Πέντε υποθέσεις σε ισάριθμες ευρωπαϊκές χώρες εξετάζει έρευνα της Ροζίτα Ριτζτάνο, με επίκεντρο στην Ελλάδα την παρακολούθηση του δημοσιογράφου Θανάση Κουκάκη μέσω Predator.
Τη χρήση των λογισμικών Pegasus, Predator και Graphite κατά δημοσιογράφων, πολιτικών αντιπάλων και εκπροσώπων της κοινωνίας των πολιτών σε πέντε ευρωπαϊκές χώρες καταγράφει έρευνα της Ροζίτα Ριτζτάνο για το ιταλικό ερευνητικό μέσο IrpiMedia. Κοινό ζήτημα στις υποθέσεις είναι, σύμφωνα με την έρευνα, τα εμπόδια στη διαφάνεια και στην απόδοση ευθυνών, τα οποία συνδέονται με την επίκληση της εθνικής ασφάλειας.
Στην Ελλάδα, η έρευνα εστιάζει στην παρακολούθηση του δημοσιογράφου Θανάση Κουκάκη μέσω Predator. Ο ίδιος χρειάστηκε σχεδόν πέντε χρόνια δικαστικής διαδρομής για να αναγνωριστεί η παρακολούθησή του. «Τεκμηριώσαμε τη χρήση του όπλου και εντοπίσαμε τον εκτελεστή, αλλά ακόμη δεν έχουμε διαπιστώσει ποιος έδωσε την εντολή», δήλωσε ο Κουκάκης στην έρευνα.
Στις 26 Φεβρουαρίου 2026, τέσσερα πρόσωπα που συνδέονται με την Intellexa, ανάμεσά τους ο ιδρυτής της, Ταλ Ντίλιαν, καταδικάστηκαν σε ποινές φυλάκισης έως οκτώ ετών. Σύμφωνα με την έρευνα, ήταν η πρώτη ποινική καταδίκη αυτού του είδους στην Ευρώπη. Οι ποινές, ωστόσο, ανεστάλησαν ενόψει της εκδίκασης των εφέσεων. Η έρευνα σημειώνει επίσης ότι δεν έχει διευκρινιστεί ποιος έδωσε την εντολή για τις παρακολουθήσεις.
Στοιχεία από τα πρακτικά της δίκης, όπως παρουσιάζονται στην έρευνα, δείχνουν ότι σχεδόν ένας στους τρεις στόχους του Predator την περίοδο 2020-2021 βρισκόταν ταυτόχρονα υπό συμβατική παρακολούθηση από τις ελληνικές υπηρεσίες πληροφοριών.
Υποθέσεις σε πέντε χώρες
Στην Πολωνία, ο ευρωβουλευτής Κριστόφ Μπρέιζα καταγγέλλει ότι το Pegasus χρησιμοποιήθηκε εναντίον του στη διάρκεια προεκλογικής εκστρατείας. Υποστηρίζει ότι υποκλάπηκαν περίπου 85.000 μηνύματά του και ότι στη συνέχεια δημοσιοποιήθηκαν αλλοιωμένες συνομιλίες, με σκοπό να πληγεί πολιτικά.
Στην Ουγγαρία, ο ερευνητής δημοσιογράφος Σάμπολτς Πάνι περιγράφει τις δυσκολίες που αντιμετώπισε στην προσπάθειά του να αποκτήσει πληροφορίες για την επτάμηνη παρακολούθησή του. Στην Ισπανία, τουλάχιστον 65 πρόσωπα που συνδέονται με το καταλανικό αυτονομιστικό κίνημα στοχοποιήθηκαν με λογισμικό παρακολούθησης, σύμφωνα με το ερευνητικό εργαστήριο Σίτιζεν Λαμπ.
Η έρευνα εξετάζει επίσης στην Ιταλία τις παρακολουθήσεις των ακτιβιστών Λούκα Καζαρίνι, Μπέπε Κάτσια και Ντέιβιντ Γιάμπιο από τις υπηρεσίες πληροφοριών, μεταξύ άλλων με το Graphite. Η αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή έκρινε τις παρακολουθήσεις νόμιμες, ενώ οι εμπλεκόμενοι αμφισβητούν την αιτιολόγησή τους.
Οι συστάσεις και η λογοδοσία
Η έρευνα αναφέρεται στις συστάσεις της εξεταστικής επιτροπής PEGA του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου το 2023, οι οποίες προέβλεπαν αυστηρότερες εγγυήσεις, δωρεάν τεχνική υποστήριξη και χρηματοδότηση της δικαστικής προστασίας των θυμάτων. Τρία χρόνια μετά, σύμφωνα με την έρευνα, οι συστάσεις δεν έχουν εφαρμοστεί ουσιαστικά.
Η ευρωβουλευτής Σάσκια Μπρικμόν χαρακτηρίζει την αδράνεια τη μεγαλύτερη αποτυχία της ευρωπαϊκής αντίδρασης. Η ερευνήτρια της Διεθνούς Αμνηστίας Ρεμπέκα Γουάιτ περιγράφει ως «διπλή θυματοποίηση» τόσο την παραβίαση της ιδιωτικότητας όσο και τα εμπόδια που αντιμετωπίζουν τα θύματα στην αναζήτηση δικαιοσύνης.
