδόν δύο εκατομμύρια προβολές έως την Παρασκευή, εμφανίζει πρόσωπα συνδεδεμένα με το Σοσιαλιστικό Κόμμα του πρωθυπουργού Πέδρο Σάντσεθ να «ομολογούν» υποτιθέμενες πράξεις. Ανάμεσά τους είναι μια ψηφιακά δημιουργημένη εκδοχή της συζύγου του, Μπεγόνια Γκόμεθ, η οποία εμφανίζεται να αποδίδει την απόκτηση πανεπιστημιακής θέσης στο αξίωμα του συζύγου της, καθώς και ένα deepfake του πρώην πρωθυπουργού Χοσέ Λουίς Ροντρίγκεθ Θαπατέρο.
Οι αναφορές παραπέμπουν σε έρευνες που βρίσκονται σε εξέλιξη. Τόσο η Γκόμεθ όσο και ο Θαπατέρο έχουν αρνηθεί οποιαδήποτε παρανομία. Παρότι το βίντεο περιλάμβανε επισήμανση ότι δημιουργήθηκε με AI, αυτή εμφανιζόταν με πολύ μικρά και δυσδιάκριτα γράμματα.
Ο υπουργός Ψηφιακού Μετασχηματισμού της Ισπανίας, Όσκαρ Λόπεθ, δήλωσε στο TVE ότι θεωρεί απαράδεκτη τη δημοσίευση ενός «τεράστιου ψέματος» από επίσημο κομματικό λογαριασμό. Προειδοποίησε επίσης ότι άνθρωποι που δεν είναι εξοικειωμένοι με την τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να εκλάβουν το βίντεο ως πραγματικό.
Νομικές και πολιτικές αντιδράσεις
Η πλειονότητα των εννέα νομικών που συμβουλεύτηκε η El País εκτίμησε ότι η ενέργεια του PP δεν ήταν παράνομη, καθώς υπήρχε ένδειξη χρήσης AI και το βίντεο είχε σατιρικό ύφος. Ο Ινίγο Ναβάρο, πρώην κοσμήτορας της Νομικής Σχολής του Παπικού Πανεπιστημίου Comillas της Μαδρίτης, ανέφερε στην εφημερίδα ότι, με βάση το πλαίσιο, το κοινό αντιλαμβάνεται πως τα πρόσωπα δεν είπαν πραγματικά όσα ακούγονται.
Ο Χουάν Αντόνιο Λασκουραΐν, καθηγητής Ποινικού Δικαίου στο Αυτόνομο Πανεπιστήμιο της Μαδρίτης, διαχώρισε το ζήτημα της νομιμότητας από το αν η χρήση του βίντεο είναι ηθικά και πολιτικά ορθή.
Ο Μπόρχα Σέμπερ του PP απέρριψε τις επικρίσεις. Δήλωσε ότι δεν υπάρχει πρόβλημα εφόσον δεν επιχειρείται να πειστεί το κοινό πως οι χαρακτήρες είναι πραγματικοί και υποστήριξε ότι το βίντεο αναδεικνύει την υποκρισία του Σοσιαλιστικού Κόμματος.
Ο Χοσέ Χαβιέρ Ολίβας, αναπληρωτής καθηγητής στο Εθνικό Πανεπιστήμιο Εξ Αποστάσεως της Ισπανίας, επέκρινε τη χρήση deepfake σε προεκλογική εκστρατεία, λέγοντας ότι αποδίδονται σε ανθρώπους λόγια που δεν έχουν πει. Κατά τον ίδιο, η εκστρατεία διεξάγεται σε ιδιαίτερα φορτισμένο κλίμα, καθώς τα δύο μεγάλα κόμματα επιδιώκουν να κινητοποιήσουν τους ψηφοφόρους αμφισβητώντας την ηθική των αντιπάλων τους.
Οι περισσότερες δημοσκοπήσεις δείχνουν το PP να προηγείται ενόψει των γενικών εκλογών της 29ης Νοεμβρίου, χωρίς να θεωρείται βέβαιο ότι θα μπορέσει να σχηματίσει κυβέρνηση χωρίς τη στήριξη του ακροδεξιού Vox.
Συζήτηση και στις ΗΠΑ
Η χρήση AI σε πολιτικές διαφημίσεις συζητείται και στις ΗΠΑ, ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του 2026. Έκθεση ερευνητικής ομάδας του Wesleyan University στο Κονέκτικατ κατέγραψε περισσότερες από 200 τέτοιες διαφημίσεις, με τη συντριπτική πλειονότητα να συνδέεται με τους Ρεπουμπλικανούς.
Η Έρικα Φράνκλιν Φάουλερ, συνδιευθύντρια του Wesleyan Media Project, δήλωσε ότι η χρήση AI έχει αυξηθεί σε σχέση με τον εκλογικό κύκλο του 2024, όταν οι σχετικές διαφημιστικές δαπάνες που είχαν εντοπιστεί ήταν κάτω από 50.000 δολάρια. Πρόσθεσε ότι σε πολλές από τις τρέχουσες περιπτώσεις δεν υπάρχει σχετική επισήμανση.
