Οι εκλογές στη Βραζιλία, τη Σερβία, το Ισραήλ και τις ΗΠΑ έφεραν νέα δεδομένα, από την επανεκλογή του Λούλα και τη νίκη ψηφοδελτίου με επικεφαλής φοιτητές έως την απώλεια της ισραηλινής κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας από τον Νετανιάχου και την επικράτηση των Δημοκρατικών στο Κογκρέσο.

Τέσσερις εκλογικές αναμετρήσεις μέσα σε διάστημα περίπου δύο εβδομάδων αναδιαμόρφωσαν τους πολιτικούς συσχετισμούς στη Βραζιλία, τη Σερβία, το Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Τα αποτελέσματα περιλαμβάνουν την επανεκλογή του Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα, την ήττα του κόμματος του Αλεξάνταρ Βούτσιτς, την απώλεια της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας από τον Μπενιαμίν Νετανιάχου και την ανάληψη του ελέγχου και των δύο σωμάτων του αμερικανικού Κογκρέσου από τους Δημοκρατικούς.

Νίκη του Λούλα στη Βραζιλία

Στον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών, στις 25 Οκτωβρίου, ο Λούλα επικράτησε του Φλάβιο Μπολσονάρου, συγκεντρώνοντας ποσοστό κοντά στο 52% και εξασφαλίζοντας τέταρτη προεδρική θητεία. Η αναμέτρηση είχε προηγηθεί από βαριά ήττα του Λούλα στον πρώτο γύρο και σημαντικό προβάδισμα του αντιπάλου του.

Ο πολιτικός επιστήμονας Μιγκέλ Λάγκο εκτίμησε ότι η έκβαση δεν ήταν κυρίως προσωπική νίκη του Λούλα, αλλά αποτέλεσμα ευρύτερης κινητοποίησης κατά της ακροδεξιάς. Ο Φλάβιο Μπολσονάρου δεν αποδέχθηκε το αποτέλεσμα και μετέβη στο Μαϊάμι, όπου εξακολουθεί να υποστηρίζει ότι δικαιούται να ηγηθεί της χώρας.

Παρά την εκλογική νίκη, ο Λούλα βρίσκεται αντιμέτωπος με εχθρικό Κογκρέσο και κυβερνήτες πολιτειών που παραμένουν πιστοί στην ηττημένη πλευρά. Το αποτέλεσμα, επομένως, δεν αίρει τους πολιτικούς περιορισμούς που θα αντιμετωπίσει η νέα κυβέρνηση.

Πλειοψηφία για το φοιτητικό ψηφοδέλτιο στη Σερβία

Στις εκλογές της 25ης Οκτωβρίου, ψηφοδέλτιο που συγκροτήθηκε από φοιτητές, καθηγητές, αγρότες και πολίτες χωρίς προηγούμενη πολιτική εμπειρία κέρδισε 140 από τις 250 έδρες της Εθνοσυνέλευσης. Το Σερβικό Προοδευτικό Κόμμα (SNS) του Βούτσιτς κατέλαβε τη δεύτερη θέση με 103 έδρες.

Η επικράτηση ακολούθησε δύο χρόνια φοιτητικών διαδηλώσεων κατά της κυβέρνησης. Ο καθηγητής Πολιτικών Επιστημών του Πανεπιστημίου του Βελιγραδίου Σλόμπονταν Μάρκοβιτς είπε ότι η κινητοποίηση και η διάδοση της πεποίθησης πως είναι εφικτή η πολιτική αλλαγή έφεραν στην κάλπη και πολίτες που προηγουμένως δεν ψήφιζαν.

Πληροφορίες ότι ο Βούτσιτς είχε εξετάσει το ενδεχόμενο πραξικοπήματος σε περίπτωση οριακού αποτελέσματος αποδίδονται σε δημοσιεύματα, ενώ το κόμμα του τις αρνείται. Ο Μάρκοβιτς υποστήριξε ότι υπήρχε δυσαρέσκεια στις τάξεις της αστυνομίας και περιέγραψε την αποχώρηση αστυνομικών μετά την παραδοχή της ήττας από τον Βούτσιτς.

Αβέβαιη έκβαση στο Ισραήλ

Στις εκλογές της 27ης Οκτωβρίου, ο συνασπισμός του Νετανιάχου περιορίστηκε στις 53 από τις 120 έδρες της Κνεσέτ, ενώ ο βασικός συνασπισμός της εβραϊκής αντιπολίτευσης εξασφάλισε 48. Η Κοινή Λίστα και το κόμμα Ραάμ κέρδισαν 11 και οκτώ έδρες αντίστοιχα, αυξάνοντας σημαντικά την εκπροσώπηση των Παλαιστινίων πολιτών του Ισραήλ.

Παραμένει ασαφές αν η αντιπολίτευση θα συνεργαστεί με τα αραβικά κόμματα για τον σχηματισμό κυβέρνησης. Η πολιτική αναλύτρια Ντάλια Σάιντλιν ανέφερε ότι οι Άραβες πολίτες του Ισραήλ στηρίζουν έντονα τις ατομικές ελευθερίες και τα δικαιώματα των μειονοτήτων. Παράλληλα, σημείωσε ότι η συζήτηση για τη δημοκρατία στο Ισραήλ συχνά δεν περιλαμβάνει την κατοχή και τα δικαιώματα των Παλαιστινίων.

Ο Νετανιάχου έχει διατυπώσει ισχυρισμούς περί παράνομης χρηματοδότησης των αραβικών κομμάτων και εξαγοράς ψήφων, χωρίς να έχουν παρουσιαστεί αποδεικτικά στοιχεία, σύμφωνα με το υλικό που παρατίθεται. Ακόμη και αν σχηματιστεί κυβέρνηση υπό τον Γκάντι Άιζενκοτ, οι δυνατότητές της να αλλάξει πολιτικές και νόμους θα εξαρτηθούν από τη σύνθεση και τη στήριξη που θα διαθέτει.

Οι Δημοκρατικοί ελέγχουν τα δύο σώματα του Κογκρέσου

Στις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ, οι Δημοκρατικοί εξασφάλισαν πλειοψηφία τόσο στη Βουλή των Αντιπροσώπων όσο και στη Γερουσία, με νίκες και σε πολιτείες που επί δεκαετίες θεωρούνταν προπύργια των Ρεπουμπλικανών. Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ είχε καλέσει τους ψηφοφόρους να αντιμετωπίσουν την εκλογική διαδικασία σαν να ήταν ο ίδιος υποψήφιος.

Το κόστος ζωής ήταν μεταξύ των βασικών οικονομικών ζητημάτων που επηρέασαν την ψήφο. Η νέα πλειοψηφία μπορεί να εμποδίσει νομοθετικές πρωτοβουλίες του Λευκού Οίκου, να διεξαγάγει ακροάσεις και έρευνες και να καλέσει αξιωματούχους να καταθέσουν. Ωστόσο, δεν διαθέτει τις απαιτούμενες ψήφους για να ανατρέψει προεδρικό βέτο ή να παρακάμψει το filibuster στη Γερουσία, ενώ η ψήφιση δικών της νόμων δεν είναι εξασφαλισμένη.

Ο συγγραφέας Στίβεν Χιλ υποστήριξε ότι η αποκατάσταση της λειτουργίας των θεσμών και η ανατροπή πολιτικών της προηγούμενης περιόδου θα είναι δύσκολη υπόθεση για τους Δημοκρατικούς. Οι εκλογικές νίκες, συνεπώς, δημιουργούν νέους συσχετισμούς, χωρίς να προδικάζουν την έκβαση των πολιτικών συγκρούσεων που ακολουθούν.

Άκου ζωντανά Spi8a