«Το πλαίσιο στήριξης το οποίο εξήγγειλα είναι αυστηρά κοστολογημένο και κινείται μέχρι του τελευταίου ευρώ εντός των πλαισίων των δημοσιονομικών στόχων, όπως αυτοί έχουν καθοριστεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση». Τάδε έφη Κυριάκος Μητσοτάκης στη συνέντευξη Τύπου στη ΔΕΘ. Και συμπληρώνει: «Πλέον το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο προβλέπει οροφές δαπανών, άρα πολύ συγκεκριμένους στόχους σχετικά με την αύξηση των δαπανών που κάθε ευρωπαϊκή χώρα μπορεί να υλοποιεί από έτος σε έτος. Κι έχω πει πολλές φορές ότι για εμένα η διατήρηση της δημοσιονομικής σταθερότητας είναι στόχος μη διαπραγματεύσιμος».
Γιάννης Ελαφρός
Αποδεχόμενα τα κόμματα της ευρω-συναίνεσης τους κανόνες του Συμφώνου Σταθερότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποδέχονται το ασφυκτικό πλαίσιο και κινούνται εντός του, γι΄ αυτό μοιάζουν τα «προγράμματά» τους τόσο πολύ. Τα κόμματα γίνονται λογιστές που μοιράζουν συγκεκριμένα «υπερπλεονάσματα» με διαφορετικούς κωδικούς, αντί να έχουν μια πολιτική και κοινωνική λογική ανακατανομής πλούτου, κοινωνικής δικαιοσύνης και πολύ περισσότερο ανατροπής.
Κοστολόγηση, το νέο trend για τα προγράμματα
Ο Αλέξης Τσίπρας, από την πλευρά του, υποστήριξε ότι το σχέδιο που παρουσίασε είναι πλήρως κοστολογημένο και ανακοίνωσε την πρόθεσή του μάλιστα να το καταθέσει στο Εθνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο, για να γίνει ο υπολογισμός του. «Όλα είναι κοστολογημένα και τεκμηριωμένα», ανέφερε και ο Νίκος Ανδρουλάκης, παρουσιάζοντας το πρόγραμμα ως ένα «ολιστικό σχέδιο» για τη δημιουργία μιας πιο σταθερής και ανταγωνιστικής ελληνικής οικονομίας. Η Ρένα Δούρου χαρακτήρισε το πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ πλήρες και κοστολογημένο, χωρίς υπέρβαση των ευρωπαϊκών ορίων καθαρών δαπανών.
Σε παλιότερες εποχές τα προγράμματα των κομμάτων έφεραν επίθετα όπως «δίκαια», «ελπιδοφόρα», «αναπτυξιακά», ως απαραίτητη προϋπόθεση για να «περάσουν» στον λαό. Τώρα, επιχειρείται το βασικό επίθετο να είναι το «κοστολογημένο»! Πρόκειται για μια ιδεολογική επίθεση της αστικής πολιτικής, μετά τη μνημονιακή αντιδραστική τομή, που θέλει να πείσει πως οι «σπατάλες» φταίνε για τις κρίσεις και πως τα πολιτικά προγράμματα πρέπει να πετσοκόβονται σύμφωνα με τον αντιλαϊκό Προκρούστη της ΕΕ. Μάλιστα, επιχειρείται ο κανόνας αυτός να περάσει και στο Σύνταγμα, άρα να θεωρείται συνταγματική επιταγή!
Δημοσιονομικό σφαγείο made in EU
Ματωμένα υπερπλεονάσματα – κόφτης δαπανών
Ήταν πέρυσι, τέλη Αυγούστου. Μια γυναίκα πέθανε στην Αίγινα γιατί δεν υπήρχε οδηγός για το ασθενοφόρο! Ο Παύλος Μαρινάκης απαντώντας γιατί από τις έξι θέσεις οδηγών ασθενοφόρων στην Αίγινα ήταν καλυμμένες μόνο οι τρεις, σημείωσε: «Η κυβέρνηση έχει έναν περιορισμό: Μία πρόσληψη ανά μία αποχώρηση. Με εξαίρεση την Πολιτική Προστασία και τους Εποχικούς Πυροσβέστες, υπάρχει λόγω αυτού του κανόνα απόσταση των οργανικών θέσεων από εκείνες που υπηρετούν κανονικά. Αν θεωρείτε εσείς ότι αυτό δεν πρέπει να το σεβόμαστε, προσπερνώντας το γεγονός ότι υπάρχει ένα μεγάλο δημοσιονομικό κόστος το οποίο δεν μπορούμε να καλύψουμε, τότε να το πείτε»! Να μια πρώτη γεύση για το τι σημαίνει «κοστολογημένο». Και βεβαίως, η κυβέρνηση Μητσοτάκη είναι συνεπής στην… κοστολόγηση. Αποτέλεσμα: Και φέτος στις 13 Σεπτεμβρίου μια γυναίκα πέθανε αβοήθητη στην Αίγινα, καθώς άργησε πολύ το ασθενοφόρο…
Τι σημαίνει όμως συμμόρφωση στη δημοσιονομική σταθερότητα; Ποιοι είναι οι στόχοι της ΕΕ και τι σημαίνουν για την Ελλάδα;
Μετά το «χαλάρωμα» των κανόνων την περίοδο της πανδημίας οι Βρυξέλες επανήλθαν σε αυστηρά όρια στις δημοσιονομικές δαπάνες, με στόχο το δημόσιο χρέος να μην ξεπερνά το 60% του ΑΕΠ (εάν είναι μεγαλύτερο να υπάρχουν μεγάλες πληρωμές για τη μείωσή του), το έλλειμμα του προϋπολογισμού να μην ξεπερνά το 3%, να υπάρχουν μεγάλα πλεονάσματα (αυτά που τα χρόνια των μνημονίων είχαν χαρακτηριστεί «ματωμένα») και κόφτης στην αύξηση των κρατικών δαπανών που ορίζεται σε ετήσια βάση ως συγκεκριμένο ποσοστό, στα επίπεδα του 3%. Το σύνολο των ρυθμίσεων αυτών οδηγούν σε ένα ασφυκτικό πλαίσιο περιορισμού των δημόσιων δαπανών, που το 2002 (όταν ήταν ακόμα πολύ πιο χαλαροί) είχαν χαρακτηριστεί ως «ζουρλομανδύας» από τον Ρομάνο Πρόντι, πρώην επικεφαλής της Κομισιόν και πρωθυπουργό της Ιταλίας.
Ήδη αυτή την περίοδο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ξεκινήσει διαδικασία κυρώσεων λόγω «υπερβολικού ελλείμματος» (μακρόσυρτη είναι αλήθεια) κατά των εξής κρατών-μελών της ΕΕ: Αυστρία, Βέλγιο, Βουλγαρία, Φινλανδία, Γαλλία, Ιταλία, Ουγγαρία, Πολωνία, Σλοβακία, Ρουμανία. Δεν θα είμασταν και μόνοι μας, εάν γινόταν κάποια υπέρβαση…
Τι σημαίνουν όμως για την Ελλάδα οι κανόνες της ΕΕ; Τον Δεκέμβριο του 2024 καταρτίστηκε από την κυβέρνηση της ΝΔ και συμφωνήθηκε με την ΕΕ το Μεσοπρόθεσμο Δημοσιονομικό – Διαρθρωτικό Σχέδιο (ΜΔΔΣ), υλοποίησης του Συμφώνου Σταθερότητας από τη χώρα μας. Τι περιλαμβάνει αυτό το Σχέδιο;
Πρώτο, όσον αφορά τον βραχνά του δυσβάσταχτου για τον λαό και χιλιοπληρωμένου χρέους: Το 2009 το δημόσιο χρέος («χρέος γενικής κυβέρνησης») ήταν 301 δισ. ευρώ και αντιστοιχούσε στο 128% του ΑΕΠ της χώρας, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του Οργανισμού Διαχείρισης Δημόσιου Χρέους. Το 2026, μετά από τρία μνημόνια, τρομερή λεηλασία των εργαζομένων και του λαού, 16-17 χρόνια «προσαρμογής» με κυβερνήσεις όλων των συνδυασμών (ΝΔ, ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ-Τσίπρας, ακροδεξιά κ.α.) και αφού «έχουμε βγει από τα μνημόνια», το χρέος είναι στα 357,5 δισ. και στο 136%! Δηλαδή έχει αυξηθεί και σε απόλυτο αριθμό και σε ποσοστό του ΑΕΠ. Μάλιστα, η μείωση που καταγράφεται τα τελευταία χρόνια ως ποσοστό του ΑΕΠ οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στον αυξημένο πληθωρισμό, που ανεβάζει τεχνητά το ύψος του ΑΕΠ, σε χρηματική αποτίμηση και όχι πραγματική αξία. Δυστυχώς, ο πολιτικός στόχος του κινήματος για διαγραφή του χρέους, που αναδείχθηκε την περίοδο των μνημονίων, έχει βγει από το προσκήνιο, και φυσικά αντιμετωπίζεται εχθρικά από τα αστικά κόμματα.
Η κυβέρνηση Μητσοτάκη επιδίδεται σε πρόωρες αποπληρωμές χρέους (φέτος 13 δισ. ευρώ!), επιπλέον των δαπανών εξυπηρέτησης (τόκοι κ.α.), με σκοπό να φτάσει τα επόμενα χρόνια σε ένα επίπεδο χρέους προς ΑΕΠ κάτω από αυτό της Ιταλίας, ώστε να μην είναι η Ελλάδα η πιο χρεωμένη χώρα της ευρωζώνης. Λέει πως σκοπός της είναι να μπορεί να… δανείζεται φθηνότερα (και οι επιχειρήσεις), αφαιρώντας όμως πολλά δισ. κοινωνικού πλούτου από τις σημερινές δυνατότητες για την κάλυψη κοινωνικών αναγκών, όπως για παράδειγμα οι δαπάνες σε 130 και 14ο μισθό και σύνταξη. Ας σημειωθεί πως ο τομεάρχης Οικονομικών της ΕΛΑΣ του Α. Τσίπρα, Φραγκίσκος Κουτεντάκης, χαρακτήρισε την πρόωρη αποπληρωμή «εύλογη διαδικασία»!
Σύμφωνα με το Μεσοπρόθεσμο Σχέδιο τα επόμενα χρόνια θα υπάρχουν υψηλές πληρωμές για το χρέος: το 2027 12 δισ., το 2028 15,7 δισ., το 2029 10,7 δισ. και το 2030 11,02 δισ. χωρίς να περιλαμβάνονται τυχόν πρόωρες αποπληρωμές.
Δεύτερο, το Μεσοπρόθεσμο προβλέπει αυξημένους στόχους για πρωτογενές πλεόνασμα και πιο συγκεκριμένα 2,4% ανά έτος μέχρι και το 2028. Η κυβέρνηση της ΝΔ όμως δεν εξαντλείται σε αυτό. Αξιοποιώντας τους υπερμεγέθεις έμμεσους φόρους, τον πληθωρισμό, το ΦΠΑ και τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης, επιδίδεται σε ένα πρωτοφανές φορολογικό άρμεγμα, που δίνει το λεγόμενο υπέρ-πλεόνασμα! Σύμφωνα με ανακοίνωση του υπουργείου Οικονομικών, το πρωτογενές πλεόνασμα για την περίοδο Ιανουαρίου – Αυγούστου 2026 έφτασε τα 6,5 δισ. ευρώ, καταγράφοντας υπέρβαση κατά 1,511 δισ. ευρώ έναντι του αρχικού στόχου (4,989 δισ. ευρώ). Υπέρβαση 1,5 δισ. μέσα σε οκτώ μήνες. Ο Κ. Μητσοτάκης «έταξε» στην ΔΕΘ 2,2 δισ. σε βάθος τετραετίας! Αυτή είναι η πολιτική της κυβέρνησης: Ο λαός και η νεολαία και ειδικά τα πιο φτωχά στρώματα να βασανίζονται στο σούπερ μάρκετ και στο βενζινάδικο από τις πανάκριβες τιμές (λόγω καπιταλιστικής και κρατικής ληστείας) και μετά να έρχεται η κυβέρνηση και να μοιράζει… αντίδωρο.
Τρίτο, το νέο δημοσιονομικό πλαίσιο της ΕΕ προβλέπει ένα ανώτατο όριο αύξησης των δαπανών. Όπως γράφεται: «Με το Μεσοπρόθεσμο ορίζεται όριο δαπανών: ο δείκτης δαπανών δεν θα πρέπει να αυξάνεται ταχύτερα από έναν συγκεκριμένο ρυθμό μεταβολής ο οποίος θα προσδιορίζεται μέσω της ανάλυσης βιωσιμότητας του χρέους». Το συμφωνημένο όριο αύξησης για την Ελλάδα είναι για το 2026 3,6%, για το 2027 3,1% και για το 2028 3%.
Σε μια φάση επιδείνωσης και φτωχοποίησης, καθώς και επικίνδυνων κλυδωνισμών στη διεθνή οικονομία, οι κυβερνήσεις έχουν δεμένα τα χέρια από την ΕΕ και τον δημοσιονομικό ζουρλομανδύα της
Αυτό σημαίνει πως σε μια περίοδο αύξησης των τιμών και των κοινωνικών αναγκών, όχι μόνο δεν θα μπορούν να βελτιωθούν ουσιαστικά τα πράγματα στον δημόσιο τομέα και τις κοινωνικές υπηρεσίες, αλλά καθώς τελειώνει και το Ταμείο Ανάκαμψης και μπαίνουμε σε μια φάση επιδείνωσης των κοινωνικών συνθηκών και φτωχοποίησης, καθώς και επικίνδυνων κλυδωνισμών στη διεθνή οικονομία, οι κυβερνήσεις θα έχουν δεμένα τα χέρια από την ΕΕ και τον δημοσιονομικό ζουρλομανδύα της… Βεβαίως δεν απαλλάσσονται από τις ευθύνες τους, καθώς τα κόμματα που τις συγκροτούν έχουν αποφασίσει να είναι υποτελή στο σφαγείο της ΕΕ. Χρέος του εργατικού κινήματος και της μαχόμενης αντικαπιταλιστικής Αριστεράς είναι να σπάσουν αυτή τη συναίνεση.
Η Αγία Τριάδα των συστημικών
Ευρω-κρατία, κερδοφορία πάνω απ΄ όλα, ΝΑΤΟ και εξοπλισμοί
Αποδεχόμενα τα κόμματα της ευρω-συναίνεσης τους κανόνες του Συμφώνου Σταθερότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποδέχονται στην ουσία το δημοσιονομικό σφαγείο. Αποδέχονται το ασφυκτικό πλαίσιο και κινούνται εντός του, γι΄ αυτό μοιάζουν τα «προγράμματά» τους τόσο πολύ. Τα κόμματα γίνονται λογιστές που μοιράζουν συγκεκριμένα «υπερπλεονάσματα» με διαφορετικούς κωδικούς, αντί να έχουν μια πολιτική και κοινωνική λογική ανακατανομής πλούτου, κοινωνικής δικαιοσύνης και πολύ περισσότερο ανατροπής.
Κι όμως οι σωτήρες μας, δηλαδή καταρχάς οι Μητσοτάκης, Τσίπρας, Ανδρουλάκης και λοιπές… δημοκρατικές δυνάμεις δεν συναινούν μόνο στην τήρηση των δημοσιονομικών όρων της ΕΕ, αλλά και σε δύο ακόμα κρίσιμους πυλώνες: Στην προτεραιότητα της κερδοφορίας των καπιταλιστικών επιχειρήσεων και στα εξωφρενικά εξοπλιστικά προγράμματα. Έτσι, ευρω-φυλακή, υποταγή στα κέρδη και στην αγορά, και ΝΑΤΟκρατία και πολεμική προετοιμασία για την ολιγαρχία, γίνονται η νέα Αγία Τριάδα, η νέα τρόικα της συστημικής πολιτικής.
Η προτεραιότητα της κερδοφορίας, η ασυδοσία των επενδυτών και της αγοράς και η λογική εάν αναπτυχθούν τα κέρδη θα πέσει κανά ξεροκόμματο και στους εργαζόμενους είναι η βασική λογική της κυβέρνησης της ΝΔ, αλλά και ο πυρήνας της προσέγγισης όλων των αστικών κομμάτων. «Παράγουμε περισσότερα, μοιράζουμε δικαιότερα, ζούμε καλύτερα» ήταν το βασικό σύνθημα της παρουσίας Τσίπρα στην ΔΕΘ. Πρώτα παράγουμε περισσότερα (άρα ανάπτυξη και κέρδη για τις ιδιωτικές επιχειρήσεις, αφού αυτός είναι και για την ΕΛΑΣ ο μοχλός της οικονομίας) και μετά μοιράζουμε δικαιότερα. Ούτε καν δίκαια, μην μάς πάρουν για τίποτα αριστερούς…
Οι εξοπλιστικές δαπάνες έχουν εξαιρεθεί από τους περιορισμούς της ΕΕ (όχι αυτές για Υγεία, πρόνοια, εκπαίδευση κλπ.) Εκεί μπορούν τα κράτη να σπαταλούν ελεύθερα, σε μηχανές θανάτου. Ειδικά στην Ελλάδα οι στρατιωτικές δαπάνες ξεπερνούν τα εφτά δισ. το έτος, ενώ μόνο για την Ασπίδα του Αχιλλέα θα δώσουμε στο Ισραήλ πάνω από 3,1 δισ., χωρίς τα πυρομαχικά…
Κόστη, κέρδη και ζημιές ή ανθρώπινες ζωές;
Με βάση την κυρίαρχη λογική η σταθερότητα δεν επιτρέπει ανατροπές και κτύπημα των κερδών, ούτε υπερβάσεις από τα στενά όρια του ευρω-συμφώνου. Αποτέλεσμα, η επαναφορά του 13ου και 14ου μισθού και σύνταξη (που έχει πληρωθεί από τους συνταξιούχους) θεωρείται «τρέλα» (Γ. Στουρνάρας). Κάποιοι ψελλίζουν κάτι για την 13η σύνταξη, η 14η έχει ήδη θαφτεί. Αλλά πάντα «σταδιακά», που τη μετατρέπει σε επίδομα. Το ΠΑΣΟΚ για παράδειγμα υπόσχεται 13η σύνταξη σε δύο δόσεις, τον πρώτο και τον τρίτο χρόνο διακυβέρνησης. Τον πρώτο χρόνο υπόσχεται πως θα διπλασιάσει το επίδομα των 300 ευρώ της ΝΔ. Για πλήρη σύνταξη, ακόμα και με το «γαλαντόμο» αλλά κοστολογημένο ΠΑΣΟΚ, πρέπει να περιμένουν οι συνταξιούχοι το 2029 και βάλε…
Στο πλαίσιο της κυρίαρχης πολιτικής και ο βασικός μισθός δεν μπορεί να υπερβεί τα 1.000 ευρώ μικτά τον επόμενο χρόνο, κι ας είναι πασιφανές πως δεν επαρκεί για κάλυψη των πιο στοιχειωδών αναγκών. «Δεν αντέχει η οικονομία», δηλαδή δεν θέλουμε να πάρουμε από τα κέρδη των επιχειρήσεων… Κι όμως, ο μέσος ετήσιος μισθός είναι κάτω από το επίπεδο του 2009 κατά 12% σε απόλυτους αριθμούς και 31% σε όρους αγοραστικής δύναμης. Εδώ δεν υπάρχει κοστολόγηση…
Υπάρχουν και άλλα μεγέθη που δεν «κοστολογούνται». Το ένα δισ. κέρδη των δύο διυλιστηρίων, τα 2,5 δισ. κέρδη των τραπεζών το πρώτο εξάμηνο του 2026 (με την τεράστια ψαλίδα στα επιτόκια καταθέσεων-χορηγήσεων), τα κέρδη των εφοπλιστών που δεν φορολογούνται, τα κέρδη συνολικά του κεφαλαίου, που έχουν απογειωθεί όσο συρρικνώνονται οι μισθοί. Αλλά είπαμε, αυτά δεν αγγίζονται γιατί ανήκουν στην Αγία Τριάδα του συστήματος…
