Δήμοι και περιβαλλοντικές οργανώσεις υποστηρίζουν ότι τα φίλτρα επιβαρύνουν την υγεία και το περιβάλλον, ενώ η ΕΕ εξετάζει την αναθεώρηση δύο σχετικών οδηγιών.
Την απαγόρευση των φίλτρων στα τσιγάρα ζητούν ευρωπαϊκές πόλεις που συμμετέχουν στην εκστρατεία «No (Plastic) Filter». Η πρωτοβουλία, υπό τον συντονισμό της ολλανδικής κυβέρνησης, συγκεντρώνει δήμους, αρχές διαχείρισης υδάτων και περιβαλλοντικές οργανώσεις.
Στην εκστρατεία συμμετέχουν, μεταξύ άλλων, οι Βρυξέλλες, το Μόναχο, το Δουβλίνο και η Γένοβα, καθώς και πόλεις από το Βέλγιο, τη Γερμανία, την Τσεχία, την Ουγγαρία και τη Λιθουανία. Οι υποστηρικτές της θεωρούν ότι τα μέτρα διευρυμένης ευθύνης των παραγωγών δεν έχουν περιορίσει επαρκώς τη ρύπανση από τα αποτσίγαρα και ζητούν να καταργηθούν τα φίλτρα, όχι μόνο τα πλαστικά.
Στο επίκεντρο δύο ευρωπαϊκές οδηγίες
Η ΕΕ εξετάζει την αναθεώρηση της Οδηγίας για τα Προϊόντα Καπνού και της Οδηγίας για τα Πλαστικά Μίας Χρήσης. Οι συμμετέχοντες στην εκστρατεία βλέπουν στην πρώτη μια δυνατότητα πλήρους απαγόρευσης των φίλτρων. Αν αυτό δεν προχωρήσει, προτείνουν ως εναλλακτική την απαγόρευση του πλαστικού που χρησιμοποιείται στην κατασκευή τους.
Η ολλανδική κυβέρνηση έχει δηλώσει ότι επιδιώκει να αντιμετωπίσει το θέμα μέσω της αναθεώρησης της Οδηγίας για τα Πλαστικά Μίας Χρήσης, διατηρώντας ανοιχτό το ενδεχόμενο να αξιοποιηθεί και η Οδηγία για τα Προϊόντα Καπνού. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει επίσης ταχθεί υπέρ της απαγόρευσης ή της σταδιακής κατάργησης των φίλτρων, επισημαίνοντας ότι δεν προσφέρουν όφελος για την υγεία.
Η επιβάρυνση για τις δημοτικές υπηρεσίες
Στις Βρυξέλλες, τα αποτσίγαρα αντιστοιχούν στο 30% των απορριμμάτων της πόλης, σύμφωνα με τον αρμόδιο αντιδήμαρχο καθαριότητας Άνας Μπεν Αμπντελμουμέν, ο οποίος ανέφερε ότι αυξάνουν το έργο των συνεργείων. Στη Χάγη, το ετήσιο κόστος καθαρισμού τους υπολογίζεται σε περίπου 2 εκατ. ευρώ, σύμφωνα με την αντιδήμαρχο Ιζαμπέλ Μπρούντερ.
Τα περισσότερα φίλτρα κατασκευάζονται από οξική κυτταρίνη, υλικό που είναι πλαστικό φυτικής προέλευσης και αποδομείται δύσκολα στο περιβάλλον. Οι βιοδιασπώμενες εναλλακτικές έχουν περιορισμένη χρήση. Οι δημοτικές αρχές των Βρυξελλών και της Χάγης υποστηρίζουν ότι η απαγόρευση μόνο του πλαστικού δεν αρκεί, καθώς άλλα υλικά θα μπορούσαν να εξακολουθήσουν να επιβαρύνουν το περιβάλλον.
Η Tobacco Europe, που εκπροσωπεί τον κλάδο, αντιτίθεται στους περιορισμούς στα πλαστικά φίλτρα και προκρίνει την ενημέρωση, την εφαρμογή των κανόνων κατά της ρύπανσης και την αναλογική επιβολή της ευθύνης των παραγωγών. Οι καπνοβιομηχανίες υποστηρίζουν επίσης ότι τα φίλτρα περιορίζουν την έκθεση σε ορισμένες τοξικές ουσίες και βοηθούν στη συμμόρφωση με τους ευρωπαϊκούς κανόνες για τις εκπομπές. Ο Νέιθαν Τζόουνς, επικεφαλής στρατηγικής κανονιστικών υποθέσεων της British American Tobacco για την ΕΕ, σημείωσε ότι δεν υπάρχει ασφαλές τσιγάρο, με ή χωρίς φίλτρο.
Από την πλευρά της εκστρατείας, ο επικεφαλής της Καρλ Μπέερενφενγκερ, από την ολλανδική περιβαλλοντική οργάνωση Fair Resource Foundation, υποστηρίζει ότι τα φίλτρα αποτελούν συχνό απορρίμμα, προκαλούν περιβαλλοντική ρύπανση και δεν κάνουν το κάπνισμα λιγότερο επιβλαβές. Ο Γιόγκι Χέντλιν, επιστήμονας δημόσιας υγείας στο Πανεπιστήμιο Erasmus του Ρότερνταμ, υποστηρίζει ότι η αποτελεσματικότητά τους είναι περιορισμένη και ότι μπορεί να δημιουργούν στους καπνιστές αίσθηση μεγαλύτερης ασφάλειας.
