Κινητοποιήσεις με διαφορετικές αφορμές καταγράφονται σε έξι ευρωπαϊκές χώρες, με αιτήματα που αφορούν τη στέγαση, το κόστος ζωής, την εκπαίδευση και τις δημόσιες υπηρεσίες. Στο Μιλάνο σημειώθηκαν συγκρούσεις και λεηλασίες, ενώ στη Λισαβόνα διαδηλωτές έστησαν σκηνές.

Διαδηλώσεις και επεισόδια καταγράφονται τις τελευταίες εβδομάδες σε Γαλλία, Ισπανία, Ιταλία, Πορτογαλία, Αλβανία και Βέλγιο. Τα αιτήματα διαφέρουν από χώρα σε χώρα, αλλά περιλαμβάνουν την ακρίβεια, την πρόσβαση σε προσιτή κατοικία και την κατάσταση των δημόσιων υπηρεσιών.

Στο Μιλάνο της Ιταλίας, το απόγευμα της Κυριακής 18/10, ομάδες νεαρών προκάλεσαν ζημιές σε καταστήματα και στάσεις λεωφορείων και συγκρούστηκαν με αστυνομικούς. Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα πληροφορίες, εισέβαλαν σε σούπερ μάρκετ και καταστήματα ένδυσης, αφαίρεσαν εμπορεύματα και πέταξαν τραπέζια και καρέκλες εναντίον αστυνομικών.

Οι ιταλικές αρχές ανακοίνωσαν 160 προσαγωγές μέσα σε τέσσερις ώρες, με το 80% των προσαχθέντων να είναι ανήλικοι, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία. Εξετάζεται το ενδεχόμενο άσκησης ποινικών διώξεων για φθορές και αντίσταση σε αστυνομικούς. Ο καθεδρικός ναός του Μιλάνου έκλεισε νωρίτερα λόγω της έντασης, ενώ η πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι συγκάλεσε έκτακτη σύσκεψη για τη δημόσια τάξη.

Σκηνές για τη στέγαση σε Λισαβόνα και Μαδρίτη

Στη Λισαβόνα της Πορτογαλίας, εκατοντάδες άνθρωποι συγκεντρώθηκαν στην πλατεία Ροσίου και έστησαν καταυλισμό με σκηνές, ζητώντας μέτρα για τη στεγαστική κρίση και το αυξανόμενο κόστος ζωής. Η συγκέντρωση ακολούθησε πορεία με συμμετοχή χιλιάδων διαδηλωτών από διάφορες περιοχές της χώρας. Οι συμμετέχοντες δήλωσαν ότι θα παραμείνουν στην πλατεία κατά τη διάρκεια της νύχτας.

Οι τιμές των κατοικιών στην Πορτογαλία αυξήθηκαν κατά 124% από το 2015 έως το 2024, σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, με ρυθμό περίπου διπλάσιο από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Κινητοποίηση για τη στέγαση είχε προηγηθεί στο Πόρτο, όπου είχαν στηθεί δεκάδες σκηνές.

Στην Ισπανία, οι διαδηλώσεις για τα ενοίκια και τις κοινωνικές ανισότητες εντάθηκαν μετά την έξωση της 87χρονης Μαρίας δελ Κάρμεν Αμπασκάλ από το σπίτι της. Η επενδυτική εταιρεία που είχε αγοράσει το διαμέρισμα ζητούσε αύξηση ενοικίου κατά 230%. Η Αμπασκάλ νοσηλεύτηκε και πέθανε δύο εβδομάδες μετά την έξωση. Η υπόθεσή της και το στεγαστικό πρόβλημα συνέβαλαν σε κινητοποιήσεις και στη δημιουργία καταυλισμού στο κέντρο της Μαδρίτης.

Οι διαδηλωτές στην Ισπανία ζητούν μείωση των ενοικίων, τερματισμό των εξώσεων και απαγόρευση αγοράς κατοικιών από επενδυτικά κεφάλαια. Η κυβέρνηση επιχείρησε να προωθήσει έκτακτα μέτρα για την πρόσβαση στη στέγαση, τα οποία καταψηφίστηκαν στο Κοινοβούλιο από κόμματα της δεξιάς και της ακροδεξιάς. Στη συνέχεια, ο πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ ανακοίνωσε πρόωρες εκλογές για τις 29 Νοεμβρίου, λέγοντας ότι χρειάζεται ευρύτερη προοδευτική πλειοψηφία για να προωθήσει αλλαγές.

Εκπαίδευση και κόστος ζωής στο επίκεντρο

Στη Γαλλία, μαθητικές κινητοποιήσεις ξεκίνησαν στα τέλη Σεπτεμβρίου, με αφορμή τις ελλείψεις εκπαιδευτικών και τις κακές συνθήκες σε σχολεία φτωχότερων βόρειων προαστίων του Παρισιού. Οι μαθητές διαμαρτύρονται για το επιβαρυμένο πρόγραμμα, τις φθαρμένες εγκαταστάσεις και το σύστημα εισαγωγής στα πανεπιστήμια. Σε ορισμένες περιπτώσεις, σύμφωνα με το υλικό των κινητοποιήσεων, μαθητές χάνουν μήνες διδασκαλίας λόγω κενών που δεν καλύπτονται.

Στις διαμαρτυρίες προστέθηκαν αιτήματα για το κόστος ζωής και τις τιμές των καυσίμων. Η Γενική Συνομοσπονδία Εργασίας (CGT) έχει στηρίξει τις κινητοποιήσεις και ζητά χαμηλότερες τιμές, υψηλότερες συντάξεις και αυξήσεις μισθών. Το Σάββατο σημειώθηκαν συγκρούσεις και πυρπολήσεις, ενώ οι συλλήψεις ξεπέρασαν τις 1.800.

Η γαλλική κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι θα προσθέσει 3.000 αναπληρωτές εκπαιδευτικούς και ότι μαθητές θα συμμετέχουν στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων για τα σχολεία. Απέσυρε επίσης σχέδια αύξησης ορισμένων πανεπιστημιακών τελών εγγραφής. Μετά τις διαμαρτυρίες για τα καύσιμα, η γαλλική προεδρία ανακοίνωσε αύξηση των επιδοτήσεων βενζίνης για συγκεκριμένους κλάδους.

Στις Βρυξέλλες του Βελγίου, αρκετές εκατοντάδες διαδηλωτές, κυρίως νέοι, συγκεντρώθηκαν το Σάββατο. Φοιτητικές οργανώσεις διαμαρτύρονται για το αυξανόμενο κόστος της εκπαίδευσης και για μεταρρυθμίσεις που, όπως φοβούνται, θα δυσκολέψουν την πρόσβαση στην ανώτατη εκπαίδευση. Η αστυνομία έκανε χρήση δακρυγόνων και υδροβόλων, ενώ σημειώθηκαν επεισόδια. Ο υπουργός Εσωτερικών Μπερνάρ Κεντέν δήλωσε ότι θα χρησιμοποιηθούν τα απαραίτητα μέσα για την αποκατάσταση της τάξης. Διαδήλωση έγινε και στη Λιέγη, με αιτήματα για το κόστος της εκπαίδευσης και την πρόσβαση σε εκπαιδευτικό υλικό.

Συγκρούσεις και φοιτητικά αιτήματα στην Αλβανία

Στα Τίρανα της Αλβανίας, φοιτητικές διαδηλώσεις έξω από το υπουργείο Παιδείας συνεχίστηκαν για έκτη ημέρα την Κυριακή 18/10. Οι κινητοποιήσεις αφορούν την κατάσταση των πανεπιστημίων και τα υψηλά δίδακτρα. Οι διαδηλωτές ζητούν επίσης την παραίτηση του πρωθυπουργού Έντι Ράμα και καταγγέλλουν κυβερνητική διαφθορά, έλλειψη θέσεων εργασίας και χαμηλό επίπεδο εκπαίδευσης.

Τα επεισόδια ξεκίνησαν με πετροβολισμούς κατά αστυνομικών, οι οποίοι απάντησαν με δακρυγόνα και ριπές νερού. Αργότερα, διαδηλωτές επιτέθηκαν στα κεντρικά γραφεία του Σοσιαλιστικού Κόμματος, σπάζοντας παράθυρα με πέτρες και λοστούς, και η αστυνομία χρησιμοποίησε υδροφόρες για να διαλύσει το πλήθος. Ο Ράμα απέρριψε τα αιτήματα παραίτησής του και υποστήριξε ότι οι κινητοποιήσεις θέτουν σε αμφισβήτηση την πορεία της χώρας προς την ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το υπουργείο Υγείας ανέφερε 272 τραυματίες κατά τις πρώτες πέντε ημέρες των διαδηλώσεων, μεταξύ των οποίων 169 αστυνομικοί, 82 διαδηλωτές και 21 περαστικοί.