Στις ΗΠΑ δεν είναι καινούργιο φαινόμενο οι προφήτες που ευαγγελίζονται τα πιο κουφά σενάρια για το μέλλον. Αλλά αν κάποτε θεωρούνταν αθώοι φαντασιόπληκτοι που έτερπαν αυτούς που αναζητούσαν το αλλόκοτο, το απίθανο, το εξωπραγματικό και το εξωγήινο συμπληρωματικά ή στο περιθώριο των μυθιστορημάτων επιστημονικής φαντασίας, τα τελευταία χρόνια οι προφήτες της ψηφιακής εποχής είναι αποκυήματα της καλπάζουσας παρακμής του δυτικού κοσμοσυστήματος. Και ενώ κι αυτό δεν θα ήταν κάτι που θα ξέφευγε από τη φαντασιοπληξία, διαφέρει πολύ ουσιαστικά επειδή βρήκε ώριμο έδαφος να ριζώσει και να καρπίσει όχι πια ως φαντασιοπληξία, συνομωσιολογία ή προφητεία εκ του προχείρου, αλλά ως αντίληψη, μέσο και εργαλείο για την αξιοποίηση της παρακμής προς όφελος της ελίτ που όχι μόνο κερδίζει πολλά λεφτά από τη σύγχρονη τεχνολογία, αλλά προσβλέπει και στην ολιστική επιβολή της κυριαρχίας της στον κόσμο!
Ανάμεσα στους προφήτες αυτής της τελευταίας κατηγορίας ξεχωρίζουν τρεις που οι κοσμοσυλλήψεις τους βρήκαν σοβαρή απήχηση γιατί επιλέχτηκαν από διακεκριμένα άτομα της ψηφιακής ελίτ που με την ισχύ που διαθέτουν βάλθηκαν να τις εφαρμόσουν στον πραγματικό κόσμο. Τα βιβλία τους είναι τα ευαγγέλια των ολιγαρχών που ονειρεύονται ψηφιακά… φέουδα:
The Sovereign Individual των James Dale Davidson και Lord William Rees-Mogg (1997)
The Network State του Balaji Srinivasan (1997)
Patchwork: A Political System for the 21st Century του Mencius Moldbug (2008)
Από τη στιγμή που αυτές οι προφητείες υποστηρίχτηκαν, βγήκαν από το φιαλίδιο και εργαλειοποιήθηκαν έγιναν επικίνδυνες, χωρίς ίχνος αθωότητας. Κι αυτή η επικινδυνότητα δεν χρειάστηκε αποδεικτική διαδικασία καθώς οι θιασώτες των προφητειών θεωρητικώς και εμπράκτως τις υποστηρίζουν φανερά και μεθοδεύουν την υλοποίηση τους με πολύ συγκεκριμένα σχέδια και μέτρα που είναι σε εξέλιξη.
Πόλεμος στη δημοκρατία
Στην αντίπερα όχθη, με το βιβλίο του The Nerd Reich – Silicon Valley Fascism and the War on Democracy, που κυκλοφόρησε στις ΗΠΑ και τη Βρετανία τον Αύγουστο του 2026, ο δημοσιογράφος Gil Duran συνοψίζει και σχολιάζει εξαντλητικά όλο αυτό το μόρφωμα -προέλευση, υπόβαθρο, ιδέες, πρόσωπα, πρακτικές και προβλέψεις- επισημαίνοντας την επίθεση που δεν είναι απλά σε επίπεδο θεωρίας, αλλά διαβρώνει συστηματικά το ήδη ευάλωτο και προβληματικό αμερικάνικο πολιτικό, οικονομικό, κοινωνικό και πολιτιστικό οικοσύστημα, με προεκτάσεις και έξω από τις ΗΠΑ.
Γι’ αυτό, στην πρώτη σελίδα του βιβλίου, ο συγγραφέας παραθέτει ένα μικρό απόσπασμα που συνοψίζει δια του Peter Thiel τις αντιλήψεις αυτού του κινήματος ιδεών και δράσης που επιδιώκει την κατάργηση των κρατών εθνών και των πολιτικών τους συστημάτων και την αντικατάστασή τους με συστήματα που οργανώνονται και διοικούνται ψηφιακά υπό την κυριαρχία των μελών της ελίτ που ελέγχουν τις νέες τεχνολογίες και μέσω αυτών τον πλούτο, φιλοδοξώντας να ελέγξουν απόλυτα και τις κοινωνίες και τους θεσμούς που ισχυρίζονται ότι τους εμποδίζουν να ηγεμονεύσουν υπεράνω νόμων και αρχών.
Το αρχικό όραμα της ίδρυσής μας ήταν ότι θα χρησιμοποιούσαμε την τεχνολογία για να αλλάξουμε ολόκληρο τον κόσμο και ουσιαστικά να ανατρέψουμε το νομισματικό σύστημα του κόσμου… η βασική ιδέα ήταν ότι δεν θα μπορούσαμε ποτέ να κερδίσουμε εκλογές με βάση συγκεκριμένα ζητήματα, επειδή αποτελούσαμε μια τόσο μικρή μειοψηφία… Αλλά ίσως θα μπορούσε κανείς πράγματι να αλλάξει μονομερώς τον κόσμο — χωρίς να χρειάζεται να πείθει συνεχώς τους ανθρώπους, να τους ικετεύει και να τους παρακαλεί, όταν αυτοί δεν πρόκειται ποτέ να συμφωνήσουν μαζί σου — μέσω τεχνολογικών μέσων… η τεχνολογία είναι αυτή η απίστευτη εναλλακτική λύση έναντι της πολιτικής. (Peter Thiel, 2010)
Για όσους δεν το έχουν υπόψη τους, ο Peter Thiel είναι ο συνιδρυτής του PayPal και της εταιρίας Palantir και μεγαλομέτοχος του Facebook. Ιδίως με την Palantir, ο Thiel απέκτησε μεγάλη δύναμη και επιρροή καθώς συνδέθηκε πάρα πολύ με το βαθύ κράτος των ΗΠΑ, τις μυστικές υπηρεσίες, το στρατό, τη διοίκηση κ.λπ., το οποίο εξόπλισε με τα πιο εξελιγμένα συστήματα παρακολούθησης των πολιτών που φτάνουν μέχρι τον δια της ψηφιακής τεχνολογίας διαχωρισμό τους σε επιθυμητούς και ανεπιθύμητους, ακόμα και στη φυσική εξόντωση των τελευταίων.
Από τις πιο αποκρουστικές εφαρμογές αυτών των τεχνολογιών είναι τα προγράμματα της Palantir που χρησιμοποιούνται από τον ισραηλινό στρατό για να επιλέγουν και να κατευθύνουν αλγοριθμικά τις δολοφονίες των Παλαιστινίων στη Γάζα και τη Δυτική Όχθη!
Οι προφήτες
Οι τρεις γκουρού συγγραφείς ταυτίζονται στο σκοπό, αλλά διαφέρουν σε κάποια σημεία ως προς τους τρόπους επίτευξής του και ως προς την ακριβή συγκρότηση του μοντέλου που θα αντικαταστήσει τα εθνικά κράτη και τα πολιτικά τους συστήματα, δεξιά, κεντρώα και αριστερά.
Οι James Dale Davidson και Lord William Rees-Mogg διατύπωσαν τη θέση ότι η κοινωνία της πληροφορίας θα απαξιώσει το έθνος-κράτος και θα μετατρέψει την κυριαρχία σε εμπορευματοποιημένο προϊόν. Έτσι, με ακραίο κατακερματισμό, θα δημιουργηθούν πάρα πολλές, χιλιάδες εστίες εξουσίας. Γι’ αυτό, προβλέπουν την απεθνικοποίηση του ατόμου που από πολίτης με δικαιώματα μετατρέπεται σε πελάτη τον οποίο θα τον προστατεύει η νέα κρατική οντότητα ως επιχείρηση που ανταμείβεται για τις υπηρεσίες της.
Ο Balaji Srinivasan επικροτεί τη θεωρία του κατακερματισμού επισημαίνοντας ότι η τεχνολογία ωθεί από τη συγκεντροποίηση στην αποκέντρωση, από το σημερινό κράτος σε σκόρπια γεωγραφικά εδάφη που συνδέονται ψηφιακά. Κράτη που δεν έχουν υπηκόους, αλλά συνδρομητές που ενσωματώνονται άνευ όρων, αλλά μπορούν και να αποχωρήσουν στη βάση ενός ψηφιακού συμβολαίου σε αναζήτηση άλλης αντίστοιχης οντότητας.
Ο Mencius Moldbug ορίζει ότι το κράτος θα είναι μια ανώνυμη εταιρία η οποία θα διεκδικεί από τα αντίστοιχα ανταγωνιστικά κράτη στην παγκόσμια αγορά κατοίκους-πελάτες με βάση τις υπηρεσίες και την ασφάλεια που τους προσφέρει χωρίς, όμως, αυτοί να έχουν κανένα δικαίωμα λόγου, ούτε ψήφο ούτε άλλου είδους δημοκρατικού τύπου συμμετοχή. Κι αυτός προτείνει να διασπαστεί όλη η γήινη επικράτεια σε εκατοντάδες χιλιάδες μικροχώρες! Και προφανώς γι’ αυτό αποκαλεί «patchwork», που σημαίνει κουρελού, το προτεινόμενο από τον ίδιο «πολιτικό σύστημα για τον 21ο αιώνα»! Ο Moldbug διευκρινίζει ότι το σύστημα αυτό θα γίνει πραγματικότητα χάρη στην τεχνολογία κρυπτογράφησης με βάση την οποία οι μέτοχοι της εταιρίας-κράτους θα ασκούν τον απόλυτο έλεγχο.
Και ο Srinivasan, πριν από τον Moldbug, στην κρυπτογραφία αναφέρεται ως τον σκελετό του «διαδικτυακού κράτους» που έρχεται σαν φυσική κατάληξη θεωρώντας ότι τα κρυπτονομίσματα θέτουν όρια στην κρατική αυθαιρεσία και η «κρυπτογραφική αλήθεια» επικρατεί στην πολιτική ισχύος που έχουν και ασκούν τα κράτη. Σχεδόν στο ίδιο μήκος κύματος για το ψηφιακό χρήμα κινούνται και οι James Dale Davidson και Lord William Rees-Mogg.
Βέβαια, οι προφήτες πιστεύουν ότι τα παραδοσιακά κράτη που βρίσκονται σε φάση αποδρομής θα αντιδράσουν με βίαιους τρόπους για να αποτρέψουν την εξαφάνιση και αντικατάστασή τους, π.χ. με δυσβάστακτους «φόρους εξόδου», λογοκρισία, σαμποτάζ, δημεύσεις περιουσιακών στοιχείων, ακόμα και περιορισμούς και φυλακίσεις ανθρώπων. Όπως θα αντιδράσουν και πολίτες που δεν θέλουν ή δεν μπορούν να ευθυγραμμιστούν με την ψηφιακή τεχνολογία. Και πόλεμοι ενδέχεται να προκύψουν κατά τη μετάβαση από τη συγκεντρωτική στην αποκεντρωμένη εξουσία.
Φιλελεύθεροι φασίστες
Οι ελευθεριακοί (libertarians) πλούσιοι εμφανίστηκαν ως θιασώτες του λιγότερου κράτους με την πρωτοβουλία όλο και περισσότερο στα άτομα που θα απαλλάξουν το λαό από τις κρατικές παρεμβάσεις στη ζωή του και θα του προσδώσουν απεριόριστη ελευθερία να αναπτύξει τις ικανότητές του και να ευημερήσει.
Σήμερα, όμως, γίνεται όλο και πιο φανερό ότι οι ελευθεριακοί νεοφιλελεύθεροι έχουν αποκτήσει ισχύ χάρη στη στενότατη σχέση τους με το κράτος από το οποίο απομύζησαν έναντι πινακίου φακής, άντε και κάποιες δωροδοκίες, τεράστιες οικονομικές ενισχύσεις με τη μορφή επιδοτήσεων και παραγγελιών, αλλά και με την χαριστική προσφορά σ’ αυτούς από το κράτος των ερευνητικών προγραμμάτων που εκπονούνται στα εργαστήρια των πανεπιστημίων και των ερευνητικών κέντρων, όπως της NASA για το διάστημα και όχι μόνο. Ο Elon Musk δεν ανακάλυψε τίποτα απ’ αυτά που κατασκευάζει με τη Space X και αυξάνει ιλιγγιωδώς την περιουσία του. Όλοι οι πύραυλοι και τα διαστημόπλοια που στέλνει στο διάστημα γίνονται με σχέδια της NASA και χρηματοδοτούνται γενναιόδωρα από το αμερικάνικο κράτος που τα παραγγέλλει.
Όλη η Silicon Valley στηρίζεται σ’ αυτή την πελώρια εμπλοκή με το κράτος.
Αυτοί, λοιπόν, οι ελευθεριακοί που μπήκαν στα κόλπα και πλούτισαν υπέρμετρα, σταδιακά διαπίστωσαν ότι αντί να καταργήσουν το κράτος, τους θεσμούς και τα ταμεία του, όπως διατείνονταν, μπορούν άνετα να το υφαρπάξουν, να το ελέγξουν και να το χρησιμοποιήσουν όχι μόνο για να γίνουν οι απόλυτοι κύριοι της οικονομίας, αλλά και του ίδιου του λαού αφαιρώντας του ακόμα και το ισχνό δικαίωμα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι. Το μεθόδευσαν και το φέρνουν στα μέτρα τους χρησιμοποιώντας τα πιο ωμά μέσα, τους εκβιασμούς, τις δολοφονίες χαρακτήρων, κι όπου χρειαστεί τις βιολογικές, και κυρίως τη διαφθορά και την εξαγορά του πολιτικού προσωπικού, από τον πρόεδρο μέχρι την τελευταία κοινότητα στην πιο απόμακρη περιοχή της χώρας. Ο Τραμπ είναι η πιο κραυγαλέα περίπτωση διαφθοράς.
Για να το πετύχουν αυτό ακολούθησαν διάφορους δρόμους και μονοπάτια. Έβαλαν στο χέρι τα ΜΜΕ, πάτησαν πόδι στα πανεπιστήμια, συνδέθηκαν με τις μυστικές υπηρεσίες και το στρατό, έθεσαν στρατιές ολόκληρες διανοουμένων και δημοσιογράφων στην υπηρεσία τους, οργάνωσαν την αποθεωτική προβολή των ιδίων, να γίνουν αξιοθαύμαστα σύμβολα για την κοινωνία ως σχεδόν υπεράνθρωποι, κατασκεύασαν μη κυβερνητικές οργανώσεις παντός σκοπού για να ελέγχουν τη ροή τόσο των ανθρώπων όσο και των ιδεών. Και επεκτάθηκαν έξω από τα όρια του κράτους απ’ το οποίο προέρχονται συμβάλλοντας με τα μέσα τους και την επιρροή τους στην εξυπηρέτηση των δικών τους σχεδίων σε συνάρτηση με τις πολιτικές του κράτους τις οποίες έτσι κι αλλιώς επηρεάζουν όλο και περισσότερο.
Και όσο μεγαλώνει η δύναμή τους τόσο πιο ρητά εκδηλώνουν τις προθέσεις τους, με αλαζονεία. Ο Peter Thiel διατυπώνει πολύ καθαρά μέρος των πεποιθήσεων και επιδιώξεων τους. Η δημοκρατία είναι άχρηστη και εμπόδιο, λέει. Το μέλλον ανήκει στο κράτος που θα ελέγχεται και θα κυβερνάται από τους ολιγάρχες!
Το φασιστικό κράτος των εκλεκτών
Ο δημοσιογράφος Gil Duran κρούει τον κώδωνα του κινδύνου γι’ αυτό το ανερχόμενο πολιτικό κίνημα που επιδιώκει να αντικαταστήσει τη δημοκρατία με νέου τύπου κράτη, μικρά και διάσπαρτα, που θα λειτουργούν σαν εταιρίες με βάση τις ψηφιακές τεχνολογίες, τους αλγόριθμους και τα κρυπτονομίσματα και θα ελέγχονται αποκλειστικά από ολιγάρχες-μετόχους οι οποίοι δεν θα υπόκεινται ούτε σε νόμους ούτε σε άλλους περιοριστικούς κανόνες ούτε θα λογοδοτούν σε κανέναν, ενώ τα δικαστήρια θα υπακούουν στις εντολές τους.
Αυτά τα μορφώματα, τονίζει ο Duran, είναι το διαμετρικά αντίθετο της δημοκρατίας και το κίνημα που τα προωθεί είναι καθαρά φασιστικό με τις προδιαγραφές της νέας τεχνολογικής εποχής. Και οι θιασώτες του δεν διστάζουν πλέον να τα προβάλουν, ενώ, ακόμα πιο ανησυχητικό, είναι ότι έχουν ήδη προχωρήσει σε σημαντικά βήματα και μέτρα διάβρωσης των πολιτικών συστημάτων με την τοποθέτηση δικών τους ανθρώπων σε θέσεις κλειδιά του κυβερνητικού και κρατικού μηχανισμού, με πιο χαρακτηριστική την περίπτωση του αντιπροέδρου των ΗΠΑ JD Vans, ο οποίος επιλέχτηκε και επιβλήθηκε σ’ αυτό το ύπατο αξίωμα από τον Peter Thiel που δαπάνησε μόνο γι’ αυτό το σκοπό το ποσό-ρεκόρ των 15 εκατομμυρίων δολαρίων!
Και ακόμα χειρότερα, η φασιστική διάβρωση σ’ αυτή τη φάση, της ανάπτυξης και επέκτασης, παίρνει διάφορες μορφές ανάλογα με το πού και από ποιους εφαρμόζεται.
Πράγμα που σημαίνει ότι κι από μόνη της η επιχειρηματική δραστηριότητα των ολιγαρχών της τεχνολογίας, με εκδηλωμένες ανοιχτά τις απώτερες επιδιώξεις τους, υποκρύπτει κινδύνους ακόμα πιο σοβαρούς απ’ αυτούς που είναι φανεροί.
Ευρωπαϊκή υποχώρηση
Στην Ευρώπη, όπως επισημαίνει το EU Perspectives, οι υποδομές ασφαλείας σε όλο και μεγαλύτερη κλίμακα εξαρτιούνται από προγράμματα που προέρχονται από τη Silicon Valley. Ενώ υποτίθεται ότι οι ιθύνοντες θέλουν να θωρακίσουν την Ευρώπη από εξωτερικούς παράγοντες, στην πράξη έχουν αποδεχτεί την εισβολή της Palantir και άλλων αμερικάνικων εταιριών τεχνητής νοημοσύνης στα ενδότερα της ασφάλειας και της ανεξαρτησίας της ηπείρου, όταν κράτη, δημόσιοι οργανισμοί και εταιρίες νευραλγικών τομέων στρατηγικής σημασίας χρησιμοποιούν πλατφόρμες εισαγωγής, π.χ. η Airbus ή η αστυνομία της Γερμανίας, οι μυστικές υπηρεσίες της Γαλλίας, ο στρατός της Ισπανίας, της Ελλάδας και άλλων χωρών, εντός και εκτός Ευρώπης, όπως ο στρατός της Αυστραλίας.
Τα προγράμματα της Palantir δεν εντοπίζουν και παρακολουθούν μόνο πολίτες, αλλά και κάθε φορέα, όπως τις θρησκευτικές κοινότητες, τις περιβαλλοντικές οργανώσεις, ακόμα και τους συλλόγους των οπαδών των ποδοσφαιρικών ομάδων! Στις ΗΠΑ, το FBI, σύμφωνα με τον Jan Penfrat του European Digital Rights, παρακολουθεί και καταγράφει ακόμα και πόσες φορές πηγαίνει ένας πιστός στο τζαμί! Και βέβαια, με το Palantir στήθηκε το τεράστιο ψηφιακό πλέγμα εντοπισμού, επιλογής και καταδίωξης που χρησιμοποιεί η περιβόητη αστυνομία των συνόρων (ICE) στο πογκρόμ εναντίον των μαύρων και των ισπανόφωνων σε όλη την Αμερική.
Αν διαβάσει κανείς τις δηλώσεις και το μανιφέστο του Alex Carp, διευθύνοντος συμβούλου της Palantir, θα εκπλαγεί διαπιστώνοντας την ωμότητα με την οποία διατυμπανίζει ότι η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί τη βάση για μια νέα εποχή που θα κυριαρχεί η στρατοκρατική εξουσία!
Οπότε, δεν είναι καθόλου υπερβολικός ο χαρακτηρισμός «τεχνοφασισμός» που δίνεται σ’ αυτή την κουλτούρα των ολιγαρχών της τεχνολογίας!
Ούτε είναι αβάσιμη η αντίδραση που εκδηλώνεται από τα πάνω ή από τα κάτω σε ορισμένες χώρες κόντρα στην υποβολή και υποταγή σ’ αυτούς τους μηχανισμούς που υπονομεύουν ό,τι υπάρχει από δημοκρατία και ανεξαρτησία στη Δύση. Για παράδειγμα, στη Μεγάλη Βρετανία έχει εκδηλωθεί έντονη αντίδραση στην παράδοση του λειτουργικού τομέα του Εθνικού Συστήματος Υγείας στην Palantir, ενώ στην Ελβετία ο ελβετικός στρατός παρ’ όλες τις πιέσεις απέρριψε τις προτάσεις της Palantir για συνεργασία με το φόβο ότι αν δεχόταν θα ήταν υπό τη διαρκή παρακολούθηση και επιτήρηση της CIA και άλλων μυστικών υπηρεσιών των ΗΠΑ.
Αν…
Ο Gil Duran επισημαίνει, μεταξύ πολλών άλλων, πώς οι τεχνοφασίστες δουλεύουν συστηματικά για να προσεταιριστούν μεγάλες κατηγορίες πολιτών ώστε να ενισχύσουν τη δύναμη τους. Χαρακτηριστικό είναι ότι ο άθεος αντιπρόεδρος Βανς, δεν άλλαξε μόνο το πατρικό του ονοματεπώνυμο δύο φορές, αλλά έγινε και καθολικός για να εξυπηρετήσει καλύτερα το σχέδιο των τεχνοφασιστών που τον ανέβασαν τόσο ψηλά και τον στηρίζουν. Και ο αγνώστου θεού πρόεδρος Τραμπ κατάφερε να πείσει τους Ευαγγελιστές, που ανέρχονται σε πολλές δεκάδες εκατομμύρια, ότι είναι απεσταλμένος του θεού για να κατανικήσει τους εχθρούς της Αμερικής και να αποκαταστήσει το μεγαλείο της!
Οι ολιγάρχες της τεχνολογίας, που αξιοποιούν τους Ευαγγελιστές και τους χριστιανοσιωνιστές, πιστεύουν, όπως γράφει ο Duran, ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα δημιουργήσει τον πραγματικό θεό! Όπως διατείνονται και ότι όλες οι εργασίες θα πάψουν να υφίστανται και οι άνθρωποι θα ζουν ευτυχισμένοι στα αστέρια! Οι ίδιοι οι ολιγάρχες υποστηρίζουν ότι αδικούνται από το σημερινό σύστημα, ότι αποτελούν διωκόμενη μειονότητα, ότι υποχρεώνονται να πληρώνουν φόρους, ότι δεν έχουν την απόλυτη ελευθερία να κάνουν ό,τι θέλουν και ότι στο δικό τους μοντέλο δεν μετρούν οι κανόνες, αλλά αυτοί που έχουν τα περισσότερα λεφτά. Όσο για τους απροσάρμοστους «πελάτες» στα νέα εταιρικά κράτη, όπως λένε οι προφήτες, άλλοι θα εκδιώκονται, άλλοι θα μπαίνουν σε καραντίνα και άλλοι θα γίνονται… βιοκαύσιμα!
Όλα αυτά είναι πασιφανή στοιχεία ενός εκκολαπτόμενου φασισμού της ψηφιακής εποχής που φαίνεται ότι δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί από το τρέχον πολιτικό προσωπικό του δυτικού κόσμου, το οποίο είναι διεφθαρμένο, υποτελές στους ολιγάρχες και ανεπαρκέστατο στα καθήκοντά του. Μόνο οι κοινωνίες έχουν τη δύναμη να αντισταθούν, αν αφυπνιστούν έγκαιρα…
Υ.Γ. Ευχαριστώ τον φίλο μηχανικό Παναγιώτη Αναγνωστόπουλο για τη συμβολή του στην έρευνα του θέματος.
