Με μοναδικό εκλογικό τμήμα τη σερβική πρεσβεία στην Αθήνα, ψηφοφόροι ταξίδεψαν ακόμη και από τη Θεσσαλονίκη. Η συμμετοχή έφτασε το 69,1%.
Συνολικά 540 από τους 782 εγγεγραμμένους Σέρβους ψηφοφόρους στην Ελλάδα προσήλθαν στις κάλπες, με τη συμμετοχή να διαμορφώνεται στο 69,1%. Από αυτούς, 462 ψήφισαν τη Φοιτητική Λίστα, ποσοστό 85,6%, ενώ 39 επέλεξαν τον συνδυασμό του Αλεξάνταρ Βούτσιτς, ποσοστό 7,2%.
Η μοναδική κάλπη στη χώρα είχε στηθεί στη σερβική πρεσβεία στην Αθήνα. Περίπου 70 άνθρωποι αναχώρησαν με λεωφορείο από τη Θεσσαλονίκη για να ψηφίσουν, ενώ άλλοι περίπου 30 έφτασαν στην πρωτεύουσα με δικά τους μέσα.
Η κινητοποίηση από την Ελλάδα
Η Ιβάνα Σταγιόνεβιτς, που ζει στη Θεσσαλονίκη εδώ και 16 χρόνια, ανέλαβε να οργανώσει τη μετακίνηση. Βρισκόταν στην πρεσβεία ως παρατηρήτρια κατά την καταμέτρηση και τηλεφώνησε στους επιβάτες του λεωφορείου, όταν αντιλήφθηκε την πορεία του αποτελέσματος. Όπως περιέγραψε, οι επιβάτες ξέσπασαν σε φωνές και κλάματα.
Η Ολιβέρα Τζώρτζεβιτς-Ρόζη, κάτοικος Αθήνας από το 1997, συνέδεσε την πρώτη αντίδραση των Σέρβων της διασποράς με την αίσθηση ελευθερίας. Η μητέρα της, 73 ετών, ζει στο Νόβι Σαντ και συμμετείχε στις διαδηλώσεις που ακολούθησαν την κατάρρευση στεγάστρου στον σιδηροδρομικό σταθμό της πόλης, τον Νοέμβριο του 2024. Από το δυστύχημα έχασαν τη ζωή τους 16 άνθρωποι.
Μετά την τραγωδία, φοιτητές οργάνωσαν καταλήψεις, συνελεύσεις και πορείες, επεκτείνοντας τις κινητοποιήσεις πέρα από τα πανεπιστήμια και τα μεγάλα αστικά κέντρα. Η Σταγιόνεβιτς είπε ότι την εντυπωσίασε η παρουσία τους σε χωριά και μικρότερες πόλεις, ενώ υποστήριξε πως οι διαδηλωτές αντιμετώπισαν βία και απειλές από ανθρώπους που συνδέονται με το καθεστώς.
Οι προκλήσεις μετά την κάλπη
Ο Ντέγιαν Μρτζα, που συμμετείχε στις διαδηλώσεις του 2000 κατά του Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς και σήμερα ζει στο Λονδίνο, περιέγραψε το φοιτητικό κίνημα ως ένα εγχείρημα λήψης αποφάσεων μέσω συνελεύσεων, χωρίς κεντρικό ηγετικό πρόσωπο. Κατά την εκτίμησή του, η προσέγγιση ψηφοφόρων στην επαρχία και στην ύπαιθρο διεύρυνε τη στήριξη του κινήματος.
Οι συνομιλητές αναγνωρίζουν ότι η Φοιτητική Λίστα συγκεντρώνει ανθρώπους με διαφορετικές πολιτικές απόψεις. Η Τζώρτζεβιτς-Ρόζη είπε ότι η κοινή βάση ήταν η αντιμετώπιση της διαφθοράς και η αποκατάσταση της λειτουργίας των θεσμών, ενώ προειδοποίησε ότι η στήριξη προς τη νέα πολιτική δύναμη δεν πρέπει να θεωρηθεί λευκή επιταγή.
Η Σταγιόνεβιτς σημείωσε ότι, κατά τη δική της κρίση, ορισμένοι υποψήφιοι της Λίστας έχουν πιο συντηρητικές θέσεις, παρά τη συμμετοχική λειτουργία του κινήματος. Ο Μρτζα υποστήριξε ότι οι φοιτητές επιδίωξαν να ενώσουν διαφορετικά ακροατήρια, δίνοντας προτεραιότητα στη λειτουργία των θεσμών και αφήνοντας για αργότερα τις διαφωνίες γύρω από την εξωτερική πολιτική.
Την Πέμπτη, η Φοιτητική Λίστα ζήτησε την παραίτηση υψηλόβαθμων στελεχών της αστυνομίας, των υπηρεσιών ασφαλείας και της εισαγγελίας, καθώς και ελέγχους σε δημόσιες συμβάσεις και οικονομικά στοιχεία. Για τον Μρτζα, η εκλογική επικράτηση σηματοδοτεί την έναρξη μιας δυσκολότερης περιόδου, κατά την οποία η νέα πολιτική δύναμη θα κριθεί και από τις αποφάσεις της στη διακυβέρνηση.
