Ο Πολωνός πρωθυπουργός συνέδεσε την αναγνώριση των δικαστών που εξέλεξε το κοινοβούλιο με την εκτόνωση της κρίσης στο Συνταγματικό Δικαστήριο.
Να αναγνωρίσει τους δικαστές που εξέλεξε το κοινοβούλιο και να τους επιτρέψει να αναλάβουν καθήκοντα στο Συνταγματικό Δικαστήριο κάλεσε τον πρόεδρο της Πολωνίας, Κάρολ Ναβρότσκι, ο πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ. Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ, ο Τουσκ υποστήριξε ότι έτσι μπορεί να επιλυθεί η θεσμική κρίση χωρίς συνταγματική αναθεώρηση.
Ο πρωθυπουργός κατηγόρησε τον πρόεδρο ότι επιλέγει τη σύγκρουση και προειδοποίησε πως αυτή μπορεί να έχει υψηλό κόστος για τη χώρα. Πρόσθεσε ότι η κυβέρνησή του δεν σκοπεύει να υποχωρήσει.
Διαφωνία για τη σύνθεση και την ηγεσία του Δικαστηρίου
Η αντιπαράθεση γύρω από το Συνταγματικό Δικαστήριο ανάγεται στο 2015, όταν το κόμμα Νόμος και Δικαιοσύνη (PiS) ανέλαβε την εξουσία. Διορισμοί δικαστών κατά την περίοδο διακυβέρνησής του, από το 2015 έως το 2023, αμφισβητήθηκαν ως προς τη νομιμότητα και την ανεξαρτησία τους, προκαλώντας διαφωνίες με την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ο Τουσκ επέστρεψε στην πρωθυπουργία το 2023 με δέσμευση να αποκαταστήσει τη λειτουργία του θεσμού. Οι προσπάθειες της κυβέρνησης έχουν συναντήσει την άρνηση του Ναβρότσκι να επικυρώσει τους νέους διορισμούς που εγκρίθηκαν από το κοινοβούλιο. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κάλεσε επίσης τον πρόεδρο να τους επικυρώσει.
Η κρίση κλιμακώθηκε την Παρασκευή, όταν αστυνομικές δυνάμεις αντιμετώπισης ταραχών αναπτύχθηκαν στον χώρο του Δικαστηρίου για να εμποδίσουν την πρόσβαση. Την ίδια ώρα, ο υπουργός Δικαιοσύνης, που ασκεί και καθήκοντα γενικού εισαγγελέα, ζήτησε να αρθεί η ασυλία του Μπόγκνταν Σβιεντσκόφσκι, προέδρου του Δικαστηρίου που είχε διοριστεί από το PiS.
Η Άννα Κόρβιν-Πιοτρόφσκα, δικαστής που διορίστηκε πρόσφατα από την κοινοβουλευτική πλειοψηφία, ανακοίνωσε ότι αναλαμβάνει προσωρινά την προεδρία και ότι αναστέλλονται προσωρινά τα καθήκοντα του Σβιεντσκόφσκι. Η ίδια συγκάλεσε γενική συνέλευση για το απόγευμα της Τρίτης, ενώ η ανάληψη της προσωρινής προεδρίας αμφισβητείται από τον Σβιεντσκόφσκι, την αντιπολίτευση και τον Ναβρότσκι.
Ο πρόεδρος επέστρεψε εσπευσμένα στην Πολωνία ενώ ταξίδευε προς τη Σενεγάλη και επισκέφθηκε το ίδιο βράδυ το Δικαστήριο, όπου εισήλθε παρά τις αντιρρήσεις ορισμένων δικαστών. Έξω από το κτίριο είχαν συγκεντρωθεί εθνικιστές διαδηλωτές, οι οποίοι τον επευφήμησαν. Το Σάββατο ο Ναβρότσκι κάλεσε τις μεγαλύτερες πολιτικές δυνάμεις σε διαβουλεύσεις, χωρίς να σημειωθεί ουσιαστική πρόοδος.
Η διαφωνία παραμένει ανοιχτή, τόσο για τη νομιμότητα των διορισμών όσο και για το ποιος έχει την ηγεσία του Συνταγματικού Δικαστηρίου.
