Ενώ η ΕΕ επιδιώκει στη διάσκεψη του ΟΗΕ για το κλίμα να προωθήσει τη μετάβαση μακριά από τα ορυκτά καύσιμα, κράτη-μέλη σχεδιάζουν νέες συμφωνίες προμήθειας και ενίσχυση των υποδομών φυσικού αερίου.
Η ενεργειακή κρίση και οι ανησυχίες για το κόστος και την επάρκεια του εφοδιασμού οδηγούν αρκετές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις στην αναζήτηση πρόσθετων πηγών πετρελαίου και φυσικού αερίου. Η παράλληλη αυτή κατεύθυνση έρχεται ενώ οι αντιπρόσωποι στη COP31, που φιλοξενείται στην Αντάλια της Τουρκίας, συζητούν την απομάκρυνση από τα ορυκτά καύσιμα.
Και τα 27 κράτη-μέλη έχουν εγκρίνει την κοινή θέση της ΕΕ για τη διάσκεψη. Στην πράξη, ωστόσο, κυβερνήσεις στρέφονται σε νέες συμφωνίες προμήθειας, μεγαλύτερη δυνατότητα εισαγωγών και αξιοποίηση εγχώριων κοιτασμάτων, με την ασφάλεια και την προσιτή ενέργεια να βρίσκονται στο επίκεντρο.
Προμήθειες και υποδομές στην περιοχή
Η Ουγγαρία συζητά την αγορά φυσικού αερίου από το ρουμανικό κοίτασμα Neptun Deep και επιδιώκει μεγαλύτερη πρόσβαση σε τερματικούς σταθμούς LNG στην Κροατία και την Ελλάδα. Ο υπουργός Ενέργειας Ιστβάν Καπιτάνι δήλωσε ότι, λόγω της εξάρτησης της χώρας από περιορισμένο αριθμό προμηθευτών, προτεραιότητα είναι η ασφάλεια του εφοδιασμού.
Ο Γκέργκι Μπάκσα, διευθύνων σύμβουλος της MOL, προειδοποίησε ότι η διακοπή των ρωσικών ενεργειακών προμηθειών θα μπορούσε να έχει υψηλό οικονομικό κόστος. Κατά τον ίδιο, οι ακριβότερες πρώτες ύλες και η ενέργεια ενδέχεται να επιβαρύνουν την ουγγρική και τη σλοβακική οικονομία, ενώ οι αυξημένοι λογαριασμοί θα μπορούσαν να προκαλέσουν ευρύτερες πολιτικές συνέπειες.
Η Κροατία θέλει να αξιοποιήσει τον τερματικό σταθμό LNG στο Κρκ και τις λιμενικές υποδομές της για να περιορίσει την εξάρτηση γειτονικών χωρών από το ρωσικό φυσικό αέριο. Ο πρωθυπουργός Αντρέι Πλένκοβιτς παρουσίασε τον Αδριατικό Αγωγό ως εναλλακτική για το ρωσικό πετρέλαιο. Η Βουδαπέστη και η Μπρατισλάβα, ωστόσο, υποστηρίζουν ότι η εναλλακτική αυτή έχει υψηλότερο κόστος.
Ενέργεια και οικονομικό κόστος
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας της Ελλάδας, Σταύρος Παπασταύρου, υποστήριξε ότι οι χώρες δεν θα πρέπει να αναγκάζονται να επιλέξουν ανάμεσα στην κλιματική προστασία και την ενεργειακή επάρκεια. Η Ελλάδα επιδιώκει να μειώσει την εξάρτησή της από τη ρωσική ενέργεια και να ενισχύσει τις σχέσεις της με τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Κύπρο, την Αίγυπτο και τα Βαλκάνια, εντάσσοντας το LNG και τις υποδομές φυσικού αερίου στον σχεδιασμό της.
Το 2025 η αιολική και η ηλιακή ενέργεια κάλυψαν πάνω από το 40% της ελληνικής ηλεκτροπαραγωγής. Παρά τις πρόσθετες επενδύσεις στην καθαρή ενέργεια, το μερίδιό τους δεν αυξήθηκε εκείνη τη χρονιά, ενώ το φυσικό αέριο κέρδισε έδαφος.
Η Ρουμανία προβάλλει επίσης τον ρόλο της ως περιφερειακού προμηθευτή. Το έργο Neptun Deep στη Μαύρη Θάλασσα αναμένεται να τροφοδοτήσει τη χώρα και γειτονικά κράτη, παράλληλα με επενδύσεις στην αιολική ενέργεια, στον πυρηνικό σταθμό Τσερναβόντα και στις ηλεκτρικές διασυνδέσεις. Στις 15 Οκτωβρίου, ο υπουργός Ενέργειας Ντουμίτρου Τσισαλίτσα τάχθηκε υπέρ της ενεργειακής μετάβασης, ζητώντας παράλληλα να λαμβάνονται υπόψη οι επιπτώσεις της στην ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας και στους καταναλωτές. Σύμφωνα με τη Eurostat, η ρουμανική βιομηχανική παραγωγή ήταν 2,6% χαμηλότερη από την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους.
Περιορισμένες προσδοκίες για τη διάσκεψη
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θέλει η COP31 να στηρίξει τη δέσμευση της COP28 για μετάβαση μακριά από τα ορυκτά καύσιμα. Ανώτερος αξιωματούχος της Επιτροπής χαρακτήρισε, ωστόσο, πολιτικά δύσκολη την επίτευξη προόδου. Οι Βρυξέλλες έχουν χαιρετίσει τον οδικό χάρτη που παρουσίασε η βραζιλιάνικη προεδρία της COP30, ενώ 57 χώρες, μεταξύ των οποίων 14 ευρωπαϊκά κράτη, υποστήριξαν διακήρυξη για την ανάπτυξη οδικών χαρτών στη διάσκεψη της Σάντα Μάρτα στην Κολομβία.
Η επίσημη έμφαση της Τουρκίας στον ηλεκτρισμό στη COP31 έχει δεχθεί κριτική από περιβαλλοντικές οργανώσεις, οι οποίες εστιάζουν στη συνεχιζόμενη εξάρτηση της χώρας από τα ορυκτά καύσιμα και στην περαιτέρω επέκτασή τους.
