Για δεύτερη συνεχόμενη ημέρα, οι φοιτητές στην Αλβανία βγήκαν στους δρόμους των Τιράνων, διεκδικώντας καλύτερη δημόσια εκπαίδευση, χαμηλότερο κόστος σπουδών, αξιοπρεπείς φοιτητικές εστίες και προοπτική εργασίας μετά το πτυχίο.
Οι κινητοποιήσεις, που ξεκίνησαν με αιτήματα για την παιδεία και τις κοινωνικές συνθήκες, πήραν γρήγορα ευρύτερο αντικυβερνητικό χαρακτήρα, καθώς χιλιάδες νέοι συγκρούστηκαν με την αστυνομία έξω από το υπουργείο Παιδείας και σε κεντρικά σημεία της πρωτεύουσας.
Η απάντηση των αρχών ήταν καταστολή. Η αστυνομία χρησιμοποίησε δακρυγόνα και αντλίες νερού εναντίον των διαδηλωτών, ενώ διεθνή μέσα κατέγραψαν συλλήψεις, τραυματισμούς και γενικευμένες συγκρούσεις. Το Reuters μετέδωσε ότι δεκάδες χιλιάδες φοιτητές και νέοι πλημμύρισαν τους δρόμους των Τιράνων, ενώ πυρκαγιές ξέσπασαν σε κυβερνητικό κτίριο και σε τραπεζικά υποκαταστήματα κατά τη διάρκεια της κλιμάκωσης.
Πίσω από τις εικόνες έντασης βρίσκεται μια κοινωνική πραγματικότητα που δεν μπορεί να κρυφτεί. Οι φοιτητές μιλούν για υψηλό κόστος σπουδών, κακές συνθήκες στα πανεπιστήμια, ελλιπή στήριξη και αβέβαιο μέλλον. Το Citizens.al κατέγραψε δηλώσεις φοιτητών που περιγράφουν τις εστίες ως «σκανδαλώδεις» και καταγγέλλουν ότι οι δημόσιες δομές εκπαίδευσης δεν μπορούν να εγγυηθούν ένα αξιοπρεπές μέλλον για τη νεολαία.
Οι κινητοποιήσεις δεν περιορίστηκαν σε μια μεμονωμένη συγκέντρωση. Φοιτητές από διαφορετικά πανεπιστήμια μποϊκόταραν τα μαθήματα και συγκεντρώθηκαν έξω από το υπουργείο Παιδείας, ενώ το κρατικό RTSH μετέδωσε ότι κινητοποιήσεις έγιναν για δεύτερη συνεχόμενη ημέρα, με συμμετοχή φοιτητών από πανεπιστημιακές σχολές στα Τίρανα και σε άλλες πόλεις.
Η κυβέρνηση επιχειρεί να εμφανίσει τη φοιτητική οργή κυρίως ως πρόβλημα δημόσιας τάξης. Αυτή η στάση μεταφέρει τη συζήτηση μακριά από την ουσία. Η νεολαία της Αλβανίας δεν βγήκε στους δρόμους επειδή «παρασύρθηκε». Βγήκε επειδή βλέπει το μέλλον της να στενεύει. Βγήκε επειδή η εκπαίδευση γίνεται όλο και πιο ακριβή, οι συνθήκες σπουδών παραμένουν προβληματικές και η ανεργία ή η μετανάστευση παρουσιάζονται ως σχεδόν μονόδρομος μετά το πτυχίο.
Οι φοιτητικές διαδηλώσεις στην Αλβανία συνδέονται με ένα ευρύτερο κύμα νεολαιίστικων κινητοποιήσεων στην Ευρώπη. Από τη Γαλλία μέχρι τα Βαλκάνια, μαθητές και φοιτητές αντιδρούν στην υποβάθμιση της δημόσιας εκπαίδευσης, στην ακρίβεια, στην ανεργία, στην έλλειψη στέγης και στην αίσθηση ότι μια ολόκληρη γενιά καλείται να ζήσει με λιγότερα δικαιώματα και περισσότερη ανασφάλεια.
Η βία της αστυνομίας δεν απαντά σε κανένα από αυτά τα αιτήματα. Τα δακρυγόνα δεν λύνουν το πρόβλημα των εστιών. Οι αντλίες νερού δεν μειώνουν το κόστος σπουδών. Οι συλλήψεις δεν δημιουργούν δουλειές για τους νέους. Η καταστολή απλώς αποκαλύπτει τον φόβο κάθε κυβέρνησης όταν η νεολαία βγαίνει οργανωμένα στον δρόμο και απαιτεί να ακουστεί.
Οι φοιτητές της Αλβανίας έχουν δίκιο να διεκδικούν δημόσια εκπαίδευση, αξιοπρεπείς συνθήκες σπουδών και μέλλον χωρίς φτώχεια, διαφθορά και μετανάστευση από ανάγκη. Έχουν δίκιο να αρνούνται μια ζωή όπου το πανεπιστήμιο γίνεται βάρος για τις οικογένειες και το πτυχίο δεν εγγυάται καμία προοπτική.
Η αλληλεγγύη στους φοιτητές της Αλβανίας είναι αυτονόητη. Γιατί το αίτημά τους δεν αφορά μόνο τα Τίρανα. Αφορά κάθε κοινωνία όπου η νεολαία βλέπει την παιδεία να υποβαθμίζεται, τα δικαιώματα να περιορίζονται και το μέλλον να γίνεται υπόθεση λίγων.
Οι νέοι της Αλβανίας δεν ζητούν προνόμια. Ζητούν ζωή με αξιοπρέπεια. Και αυτή η φωνή δεν θα πνιγεί ούτε στα δακρυγόνα ούτε στη σιωπή.
